Rood hart op een boom

Milieubewust gedrag - De natuur beschermen bij het wandelen, klimmen en mountainbiken.

Milieubewust gedrag

De natuur beschermen bij het wandelen, klimmen en mountainbiken.

Wandelen op bospaden of in de bergen, mountainbiken of bergklimmen - de natuur is een geliefd recreatiegebied voor mensen. In de natuur kun je echt even helemaal ontspannen en het hectische alledaagse leven even vergeten.

Toch zijn bossen, weilanden en meren niet alleen bedoeld voor mensen en hun recreatiebehoeften. Ze zijn het leefgebied van talloze planten en dieren. Het is belangrijk om het milieu te beschermen en de flora en fauna met respect te behandelen, zodat het kwetsbare ecosysteem niet wordt verstoord. In onze gids vind je daarom tips en regels voor milieuvriendelijk gedrag in de natuur.

Ecologisch verantwoord gedrag in het bos

Parkeren en wandelen in het bos

Veel bosbezoekers parkeren hun voertuig niet op de juiste manier, ze parkeren hun voertuigen op verboden plaatsen of soms midden in het bos. Daarbij kunnen hete motoren van voertuigen zelfs bosbranden veroorzaken, vooral in de zomer. Bovendien kun je aanzienlijke schade aan de grond veroorzaken met je voertuig en zo de bodemvruchtbaarheid, het grondwater of de bodemstructuur verstoren. Daarnaast kun je eventuele toegangswegen blokkeren voor landbouwvoertuigen.

Parkeer je voertuig om bovenstaande redenen alleen op gemarkeerde parkeerplaatsen. Deze worden beheerd door Staatsbosbeheer en zijn expliciet aangegeven met borden of parkeertekens. Het parkeerverbod geldt overigens ook voor boswegen. Alleen aan de rand van het bos mag je jouw voertuig parkeren, zolang je de toegang niet blokkeert en je je aan de regels houdt.

Je mag als voetganger in het bos meestal ook buiten de gemarkeerde routes en wandelpaden wandelen. Doe dit wel met respect en behandel de natuur zoals jij ook behandeld wil worden in je eigen huis, zodat je de dieren en planten niet stoort. Voor bijzondere beschermde en kwetsbare gebieden is er zelfs een algemeen verbod op het verlaten van gemarkeerde routes en wandelpaden. Dit verbod geldt bijvoorbeeld bij vers aangeplante bomen of planten, tijdens de houtkap en in gebieden waar gejaagd mag worden. In natuurgebieden geldt de vuistregel dat gemarkeerde paden niet verlaten mogen worden.

Planten, paddenstoelen en haardhout verzamelen

In het najaar heeft de natuur veel moois te bieden. Naast vele herfstkleuren en de typische geur van het herfstbos kun je in deze tijd van het jaar ook genieten van vele vruchten en paddenstoelen.

De kleurrijke vruchten uit het bos trekken vele wandelaars aan, die maar al te graag wat lekkers te eten plukken en verzamelen. Toch mogen bloemen, bessen, paddenstoelen, etc. niet zomaar mee naar huis worden genomen. De meeste wilde soorten zijn beschermd, er geldt dan ook in de meeste gevallen een verbod op het wildplukken. Er zijn daarbij wel een aantal uitzonderingen. Zo mag je planten volgens de natuurbeschermingswet alleen "met een goed doordachte reden" en in kleine hoeveelheden meenemen.  Dit geldt voor alle bessen, noten en kruiden. Je mag deze alleen oogsten en consumeren voor eigen gebruik. Bij paddenstoelen en bessen komt de toegestane mee te nemen portie grofweg overeen met één à twee maaltijden per persoon. Het is verboden om grotere hoeveelheden mee te nemen.[1]

Ben je dit toch van plan? Zorg dan voor een wildplukvergunning. Voor wilde bloemen, is er een zogenaamde "bloemplukregeling". Alles wat tussen je duim en wijsvinger past mag je meenemen. Uitgesloten zijn de bekende voorjaarsbloeiers, die een belangrijke voedselbron zijn voor bijen en andere insecten.  Volledig verboden is het plukken van zeldzame soorten die bijzonder kwetsbaar zijn. Deze mogen ook niet in kleine hoeveelheden worden afgesneden of geoogst. Voorbeelden van deze soorten zijn de gentiaan, orchideeën, krokussen en tulpen. Sommige soorten paddenstoelen vallen ook onder deze verordening. Porcini-paddenstoelen, varkensoren, pasteitjes, cantharellen, berkchampignons, rode doppen en morieljes kunnen daarentegen zonder problemen worden geoogst.

Het is ook niet toegestaan om bomen te kappen of takken af te snijden. Als gevolg van de snijwonden kunnen ziekteverwekkers de boom besmetten en blijvende schade aanrichten. Voor je eigen gebruik kun je een kleine hoeveelheid schors, takken en ander sprokkelhout van de grond rapen. Voor wie grotere hoeveelheden brandhout uit het bos wil halen: hiervoor is een kapvergunning vereist die je aan moet vragen bij de boswachter. Neem contact op met Staatsbosbeheer, als je meer informatie wilt inwinnen over de voorwaarden van een kapvergunning.[2]

Respecteren van wilde dieren

Wie in de natuur onderweg is, betreedt tegelijkertijd het leefgebied van vele dieren. Daarom moet je vooral rustig gedrag vertonen en kalme bewegingen maken, omdat jouw gedrag direct invloed heeft op het stressniveau van alle wilde dieren. Te harde geluiden of snelle en wilde bewegingen kunnen dieren afschrikken waardoor ze zelfs uit hun leefgebied verjaagd kunnen worden. Vooral velden en weiden met hoog gras en struikgewassen moet je vermijden. Ook bij het picknicken moet je opletten dat je geen mierenhopen of vogelnesten verstoord. Extra aandacht en respect voor de natuur geldt tijdens het broedseizoen van april tot juni en in de winter. Tijdens het broedseizoen zijn vele dieren (wilde zwijnen, vossen, wolven) bijzonder gevoelig en vaak agressiever. Hoe je je het beste kunt gedragen wanneer een wild dier te dichtbij komt, vind je in ons artikel ontmoeting en omgang met wilde dieren.

Extra aandacht is ook nodig als je met je huisdier in de natuur wandelt. Je hond of kat moet altijd aangelijnd zijn, ook als je jouw huisdier volledig onder controle hebt. Een snel vluchtend dier kan nog steeds een ongewenste achtervolging veroorzaken. Informeer je bij de betreffende gemeente wat betreft de regel- en wetgeving.

Milieubewust gedrag
Milieubewust gedrag
Milieubewust gedrag
Milieubewust gedrag

AttentieSinds februari 2017 is het niet meer mogelijk om haardhout te zagen uit het bos

AttentieSinds februari 2017 is het niet meer mogelijk om haardhout te zagen uit het bos

Juist omgaan met open vuur in de natuur

In de warme zomermaanden is barbecueën in de natuur een populair tijdverdrijf. Toch gaat niet iedereen voorzichtig om met open vuur. Velen houden zich vaak helaas niet aan de wet- en regelgeving.[3] Je kunt tijdens brandgevoelige periodes de brandfase dagelijks checken op de gemeentelijke websites. Voor een aantal gebieden zijn er in het gebied speciale infoborden waarbij de brandfase aangeduid wordt met een pijl. Zo worden de bezoekers attent gemaakt op de fase van het brandgevaar. De belangrijkste oorzaak van een bosbrand is ontstaan door menselijk handelen. Het maken van open vuur in het bos is ten strengste verboden en is alleen toegestaan ​​in de daarvoor bedoelde vuurkorven. Overigens geldt dit ook voor roken in het bos. Wie buiten deze aangewezen plaatsen vuur wil maken, heeft toestemming nodig van de boswachter of het Agentschap van Natuur en Bos. Buiten het bos is het meestal noodzakelijk om een ​​afstand van minimaal 100 meter van het dichtstbijzijnde bosgebied of licht ontvlambare stoffen te bewaren. In nationale parken is vuur meestal volledig verboden. Houd je aan de plaatselijke wet- en regelgeving en wees je ervan bewust dat open vuur in de natuur erg gevaarlijk is.[4]

InformatieHet broedseizoen loopt in Nederland van 15 maart tot en met 15 juli

InformatieHet broedseizoen loopt in Nederland van 15 maart tot en met 15 juli

Vermijden van zwerfafval in de natuur

Laat je afval niet achter in het bos. Het verstoort niet alleen de schoonheid, maar is bovenal een gevaar voor de natuur en dierlijke bewoners van het bos. Gebruik de volgende tips om afval te vermijden:

  • Gebruik navulbare drinkflessen.
  • Koop etenswaren zonder plastic verpakking of gooi deze thuis weg
  • Gebruik broodtrommels of andere sluitbare Tupperware
  • Voorkom het meenemen van plastic tassen, gebruik stoffen tassen
  • Gebruik outdoor-apparatuur met een accu i.p.v. batterijen

Niet altijd is afval makkelijk te vermijden. Tip: Een afvalzak past in elke rugzak. Zo heb je altijd iets bij de hand en kun je het later heel makkelijk in de prullenbak weggooien.

CheckEen lege vuilniszak past in elke rugzak, zo voorkom je afval in de natuur

CheckEen lege vuilniszak past in elke rugzak, zo voorkom je afval in de natuur

Milieuvriendelijk gedrag bij outdoor-activiteiten

De natuur biedt niet alleen recreatieve mogelijkheden, maar ook vele mogelijkheden voor sportieve activiteiten. Vooral bomen lokken kinderen en volwassenen om erin te klimmen. Dit is niet altijd toegestaan ​​en kan snel gevaarlijk worden. Let op de plaatselijke voorschriften en let op verbodsborden. Over het algemeen moet je ook oude bomen vermijden. Deze worden vaak beschermd door natuurbeschermingswetten. Klim alleen in bomen als daar geen vogels broeden. Tip: in een veilige omgeving kun je stoom afblazen in een speciaal daarvoor bedoeld klim- en kletterbos bijvoorbeeld. Dan breng je niet jezelf en de bewoners van het bos in gevaar. Een andere populaire outdoor-activiteit is vissen. Dit is echter alleen toegestaan ​​met een visvergunning. Daarnaast moet je ook de boswachter of het betreffende waterschap om toestemming vragen.

Natuurlijkvriendelijk bergbeklimmen

De natuurbeleving is een vast bestandsdeel van de klimsport. In Nederland hebben wij helaas geen outdoor klim mogelijkheden, omdat we jammer genoeg in één van de vlakste landen wonen wereldwijd. Net over de grens in België en Duitsland zijn er daarentegen vele mogelijkheden om rotswanden te beklimmen. Omdat deze sport de laatste jaren in populariteit toeneemt, moet je ervoor oppassen dat je de rotswanden niet beschadigt.

Ook al tonen rotswanden weinig emotie of leven, ze zijn toch essentiële levensruimte voor vele zeldzame dieren en planten. Zeldzame varens en bijzondere rots bloemen zijn er bijvoorbeeld geworteld. Net als de vleermuis, muurhagedis en slechtvalk die daar genesteld zijn en hun jongen grootbrengen. Het is daarom erg belangrijk, dat je je aan de plaatselijke wet- en regelgeving houdt. Zo blijft de natuur en zijn levensruim intact – net als de rotswanden en al zijn eindeloze sportieve mogelijkheden.

De klimsport is een enorm diverse sport – zo kun je klimmen op lage rotsblokken maar ook op enorm lange routes in rotswanden van 1000 meter hoog. Klimmen kun je binnen in de Boulder hal doen of buiten op de rots. In Nederland hebben we geen natuurlijke rotsen, maar wel veel klim- en Boulder hallen. Klimmen is niet alleen een leuke activiteit, het is door NOC*NSF erkend als topsport/internationale wedstrijdsport. Vanaf 2020 zal het dan ook een onderdeel van de Olympische Spelen zijn.[5]

Regels voor natuurlijkvriendelijk mountainbiken

Ook het mountainbiken is sterk met de natuur verbonden. Je beweegt je met je mountainbike over verschillende bos en bergpaden. De KNWU heeft regels opgesteld die belasting van de natuur voorkomen. De volgende regels dienen altijd nageleefd te worden:

  • Rij alleen op de daarvoor bestemde mountainbike paden!
  • Laat geen sporen na! Rem alleen in noodgevallen.
  • Houd je mountainbike onder controle! Pas je snelheid aan op de situatie.
  • Respecteer andere bezoekers van het betreffende natuurpark! Vermijd hard rijden bij het passeren van wandelaars of andere natuurliefhebbers!
  • Wees extra voorzichtig bij de ontmoeting met wilde dieren! Verlaat bij schemer het bos en laat de dieren met rust!
  • Plan vooruit! Denk aan beschermende kleding, proviand en gereedschap!

Bij het mountainbiken blijven de andere regels ook gelden wat betreft jouw gedrag in de natuur, zoals het vermijden van afval en het juist omgaan met open vuur. Zo kun je met kleine stapjes ook een bijdrage leveren aan het juiste handelen in de natuur en zodoende het milieu beschermen.

Conclusie: Aandacht hebben voor de natuur en het milieu is niet moeilijk

Alle goede daden in de natuur, klein of groot, kunnen de natuurlijke omgeving helpen beschermen. Het vermijden van afval bijvoorbeeld, heeft een beetje planning nodig. Met een klein vuilniszakje kun je alles inzamelen en later in een prullenbak weggooien, met natuurlijkvriendelijk gedrag bescherm je flora en fauna en houd je de levensruimte voor de natuur onverstoord en gezond. Ten slotte zijn we ongevraagd thuis bij alle bewoners van het bos en wil je zelf ook niet zo, door vreemden, in je eigen huis worden behandeld.

Bronnen:

[1]https://www.staatsbosbeheer.nl/Contact/wildplukken
(laatst opgeroepen op 02-03-2020)

[2]http://www.dvhn.nl/drenthe/Staatsbosbeheer-Kapverbod-voor-hobbyist-is-definitief-22387691.html
(laatst opgeroepen op 02-03-2020)

[3]https://www.brandweer.nl/brandveiligheid/natuurbranden-open-vuur-in-de-natuur
(laatst opgeroepen op 02-03-2020)

[4]http://edepot.wur.nl/244550
(laatst opgeroepen op 02-03-2020)

[5]https://www.olympos.nl/Actueleinformatie/tabid/143/articleType/ArticleView/articleId/177/Klimsport-naar-de-Olympische-Spelen-van-Tokio-in-2020.aspx
(laatst opgeroepen op 02-03-2020)

Bronnen van de afbeeldingen:

iStock.com/BrianAJackson