Wandelaar plant zijn wandelroute met behulp van een landkaart.

Wandeling voorbereiden: Wandelroute plannen & wandeltraining

Bij het wandelen staan je niet alleen unieke natuurbelevenissen te wachten, maar ook de sportieve uitdaging behoort tot de aantrekkingskracht van de wandelsport. Zodat je van jouw wandeltocht kunt genieten en je jouw doel veilig behaald, moet iedere wandeling van tevoren goed worden gepland en georganiseerd: van de keus van de juiste wandelroute tot de voedselverzorging. Hoe langer en omvangrijker jouw geplande wandeling is, des te meer dingen waarop je moet letten. Neem daarom dus in ieder geval genoeg tijd voor de planning en voorbereiding, voordat je daadwerkelijk opbreekt voor je meerdaagse wandeling.

Het maakt niet uit of je nieuw bent in het wandelen of dat je al ervaring hebt met kleinere rondwandelingen en dagtochtjes – meerdaagse wandelingen zijn een compleet nieuwe uitdaging. We verzamelen in dit artikel tips hoe je een wandeling het beste kunt plannen en voorbereiden. Bovendien vind je hier informatie over hoe je jouw wandeltraining kunt vormgeven.

Wandelroute plannen: Zo vind je de juiste wandelweg

Zodat jouw wandeltocht tot een unieke belevenis wordt, is een vooruitblikkende planning cruciaal. Beoordeel daarom iedere mogelijke wandelroute op moeilijkheid, technische eisen en eventuele risico’s. Let onder andere op de volgende factoren:

  • Moeilijkheidsgraad van de wandeling: route, hoogteverschil, vereiste tijd. Wanneer je een route in de bergen plant speelt het hoogteverschil natuurlijk een grotere rol dan wanneer je het in Nederland plant. Let er bij een wandeling in de bergen bovendien op of je een klimuitrusting nodig zult hebben.
  • Technische eisen: vrij van hoogtevrees, goede schoenen en goed aansluitende rugzak.
  • Het weer ter plaatse: Neerslag, zonneschijn, kou, hitte, kans op onweer, storm, sneeuw, mist of modder.
  • Gesteldheid van het terrein
  • Toestand van de wegen en wegmarkering
  • Openings- en seizoentijden van restaurants, en in bergachtige gebieden ook van kabelbanen.
  • Aanwezigheid van bus- en treinverbindingen

Vooral bij langere of veeleisende routes wordt geadviseerd om altijd te kijken naar alternatieve routes om de tocht in te korten en naar mogelijkheden om de tocht voortijdig af te breken.

CheckVooral voor beginners wordt aanbevolen om een wandeling uit te kiezen, die op je eigen kunnen en kennis aansluit. Wanneer je al meer ervaren bent en je nieuwe uitdagingen zoekt, is het ook mogelijk om een doel te bepalen en hier met de juiste training op voor te bereiden. Bijvoorbeeld een lange-afstand-wandelweg zoals de Jacobsweg of het beklimmen van een berg kunnen zulke doelen zijn.

CheckVooral voor beginners wordt aanbevolen om een wandeling uit te kiezen, die op je eigen kunnen en kennis aansluit. Wanneer je al meer ervaren bent en je nieuwe uitdagingen zoekt, is het ook mogelijk om een doel te bepalen en hier met de juiste training op voor te bereiden. Bijvoorbeeld een lange-afstand-wandelweg zoals de Jacobsweg of het beklimmen van een berg kunnen zulke doelen zijn.

Welke randvoorwaarden zijn belangrijk bij de planning van een wandeling?

Welke wandeling voor jou de juiste is, hangt van verschillende factoren af:

  • Wie loopt er met je mee?
  • Hoe lang mag de wandelroute ongeveer zijn?
  • Waar ga je overnachten en hoe ga je jezelf verzorgen?

Allereerst is de samenstelling van de wandelgroep een belangrijk criterium voor de keus van de tocht (bijv. barrièrevrije wegen of themawegen). Voor alle wandelingen is het belangrijk, dat de vaardigheden en de conditie van alle deelnemers realistisch worden ingeschat. Wanneer je in een groep wandelt, moet je je altijd oriënteren aan de meest onervaren wandelaar. Dat geldt vooral wanneer je met kinderen wilt wandelen.

Wandelaar pauzeert en werpt een blik op de wandelkaart.

Stel jezelf bovendien duidelijke doelen: Wil je liever een ontspannen wandelvakantie in een vlakke omgeving doorbrengen of wil je jezelf juist aan een intensieve bergwandeling in het buitenland wagen? Vooral voor beginnende wandelaars wordt aanbevolen om tochten uit te zoeken, die goed te doen zijn. Je kunt het beste tochten kiezen die net onder het niveau liggen, dat je op dit moment beheerst. Jezelf verbeteren kun je ten slotte altijd. Dat geldt voor alle wandelaars. Daarbij maakt het niet uit of ze alleen, met z’n tweeën of in een groep op pad gaan. Extremere lange-afstand-wandelwegen vragen naast een goede lichamelijke trainingstoestand ook een sterk doorzettingsvermogen.

Of je nu een huttentocht plant, van A naar B wandelt of ergens wilt kamperen, in ieder geval moet je op jouw geplande tussenstops op tijd een overnachting boeken of een plek voor je tent reserveren. Check bovendien de winkelmogelijkheden, waarbij je jouw voorraden kunt aanvullen. Jouw etappedoelen bepalen ook, hoeveel eten en drinken je mee moet nemen.

AttentieNaast klassieke wandelgidsen gebruiken ook steeds meer wandelaars internetpagina’s zoals komoot, route.nl of wandelnet.nl. Probeer altijd te controleren of de informatie actueel is. Bovendien moet je inschatten, of de beschrijving van de tocht voor jou uitvoerig genoeg is en of de informatie over de wandeltijd en moeilijkheid bij jouw vaardigheden passen. Aanvullend moet je onderweg verschillende mogelijkheden voor de navigatie paraat hebben: bijv. verschillende wandelkaarten, een kompas, een app met de route of een Smartphone met GPS.

AttentieNaast klassieke wandelgidsen gebruiken ook steeds meer wandelaars internetpagina’s zoals komoot, route.nl of wandelnet.nl. Probeer altijd te controleren of de informatie actueel is. Bovendien moet je inschatten, of de beschrijving van de tocht voor jou uitvoerig genoeg is en of de informatie over de wandeltijd en moeilijkheid bij jouw vaardigheden passen. Aanvullend moet je onderweg verschillende mogelijkheden voor de navigatie paraat hebben: bijv. verschillende wandelkaarten, een kompas, een app met de route of een Smartphone met GPS.

Hoe wordt de wandeltijd voor een bepaalde wandeling berekend?

Een doorslaggevende factor bij de planning van een wandeltocht is de tijdplanning. Om een realistisch tijdplan op te stellen, moet je ongeveer kunnen inschatten, hoeveel afstand je in een bepaalde tijd kunt afleggen. Formules voor de wandelsnelheid helpen je erbij om de benodigde tijd in te schatten. Deze formules zijn gebaseerd op ervaringen van vele mensen, die dan als norm zijn vastgelegd.

Je kunt ervanuit gaan, dat een gemiddelde wandelaar in een uur ongeveer de volgende afstand kan afleggen:

  • 4-5 kilometer horizontaal (in vlak land)
  • 300 hoogtemeters omhoog
  • 500-600 hoogtemeters omlaag

Wanneer je je aan deze norm wilt oriënteren kun je op wanderndeluxe.de/nl/Bereken-wandeltijd-afstandsmeters-in-hoogte/ uitrekenen hoelang je onderweg zult zijn, uitgaande van de gemiddelde snelheid.

Wanneer je met kinderen gaat wandelen, wordt de wandeltijd, afhankelijk van de leeftijd van de kinderen, iets langer. Daarbij ben je met kinderen ongeveer 1,5 keer zo lang onderweg als met volwassenen.

Bij de planning van jouw wandeltocht moet je er rekening mee houden dat naast de wandelduur ook tijd ingepland moet worden voor pauzes. Het wordt bovendien aanbevolen om altijd een beetje tijd extra in te plannen, omdat niet iedere wandelaar de vastgelegde wandelsnelheid volgt en niet iedere wandeling zo loopt als gepland. Met wat extra geplande tijd kun je ook op plotseling wisselend weer reageren. Probeer om altijd een buffer van 20% extra tijd in te plannen.

IdeeWanneer je een bergwandeling in de Alpen wilt gaan doen, kun je vaak op de borden zien hoe moeilijk en steil de wandeling gaat zijn. Echter is de markering hiervan in ieder land verschillend. Op de site van het NKBV kun je voor ieder land vinden, hoe de moeilijkheidsgraad is aangegeven: nkbv.nl/kenniscentrum/moeilijkheidswaardering-bergwandelpaden.html

IdeeWanneer je een bergwandeling in de Alpen wilt gaan doen, kun je vaak op de borden zien hoe moeilijk en steil de wandeling gaat zijn. Echter is de markering hiervan in ieder land verschillend. Op de site van het NKBV kun je voor ieder land vinden, hoe de moeilijkheidsgraad is aangegeven: nkbv.nl/kenniscentrum/moeilijkheidswaardering-bergwandelpaden.html

Wandeling voorbereiden: De juiste wandel-training voor een tocht

Wandelen als sport heeft verschillende voordelen voor de gezondheid: Het is een gewrichts-ontlastende duursport, die licht en tegelijkertijd uitdagend is. Toch is een goede lichamelijke voorbereiding op de tocht net zo belangrijk als de planning en uitrusting. Hoe je het beste voor een wandeling kunt trainen, hangt van een aantal factoren af: bijvoorbeeld, hoe vaak je normaal sport, hoe omvangrijk jouw geplande wandeling is en in welke tijd je de wandeling wilt kunnen doen. Zodat je jezelf vooral bij een lange-afstand-wandelweg niet overbelast, is een goede training vooraf erg belangrijk.

Als beginner kun je bijvoorbeeld op de volgende manier voor het wandelen trainen:

  • Begin met korte wandelingen. Start als beginner met 5 kilometer en werk langzaam naar de 10 tot 15 kilometer toe. Pas de moeilijkheidsgraad van het terrein en de lengte van de wandeling langzaam aan jouw vaardigheden aan.
  • Begin met een gematigde wandelsnelheid. Probeer niet om zo snel mogelijk aan je grenzen te komen. Op een vlakke ondergrond loopt de gemiddelde wandelaar zo rond de 4 tot 5 kilometer per uur. Bij stijgen en dalen duurt dit natuurlijk wat langer. Voor beginners is ook 2,5 tot 3 kilometer per uur een prima begin.
Hardloopster traint haar conditie voor een wandeling.
  • Omdat het wandelen voor veel mensen ook een gezellige activiteit is, is de vuistregel voor een goed tempo: wanneer je nog met iemand kunt praten, zonder buiten adem te raken, is jouw wandelsnelheid goed.
  • Om voor een wandeling te trainen, moet je doelbewust je conditie verbeteren en kracht opbouwen. Train daarom regelmatig en verhoog de intensiteit van je training langzaam.
  • Vergroot je conditie met sporten zoals zwemmen, fietsen of joggen. Bij het joggen zijn wegen met een zachte ondergrond (bijv. bosgrond) aanbevolen. Wanneer er bij jou in de buurt heuvels zijn, kun je ook eens proberen om tijdens het hardlopen een heuvel in je route in te bouwen.
  • Het oefenen op een oneffen terrein, bijvoorbeeld een bospaadje met wortels in de grond of een paadje met veel losse stenen, helpen bovendien om jouw vastigheid te trainen.
  • Omdat je bij het wandelen verschillende spiergroepen aanspreekt, die je in het dagelijkse leven minder gebruikt, is ook een doeltreffende training voor je benen, billen, heupen, rug en schouders noodzakelijk.

Wanneer je een inspannende trekkingstocht of een lange-afstand-wandeling plant, moet je minimaal drie tot zes maanden van tevoren met de training beginnen, om jouw lichaam op de komende belasting voor te bereiden. Wanneer je helemaal een beginner bent met het wandelen, kun je het beste zelfs al zes tot negen maanden van tevoren beginnen om doeltreffend je conditie en uithoudingsvermogen op te bouwen.

Conclusie

Van de keus van de passende wandelroute tot aan de training: Vooral voor meerdaagse wandelingen heb je veel planningstijd nodig. Om zeker te zijn dat je zowel lichamelijk als ook mentaal goed voor een lange wandeling bent uitgerust, is het essentieel om op tijd met de planning te beginnen. Kies een wandeling uit die bij jouw kennis en kunnen past en bereid je dan gericht hierop voor. Hoe meer ervaring je met het (lange-afstand-)wandelen verzamelt, hoe groter de uitdagingen die je opzoekt kunnen zijn. Met een grondige planning en voorbereiding garandeer je dat je veilig en gezond op je eindbestemming aankomt. Daar kun je dan van het geluksgevoel genieten, een prachtige ervaring en een uitdagende wandeling achter de rug te hebben.

Bronnen:

https://www.anwb.nl/vakantie/reisvoorbereiding/tips-bergwandelen
(geraadpleegd op 11-01-2021)

https://www.wanderndeluxe.de/nl/Bereken-wandeltijd-afstandsmeters-in-hoogte/
(geraadpleegd op 11-01-2021)

https://nkbv.nl/kenniscentrum/moeilijkheidswaardering-bergwandelpaden.html#
(geraadpleegd op 11-01-2021)

https://www.anwb.nl/wandelen/voorbereiding/lange-afstand-wandelen
(geraadpleegd op 11-01-2021)

https://travsl.nl/reistips/voorbereiding-wandeltocht/
(geraadpleegd op 11-01-2021)

Bronnen van de afbeeldingen:

iStock.com/Julian Dewert

iStock.com/Delmaine Donson

iStock.com/svetikd

iStock.com/microgen