Świętokrzyskie trasy rowerowe: śladami czarownic, rycerzy i Gombrowicza
Świętokrzyskie przyciąga kolarzy jak magnes. To rowerowy raj pełen kontrastów – zjawiskowe szczyty Łysogór z tajemniczymi gołoborzami sąsiadują z malowniczymi dolinami rzek i wioskami o bogatej ziemiańskiej przeszłości. W naszym przewodniku przedstawiamy trzy trasy, różniące się od siebie stopniem trudności oraz klimatem. Znajdzie się tu coś dla najmłodszych cyklistów, miłośników intensywnego treningu, a także niedzielnych rowerzystów, którym zależy na krajoznawczych ciekawostkach. Niezależnie od tego, czy wybierzesz szlak w cieniu Łysej Góry, przejażdżkę z widokiem na zamek w Chęcinach, czy rajd śladami Gombrowicza – ekscytującą przygodę masz w kieszeni!
Rodzinna wycieczka w Świętokrzyskim Parku Narodowym
Okolice Bodzentyna to kolarski raj dla aktywnych rodzin. Odkrywanie regionu warto rozpocząć od stosunkowo łatwej trasy, która pozwoli ci poczuć niezwykłą atmosferę Łysogór, a przy okazji zachwyci mnóstwem ciekawostek. Przyrodniczo-kulturowa ścieżka edukacyjna „Śladami kolejki wąskotorowej” łączy dwie miejscowości wypadowe do zwiedzania pobliskich szczytów: Świętą Katarzynę i Nową Słupię. Poprowadzona w całości na terenie Parku Narodowego trasa biegnie wzdłuż dawnych torów, o czym przypomina 12 tablic informacyjnych. Dzięki nim poznasz historię kolejki, która do lat 70. służyła do przewozu najpierw drewna, potem rudy żelaza, a z czasem również turystów i podróżnych. Dodatkowo dowiesz się więcej o gołoborzach, kwarcytach i innych osobliwościach Gór Świętokrzyskich, a jeśli starczy ci sił, zdobędziesz szczyt Łysicy lub Łysej Góry. Szlak jest przeważnie płaski i mało wymagający, przez co świetnie sprawdzi się na rowerowy wypad z dziećmi, choć po deszczu na nieutwardzonej nawierzchni mogą pojawić się kałuże i błoto.
Długość trasy: 16 km
Orientacyjny czas jazdy: 2 godziny
Stopień trudności: średni
Przebieg: Święta Katarzyna – Świętokrzyski Park Narodowy – Nowa Słupia
Rozpocznij wycieczkę w Świętej Katarzynie od zwiedzenia klasztoru bernardynek z urokliwymi krużgankami oraz drewnianą figurą św. Katarzyny Aleksandryjskiej, która według legendy została przywieziona w XV w. z Ziemi Świętej.
Przekraczając bramę Świętokrzyskiego Parku Narodowego, pamiętaj o uiszczeniu opłaty. Wystarczy zeskanować kod QR i zapłacić elektronicznie.
Zanim skierujesz się na szlak, koniecznie obejrzyj malowniczą kapliczkę św. Franciszka oraz bijące obok niej źródełko, owiane masą lokalnych wierzeń i legend. Jeśli chcesz połączyć swoją wyprawę ze zdobyciem jednej z gór Korony Polski, wejdź na Łysicę. Droga na szczyt i z powrotem zajmie ci ok. 2 godzin.
Aby dotrzeć do początku trasy rowerowej, wróć kilka kroków i na wysokości pomnika Stefana Żeromskiego skręć w prawo do „Bocznicy Franciszka” – dawnego końcowego przystanku kolejki. Odtąd będą ci towarzyszyć tablice informacyjne.
Po ok. 2 km jazdy dotrzesz do zadaszonej wiaty wypoczynkowej „Słupski Weksel”, zlokalizowanej na rozstaju dróg przy dawnej zwrotnicy kolejowej. Co ciekawe, podczas budowy torów, znaleziono tu ukryty skarb.
Stąd trasa prowadzi prosto wzdłuż pasma Łysogór aż do Nowej Słupi. Po drodze miniesz liczne elementy dawnej infrastruktury: nasypy i drewniane i murowane mosty kolejowe, kamieniołom oraz pozostałości stacji. Większość odcinka biegnie przez las i po płaskim terenie. Dopiero na końcu czeka spory podjazd, a następnie zjazd.
Przy pomnik Świętokrzyskiego Pielgrzyma Emeryka trasa dobiega końca. Zwieńczeniem wycieczki może być wizyta w Muzeum Starożytnego Hutnictwa, Parku Dziedzictwa Gór Świętokrzyskich lub Centrum Archeologiczno-Kulturalnym „Dymarki”.
Alternatywnie: jeśli pominąłeś wejście na Łysicę na początku wycieczki, nic straconego – wciąż możesz urozmaicić swoją wyprawę elementem wędrówki i zdobyć Łysą Górę.
Świętokrzyskie ze swoją aurą magii i tajemnic działa na wyobraźnię najmłodszych. Aby zmotywować dzieci do kręcenia kolejnych kilometrów, zaplanuj na zakończenie wizytę w Parku Legend w Nowej Słupi. Czeka tam na was 13 lokalnych podań przedstawionych w 11 salach multimedialnych, film 3D, a nawet lot na wirtualnej miotle. Tuż obok rozpoczyna się szlak wędrówkowy „Śladem czarownic, pogańskich kultów i powstańczych kryjówek” prowadzący na szczyt Łysej Góry. Po drodze nie zabraknie atrakcji: od ciekawostek geologicznych po pogański wał kultowy i kryjówki powstańców. Na szczycie, oprócz klasztoru i Kaplicy z relikwiami Świętego Krzyża, znajduje się platforma widokowa z panoramą gołoborzy, według legendy powstałych podczas szalonych zabaw czarownic z diabłami podczas sabatów.
Rekreacyjna wyprawa Pętlą Chęcińsko-Piekoszowską dla miłośników panoramicznych widoków
Szukasz połączenia solidnego treningu, pocztówkowych kadrów i zwiedzania? Runda po Chęcińsko-Kieleckim Parku Krajobrazowym spełni te oczekiwania, i to z nawiązką! Trasa zahacza o pasma Grzyw Korzeczkowskich i Grząb Bolmińskich oraz rezerwat na górze Miedzianka, dzięki czemu dostarczy ci wielu okazji do rozpędzenia się na asfalcie oraz sprawdzenia kondycji na wymagających podjazdach. Ich łączna suma przekracza 900 m przewyższenia, jednak wysiłek wynagradza prawdziwa krajobrazowa uczta. Od skrzącej tafli Zalewu w Bolminie przez szerokie panoramy okolicznych wzgórz i Łysogór po malownicze ruiny zamku w Chęcinach – atrakcji nie zabraknie. Najlepiej od razu zaplanuj 2–3 przerwy na zwiedzanie najciekawszych miejsc i zmień kilkugodzinny rajd w całodniową eskapadę.
Długość trasy: 57 km
Orientacyjny czas jazdy: ok. 6 godzin
Stopień trudności: trudny
Przebieg: Chęciny – Podzamcze Chęcińskie – Bolmin – Zajączków – Miedzianka – Bławatków – Gałęzice – Zawada – Piekoszów – Podzamcze Piekoszowskie – Szczukowice – Jaworznia – Szewce – Sitkówka – DW 762 – Chęciny
Wyprawa rozpoczyna się i kończy przy zamku w Chęcinach. Zanim ruszysz, obejrzyj panoramę okolicznych pasm i miasteczek z wzgórza zamkowego, by poczuć przedsmak klimatu czekającego cię na trasie. Następnie wskocz na rower, znajdź czerwony szlak i skieruj się ku Podzamczu.
Czeka tu na ciebie moc atrakcji: barokowy Dwór Starostów, w którym mieści się dziś Centrum Nauki Leonardo da Vinci z ponad 60 eksponatami. Całość otacza idylliczny park z alejami lipowymi i stawem.
Dalej pomknij łagodnie falującymi drogami asfaltowymi przez Mosty do Bolmina. Latem to idealne miejsce na regenerację. Szybka kąpiel w Zalewie Bolmińskim lub lody na plaży pozwolą odetchnąć przed kolejnym etapem.
Pedałując w stronę Miedzianki zmierzysz się z bardziej wyczuwalnymi podjazdami. Ruch na szosach jest niewielki, więc możesz kręcić w swoim tempie i wypatrywać widoków. Nie przegap jednego z najciekawszych punktów na trasie: rezerwatu na szczycie Miedzianki. Zostaw rower przy Muzealnej Izbie Górnictwa Kruszcowego i wejdź na górę po panoramę Gór Świętokrzyskich.
Pomknij przez Gałęzice i Zawadę w stronę Piekoszowa, pokonując kilka krótkich stromych odcinków i szutrowych fragmentów. W Podzamczu Piekoszowskim obejrzyj ruiny barokowego Pałacu Tarłów.
Ostatni odcinek trasy prowadzi przez Szczukowice, a następnie szutrową drogą wzdłuż S7, przecinając Pasmo Zgórskie. W Szewcach szlak odbija w lewo, prowadząc w stronę Czerwonej Góry. Jeśli zdecydujesz się tu zboczyć z trasy ok. 3 km, możesz zwiedzić przepiękną krasową Jaskinię Raj.
Stąd już tylko kilka kilometrów dzieli cię od Chęcina i początku Pętli.
Wycieczkę Pętlą Chęcińsko-Piekoszowską łatwo połączysz z weekendowym wypadem do Kielc. Wystarczy z Chęcina przejechać do oddalonej o ok. 6 km stacji w Wolicy, a stamtąd pociągiem REGIO do Kielc. Dzień regeneracji po wyprawie spędzisz na leniwych przechadzkach po rezerwacie Kadzielnia, w jednej z urokliwych kawiarni na deptaku przy ul. Sienkiewicza lub relaksując się na basenie i w strefie saun.
Długodystansowy Szlak im. Witolda Gombrowicza
Na koniec propozycja dla koneserów: kilkudniowy rajd po północno-wschodnich rubieżach województwa, łączący wątki literackie, kulturowe i przyrodnicze. Trasę wytyczono wzdłuż wsi i miasteczek związanych z autorem „Ferdydurke” i jego rodziną, ale przy okazji zahacza ona też o postindustrialne zabytki Staropolskiego Okręgu Przemysłowego oraz naturalne atrakcje Doliny Rzeki Kamiennej. To propozycja dla osób, które chcą nieco zwolnić obroty i postawić na „bycie tu i teraz”. Nie znajdziesz tu ekstremalnych podjazdów, za to na każdym kroku czekają cię łagodne, pagórkowate krajobrazy oraz krajoznawcze ciekawostki. Nastaw się więc na wiele przystanków w nieoczywistych miejscowościach i daj się zaskoczyć!
Długość trasy: 164 km
Orientacyjny czas jazdy: 2–3 dni
Stopień trudności: średni
Przebieg: Bałtów – Tarłów – Czyżów Szlachecki – Jakubowice – Bidziny – Ćmielów – Małoszyce – Bodzechów – Ostrowiec Świętokrzyski – Chocimów – Doły Biskupie – Brody – Krynki – Wólka Bałtowska – Bałtów
Choć wyprawę możesz rozpocząć w dowolnej miejscowości, idealnie nadaje się do tego Bałtów z Bałtowskim Kompleksem Turystycznym, dobrą bazą noclegową i masą atrakcji. W ten sposób na pierwszych 10 km kilometrach trasy otoczy cię piękna sceneria – wysokie skarpy, starorzecza i meandrująca wstęga rzeki Kamiennej to gratka dla miłośników fotografii i oglądania ptaków, szczególnie licznych w rezerwacie „Modrzewie”.
Pomknij przez Wólkę Pętkowską i Potoczek, by na wysokości Tarłowa odbić na południe. Kolejne 20 kilometrów wiedzie przez kompleksy leśne Przedgórza Iłżeckiego i rezerwat „Zielonka”. Możesz odetchnąć pełną piersią i nacieszyć się spokojną jazdą z widokami na rozległe łąki.
W Czyżowie Szlacheckim zrób pierwszy literacki przystanek i zwiedź dawną rezydencję rodu Gombrowiczów, mieszczącą się w XIX-wiecznym pałacu otoczonym parkiem z alejami lipowymi i resztkami oranżerii. Nieopodal znajdziesz też cmentarz z nagrobkami przodków pisarza.
W następnym odcinku trasa kluczy pomiędzy malowniczymi wsiami, mijając drewniane chaty i przecinając doliny z widokami na wzgórza, by dotrzeć do dawnej stolicy Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, gdzie warto zaplanować dłuższy postój w Żywym Muzeum Porcelany w Ćmielowie.
Stąd już niedaleko do niepozornego gwoździa programu – wsi Małoszyce, czyli miejsca narodzin Gombrowicza oraz Bodzechowa, gdzie rodzina pisarza przeniosła niewiele później. Dziś znajduje się tu Muzeum z pamiątkami i rękopisami, obowiązkowy punkt zwiedzania dla wszystkich fanów literatury.
Kolejnym przystankiem na trasie jest Ostrowiec Świętokrzyski. Z trasy rowerowej zobaczysz m.in. Katedrę NMP, dawne kamieniołomy dolomitów oraz Rynek Denkowski. To dobry moment na nocleg i złapanie oddechu przed ostatnim etapem wycieczki.
Przez Chocimów skieruj się do Dołów Biskupich, gdzie obejrzysz ruiny fabryki papieru „Witulin”, założonej przez Jana Gombrowicza, ojca pisarza w 1911 r. Następnie miniesz zabytkową tamę na Kamiennej, Brody i Bór Kunowski, wjeżdżając w malownicze tereny Puszczy Iłżeckiej. Podziwiając skarpy lessowe, bobrowiska i ostoje ptactwa wodnego pedałujesz spokojnie aż do Bałtowa. Wisienką na torcie może być wizyta w JuraParku, największym parku dinozaurów w Polsce.
Bałtowski JuraPark nieprzypadkowo znajduje się właśnie tutaj. W okolicy znaleziono liczne tropy górnojurajskich dinozaurów, takich jak allozaur, stegozaur, kamptozaur i kompsognat, a także skamieniałości morskich gadów z triasu, w tym szczątki ichtiozaurów i plezjozaurów. Wiele rekonstrukcji w parku bazuje więc na lokalnych znaleziskach, otwierając okno do prehistorycznej przeszłości regionu.
Informacja turystyczna w województwie świętokrzyskim
Aby zdobyć dodatkowe informacje o trasach rowerowych w województwie świętokrzyskim, skontaktuj się z poniższymi instytucjami i punktami informacji turystycznej:
Regionalne Centrum Informacji Turystycznej w Kielcach
Strona internetowa: https://swietokrzyskie.travel
Świętokrzyski Park Narodowy z siedzibą w Bodzentynie
Strona internetowa: https://swpn.gov.pl/
Punkt Informacji Turystycznej w Nowej Słupi
Strona internetowa: https://nowaslupia.pl/
Centrum Informacji Turystycznej w Chęcinach
Strona internetowa: https://cit.checiny.pl/
Informacja Turystyczna w Ostrowcu Świętokrzyskim
Strona internetowa: https://ostrowiec.travel/
Bałtowski Kompleks Turystyczny
Strona internetowa: https://juraparkbaltow.pl/
Żywe Muzeum Porcelany w Ćmielowie
Strona internetowa: https://turystyka.cmielow.com.pl/kontakt/
Na powyższych stronach instytucji znajdują się opisy atrakcji, zdjęcia i mapy tras, a także porady dotyczące lokalnej bazy gastronomicznej i noclegowej.
Podsumowanie: świętokrzyskie trasy rowerowe dla miłośników przygód i zagadek
Świętokrzyskie trasy rowerowe łączą w sobie magię lokalnych mitów i legend, atmosferę niczym z powieści Gombrowicza i poszukiwania tropów stegozaura. Na każdej z opisanych tras czeka przynajmniej jedno ciekawe muzeum, a także atrakcje dla najmłodszych. Gdy dodać do tego walory przyrodnicze, jak gołoborza, bobrowiska i rozległe panoramy, otrzymasz unikalny miks atrakcji, któremu nie sposób się oprzeć.
- Poradnik rowerowy
- Obowiązkowe wyposażenie roweru
- Bezpieczeństwo dzieci na rowerze
- Jazda z dzieckiem na rowerze
- Rowerowe łódzkie
- Najpiękniejsze trasy rowerowe na Kaszubach
- Kujawsko-pomorskie – najpiękniejsze trasy rowerowe
- Rowerem po Mazurach
- Wielkopolska rowerem dla amatorów i pasjonatów
- Na dwóch kółkach przez Pomorze Zachodnie
- Rowerem po lubuskim
- Rowerem po Śląsku
- Rowerem po Małopolsce
- Rowerem po Warmii
- Podlasie – trasy rowerowe
______________________________________________
Źródła
https://www.swietokrzyskie.pro/file/2021/03/Rowerowe_Swietokrzyskie_pdf_OST.pdf
(dostęp: 05.12.2025)
https://www.swietokrzyskipn.org.pl/sciezki-edukacyjne/sladem-czarownic-poganskich-kultow-i-powstanczych-kryjowek/
(dostęp: 05.12.2025)
https://hasajacezajace.com/lysa-gora-swietokrzyskie/
(dostęp: 05.12.2025)
https://parklegend.pl/legendy/#na-sciezce-edukacyjnej
(dostęp: 05.12.2025)
https://swietokrzyskie.szlaki.pttk.pl/819-swietokrzyskie-petla-checinsko-piekoszowska
(dostęp: 07.01.2026)
https://www.powiat.kielce.pl/starostwo/aktualnosci/Rowerem-Przez-Piekoszow-i-Checiny/idn:13938
(dostęp: 07.01.2026)
https://radiokielce.pl/918214/szlakiem-witolda-gombrowicza-rowerowy-romans-z-pisarzem-160358/
(dostęp: 07.01.2026)
https://swietokrzyskie.szlaki.pttk.pl/1113-swietokrzyskie-szlak-rowerowy-im-witolda-gombrowicza
(dostęp: 07.01.2026)
https://ostrowiec.travel/informator_turystyczny/szlaki_turystyczne/szlak_rowerowy_im_witolda_gombrowicza
(dostęp: 07.01.2026)
Źródła zdjęć w kolejności chronologicznej w tekście
Zdjęcie tytułowe: Halfpoint – stock.adobe.com
1. zdjęcie w tekście: Wojciech Lisiński – stock.adobe.com
2. zdjęcie w tekście: Aleksander – stock.adobe.com
3. zdjęcie w tekście: Robert – stock.adobe.com