Kinderen bij het vloerturnen op matten.

Turnen als hobby voor kinderen

Wie is er niet onder de indruk van de prachtige kunstjes van turnende kinderen? Zelfs de allerkleinsten lijken moeiteloos te rollen, springen en zwaaien op de turntoestellen of op de vloer tijdens het turnen. Als je kind onder de indruk is en deze sport als hobby wil doen, bezoek dan samen een proefles en bekijk wat je tijdens de training allemaal leert.

In dit artikel krijg je een introductie over turnen als hobby voor kinderen. We leggen je uit, welke disciplines er binnen het turnen zijn, vanaf welke leeftijd je kind deze hobby kan uitoefenen en hoeveel kosten en tijd je moet inplannen. In onze PDF vind je bovendien een handige checklijst voor de benodigdheden voor in de sporttas.

Terwijl de term "gymnastiek" ook sporten omvat zoals ritmische gymnastiek, voltige of trampolinespringen, verstaan we onder het begrip "turnen" over het algemeen twee disciplines: vloerturnen en toestelturnen.

Om je een zo goed mogelijk overzicht over de sport turnen te kunnen geven, hebben we in het artikel informatie gegeven over de prijs van de sportlessen en -materialen. Let er echter op dat deze kosten slechts als oriëntatie dienen en ze afhankelijk van de regio en vereniging afwijkend kunnen zijn.

Is turnen de juiste hobby voor je kind?

Turnen is de perfecte mix tussen elegantie en kracht. Het bevordert net als dansen de fysieke, mentale en sociale vaardigheden van je kind. Andere voordelen van het turnen zijn:

  • De spieren en conditie worden opgebouwd
  • Het evenwichtsgevoel wordt getraind
  • Het uithoudingsvermogen wordt versterkt
  • Het lichaamsbewustzijn en de balans worden geschoold
  • Het zelfvertrouwen en doorzettingsvermogen worden bevorderd

Je kind leert acrobatische bewegingen, waarbij er veel waarde wordt gehecht aan een juiste techniek. Elke sprong, draai en figuur wordt zo vaak geoefend, totdat deze vlekkeloos uitgevoerd kunnen worden. Alleen de correcte uitvoering van alle afzonderlijke bewegingen zorgt voor een gelijkmatig totaalbeeld. Tijdens de oefeningen zorgt een foutloze techniek er bovendien voor dat je blessures voorkomt.

IdeeDe pedagoog Friedrich Ludwig Jahn bedacht de term turnen en maakte deze sport aan het begin van de 19e eeuw populair in de huidige vorm. [1]

IdeeDe pedagoog Friedrich Ludwig Jahn bedacht de term turnen en maakte deze sport aan het begin van de 19e eeuw populair in de huidige vorm. [1]

Vanaf welke leeftijd kan mijn kind op turnen?

Turnen is een inspannende sport, maar zorgt bij kinderen voor veel plezier. Het mooie aan turnen is, dat deze sport voor elke leeftijd, onafhankelijk van de conditie, geschikt is. Al wanneer jouw kindje nog maar 1,5 jaar oud is en pas net kan lopen, kunnen jullie al samen naar ouder-kind-gymlessen gaan. Daarbij rollen de kleinsten al ballen, balanceren op bankjes of kruipen door hindernissen. De ouders geven hun kind aanwijzingen en bieden hulp bij de verschillende bewegingsoefeningen. Stap-voor-stap leren de kleintjes om zichzelf en hun eigen lichaam in te schatten en leren hierbij hun grenzen kennen. Je peuter leert tijdens deze lessen niet alleen om zijn/haar lichaam te bewegen, maar dankzij de ontmoeting met andere kinderen, leren ze ook om rekening met elkaar te houden en om op hun beurt te wachten. Bij het turnen voor kleine kinderen oefenen kinderen van drie tot zes jaar al complexere bewegingspatronen. De training wordt speels ingevuld en de kinderen worden door de verbetering van hun vaardigheden gemotiveerd. Al snel maken ze hun eerste koprol of proberen misschien al wel een handstand.

Voor peuters (1,5 tot 3 jaar), jonge kleuters (3 en 4 jaar) en oudere kleuters (5 en 6 jaar) bestaat er het programma “knuffelturnen”. Tijdens de lessen bewegen de peuters en kleuters samen met hun (groot-)ouders. Doel is om samen van het bewegen te genieten, even te ontspannen en de relatie te verdiepen. De basismotoriek wordt bovendien getraind met speelse en uitdagende oefeningen.[2] 

In België wordt daarnaast het programma “Multimove” aangeboden. Dit is een gevarieerd bewegingsprogramma voor kinderen van 3 tot 8 jaar. De sporttak is hierbij niet meteen herkenbaar, maar er worden verschillende bewegingen geoefend, waaronder dribbelen, springen, klimmen, vangen, werpen en zwaaien. Het belangrijkste is hierbij dat de kindjes plezier beleven aan het bewegen en worden gestimuleerd om ook later te blijven sporten. Bovendien ontwikkelen de kinderen zich met dit programma motorisch goed.[3]

Vanaf een jaar of zes kunnen kinderen langzaam ook verschillende toestellen gebruiken tijdens de training. Oefeningen die voor die tijd vaak op de vloer werden geoefend, kunnen dan bijvoorbeeld op de evenwichtsbalk worden uitgeoefend.

Verschillende disciplines binnen het turnen

Het toestel- en vloerturnen kun je tot de klassieke disciplines binnen het turnen rekenen. Daaronder vallen bijvoorbeeld ook de deeldisciplines algemene gymnastiek, ritmische gymnastiek en voltige. Jouw kind kan zich in de loop van tijd, afhankelijk van zijn of haar wensen, ook in een deeldiscipline specialiseren en deze versterkt trainen. Dit zijn de disciplines waarin vaak wordt getraind:

Meisjes[4] Jongens[5]
Sprong Rek
Brug met ongelijke leggers Paard met bogen
Vloer Ringen
Balk Sprong
Brug met gelijke leggers
Vloer

Toestelturnen voor kinderen

Bij het toestelturnen worden oefeningen dus op verschillende toestellen uitgevoerd, zoals op de brug of op de balk. De kinderen leren daarbij bijvoorbeeld hoe ze hun lichaam kunnen kantelen en rollen, hoe ze op en weer van de toestellen af kunnen komen, hoe ze een radslag kunnen maken en hoe ze kunnen springen.

De bewegingspatronen op de verschillende toestellen onderscheiden zich voornamelijk in de uitvoering en uitbeelding. De basisoefeningen en -vaardigheden die de kinderen moeten kunnen, zijn voor alle toestellen vergelijkbaar. Evenwicht, kracht en flexibiliteit worden getraind, net als expressie en schoonheid.

Jongens en meisjes trainen meestal op verschillende toestellen. Terwijl meisjes vaak op de brug met ongelijke leggers en op de evenwichtsbalk kunstjes doen, trainen jongens meestal aan het rek, op de brug met gelijke leggers of aan de ringen. Springen en vloerturnen wordt door jongens en meisjes beoefend.

Jongen oefent op een turntoestel.

CheckNaast de typische wedstrijdtoestellen van het toestelturnen zijn er nog andere toestellen waarop getraind kan worden, zoals de kast of de trampoline.

CheckNaast de typische wedstrijdtoestellen van het toestelturnen zijn er nog andere toestellen waarop getraind kan worden, zoals de kast of de trampoline.

Vloerturnen voor kinderen

Meisje bij een achterwaartse handstand-overslag.

Bij het turnen op de vloer ligt er een mat van 12 bij 12 m klaar, waarop verschillende oefeningen worden gedaan. Jongens en meisjes kunnen hierop vrije oefeningen doen, zoals salto’s, flik-flaks en schroeven, waarbij ze niet van de mat af mogen komen. Voor de meisjes is er daarnaast ook een lange met van 1 bij 8 m, waarop ze oefeningen kunnen doen, die vaak al voor hun niveau zijn vastgelegd.[6] Zo glijdt je kind misschien wel vanuit een radslag in een spagaat, om vanuit daar een salto te maken.

Flexibiliteit, kracht en lichaamshouding zijn het belangrijkste bij het turnen op de vloer. Om een handstand goed te kunnen uitvoeren heb je genoeg kracht in de armen nodig, terwijl je voor een spagaat flexibel genoeg moet zijn. Voor het uitvoeren van een achterwaartse handstand-overslag, salto’s e.d. is opperste concentratie nodig. Je kind zal vaak met eenvoudige oefeningen beginnen en langzaam steeds moeilijkere trucjes leren. De voor- en achterwaartse rollen worden geoefend, de benen moeten in de kaarshouding gestrekt worden gehouden of de kinderen maken een bruggetje. Sprongoefeningen worden vaak op de trampoline geoefend, hiermee worden de kuiten en de rest van je beenspieren getraind.

Ritmische gymnastiek

Hoewel de ritmische sportgymnastiek alleen maar een deeldiscipline is van het turnen, en niet bij het officiële vloerturnen hoort en ook niet bij elke vereniging wordt aangeboden, is het toch enorm populair onder de meisjes. Bij de ritmische sportgymnastiek zijn vele oefeningen uit het vloerturnen terug te vinden – draaien, sprongen en figuren. Daarnaast maken de sporters nog gebruik van verschillende turn materialen, die ze in hun choreografie moeten verwerken:

  • Touw
  • Bal
  • Hoepel
  • Knotsen
  • Lint

Let opTurnen is een olympische sport, die al sinds de eerste Olympische Spelen in de nieuwe tijd beoefend wordt.

Let opTurnen is een olympische sport, die al sinds de eerste Olympische Spelen in de nieuwe tijd beoefend wordt.

Turnles – Kosten, tijdsduur en uitrusting

Om bij het turnen goede resultaten te behalen, is het goed wanneer je kind ca. twee keer per week traint. Het hoeft echter geen topsporter te worden en je kind zal zich dus niet onder druk gezet moeten voelen. Vele kinderen hebben bij het turnen geen competitiedrang, maar doen het alleen omdat het er mooi uit ziet en je met deze sport fit blijft. De meeste kinderen bewegen graag en willen vrienden en familie met hun prachtige kunstjes vermaken. Wat de redenen van je kind ook mogen zijn, het belangrijkste is dat je kind plezier aan de turnlessen beleeft.

  • Geschikt vanaf de leeftijd: Vanaf een jaar ouder-kind-turnen, vanaf drie jaar zonder begeleiding van de ouders
  • Tijdsduur: Beginner 1-2 keer per week, topsporter 2-3 keer per week (elke les is 60 tot 90 minuten)
  • Algemene trainingsinhoud: Toestel- en vloerturnen
  • Kosten: 40 tot 60 euro per jaar voor beginners, 50 tot 90 euro per kwartaal voor topsporters

Aan het begin heeft je kind niet veel nodig om aan de turnlessen te kunnen deelnemen. Een paar comfortabele turnschoenen en normale sportkleding zijn voldoende. De kosten hiervan verschillen per vereniging. Als je kind kleding en schoenen niet al toevallig heeft, moet je voor de aanschaf van schoenen (aanbevolen worden binnensportschoenen of turnschoentjes), een sportshirt en een passende broek ongeveer rekenen met 40 tot 80 euro. Veel turnverenigingen hebben een eigen clubtenue, wat de kinderen moeten aanschaffen, wanneer ze langer op turnen blijven. Wanneer je kind meedoet aan uitvoeringen, wedstrijdjes of andere officiële gelegenheden, zullen zij vaak worden verplicht om het clubtenue te dragen. Doordat de toestellen en materialen die tijdens de les worden gebruikt, zoals de balk of het paard, in de turnhallen beschikbaar zijn, hoef je hiervoor geen kosten in te plannen.

Conclusie

Turnen voor kinderen is leuk en goed voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van je kind. Kracht, conditie en flexibiliteit, die je kind door de turntraining kan bereiken, ondersteunen de gezonde ontwikkeling van spieren en botten. Het risico om een verkeerde lichaamshouding door een bewegingsarme schooldag te bekomen, wordt hiermee actief tegengewerkt. Bovendien leert je kind om geen angst te hebben voor nieuwe uitdagingen. Het gesterkte zelfbewustzijn van je kind wordt ook in het dagelijkse leven omgezet.

Bronnen:

[1]https://turnen.jouwweb.nl/geschiedenis
(laatst opgeroepen op 26-08-2020)

[2]https://www.gezinssportvlaanderen.be/knuffelturnen
(laatst opgeroepen op 14-09-2020)

[3]https://www.sport.vlaanderen/sportactiviteiten/voor-elke-leeftijd-wat/multimove/
(laatst opgeroepen op 14-09-2020)

[4]https://www.gymfed.be/disciplines/toestelturnen-meisjes
(laatst opgeroepen op 14-09-2020)

[5]https://www.gymfed.be/disciplines/toestelturnen-jongens
(laatst opgeroepen op 14-09-2020)

[6]https://iloveturnen.wordpress.com/toestellen/vloer-en-sprong/
(laatst opgeroepen op 26-08-2020)

Bronnen van de afbeeldingen:

iStock/KatarzynaBialasiewicz

iStock/ssj414

iStock/M_a_y_a

iStock/houdre