Hamulce rowerowe, dzwonek i oświetlenie rowerowe to podstawowe elementy wyposażenia roweru bezpiecznego dla ruchu drogowego

Bezpieczny rower – o czym musisz pamiętać?

Bezpieczny rower

O czym musisz pamiętać?

Bez względu na to, czy wybierasz się na dłuższą trasę czy na poranną przejażdżkę do pracy – twój rower musi zapewniać ci maksimum bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Kluczem do tego jest niewątpliwie właściwe wyposażenie – to ono bowiem uchroni ciebie a także pozostałych uczestników ruchu drogowego przed nieszczęśliwym wypadkiem. Dlatego, kupując rower, zwróć uwagę na to, by posiadał wszystkie elementy obowiązkowego wyposażenia. Rowery stworzone do uprawiania kolarstwa szosowego czy górskiego nie zawsze dysponują akcesoriami spełniającymi warunki techniczne, określone w Rozporządzeniu Ministra w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia[1]. Dlatego Sprawdź stan swojego obecnego jednośladu i upewnij się, że poszczególne jego elementy spełniają swoje zadanie i że będą je spełniać również w przyszłości. A pomoże ci w tym nasze zestawienie elementów obowiązkowego i zalecanego wyposażenia dla rowerów. Ponadto nasza praktyczna lista PDF przeprowadzi cię przez najważniejsze punkty przeglądu stanu technicznego twojego jednośladu.

PomysłPrzepisy dotyczące obowiązkowego wyposażenia obejmują nie tylko rowery dla dorosłych – dzieci nie stanowią tutaj wyjątku od reguły. Dlatego zwróć szczególną uwagę na akcesoria jednośladu twojego malucha i zapewnij mu bezpieczne uczestnictwo w ruchu drogowym.

PomysłPrzepisy dotyczące obowiązkowego wyposażenia obejmują nie tylko rowery dla dorosłych – dzieci nie stanowią tutaj wyjątku od reguły. Dlatego zwróć szczególną uwagę na akcesoria jednośladu twojego malucha i zapewnij mu bezpieczne uczestnictwo w ruchu drogowym.

Obowiązkowe wyposażenie roweru

O tym, jakie warunki techniczne musi spełniać rower, by nie stwarzał zagrożenia w ruchu drogowym, decyduje wcześniej wspomniane Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. Tak więc, by twój jednoślad mógł zostać uznany za bezpieczny, powinien być wyposażony w następujące elementy bezpieczeństwa[2]:

Obowiązkowe i opcjonalne elementy wyposażenia roweru – wymagania zgodne z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury
Obowiązkowe i opcjonalne elementy wyposażenia roweru – wymagania zgodne z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury
  • w co najmniej jeden skutecznie działający hamulec
  • dzwonek lub inny sygnał ostrzegawczy o nieogłuszającym dźwięku
  • w co najmniej jedno światło przednie białe lub żółte (ciągłe lub migające)
  • w co najmniej jedno czerwone światło odblaskowe i jedno czerwone światło pozycyjne z tyłu, o kształcie innym niż trójkąt

Do zalecanego, choć nieobowiązkowego wyposażenia roweru należą również:

  • migające światła pozycyjne
  • światła odblaskowe w barwie żółtej samochodowej na pedałach
  • paski odblaskowe na obu bokach opony lub elementy na bocznych płaszczyznach kół[3]

Rower bezpieczny w ruchu drogowym – hamulce do roweru

W ruchu drogowym sprawne hamulce rowerowe to podstawa – tylko dzięki nim zapewnisz optymalne bezpieczeństwo sobie oraz pozostałym uczestnikom ruchu drogowego. Hamulce są absolutnie niezbędne do tego, by błyskawicznie i bez trudu zatrzymać rower i w razie konieczności ominąć przeszkody znajdujące się na drodze.

Pamiętaj, że twój jednoślad musi być wyposażony w co najmniej jeden sprawny hamulec – w przeciwnym razie nie spełnia on wymagań zawartych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury. Jak mówi przysłowie: „przezorny zawsze ostrożny”, stąd warto zaopatrzyć się w dwa hamulce i umieścić jeden z przodu, a drugi z tyłu roweru. Ich typ, sposób działania czy budowa nie zostały określone w rozporządzeniu, dlatego w sprzedaży można dostać różnorodne rodzaje hamulców.

Większość hamulców rowerowych uruchamia się przy pomocy specjalnej dźwigni, umieszczonej na kierownicy – są to najczęściej hydrauliczne hamulce szczękowe. W rowerach szosowych stosuje się natomiast hamulce tarczowe, które doskonale sprawdzają się w każdych warunkach pogodowych[4]. Z kolei tradycyjne hamulce bębnowe, tak dobrze znane z klasycznych, holenderskich mieszczuchów, odchodzą do przysłowiowego lamusa. Powód? W przeciwieństwie do pozostałych typów hamulców „bębny” wykazują zdecydowanie mniejszą skuteczność hamowania, a w nagłych przypadkach mogą okazać się zbyt wolne lub spowodować nieoczekiwane szarpnięcie[5]. Pomimo swoich wad hamulce bębnowe nie są zabronione, choć coraz częściej wypierane np. przez hamulce rolkowe.

Rower bezpieczny w ruchu ulicznym – duże światło odblaskowe z tyłu jednośladu

© iStock.com/Ekaterina79

Bezpiecznie na rowerze – oświetlenie rowerowe

Jednak nie tylko hamulce pełnią nadrzędną rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa w ruchu ulicznym. Na uwagę zasługuje również oświetlenie do roweru, które umożliwia wgląd w sytuację na drodze i sprawia, że rowerzyści są widoczni dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. W ustawie z dnia 31 grudnia 2002 r. minister infrastruktury wspomina o następujących warunkach, jakie muszą spełniać światła do roweru:

Postaw na bezpieczeństwo swojego jednośladu i zasięgnij porady specjalisty

© iStock.com/pixelfit

  • Zarówno przednie, jak i tylne światła pozycyjne muszą świecić światłem ciągłym lub migającym.
  • Zarówno światła, jak i odblaski powinny być widoczne z odległości co najmniej 150 m, w warunkach dobrej przejrzystości powietrza, także w nocy.
  • W ciągu dnia i przy dobrej przejrzystości powietrza oświetlenie pozycyjne może być zdjęte.
  • Światła pozycyjne należy zamontować nie niżej niż 250 mm i nie wyżej niż 1500 mm od powierzchni jezdni.

Ponadto warto pamiętać o tym, że od października 2013 roku nie ma obowiązku montowania świateł rowerowych w warunkach, w których nie ma takiej potrzeby, np. w ciągu dnia. Dlatego na czas jazdy w świetle dziennym lampkę można przechować w kieszeni, plecaku lub nawet w domu. Pod żadnym pozorem nie wolno jednak zapomnieć o tylnym odblasku o barwie czerwonej, który należy zamontować na stałe[6].

SprawdźJeśli wybierasz się na dłuższą rowerową eskapadę, koniecznie zaopatrz się w zestaw pierwszej pomocy rowerowej, czyli najważniejsze przybory do konserwacji i naprawy, m.in. klucz nastawny, klucz imbusowy, zestaw narzędzi do naprawy dętek, zapasowa dętka oraz pompka.

SprawdźJeśli wybierasz się na dłuższą rowerową eskapadę, koniecznie zaopatrz się w zestaw pierwszej pomocy rowerowej, czyli najważniejsze przybory do konserwacji i naprawy, m.in. klucz nastawny, klucz imbusowy, zestaw narzędzi do naprawy dętek, zapasowa dętka oraz pompka.

Co musisz wiedzieć przed zakupem roweru?

Wybór właściwego roweru okazuje się nierzadko twardym orzechem do zgryzienia. Jesteś amatorem rowerowych szaleństw? Przed ostateczną decyzją odpowiedz sobie na kilka pytań: czy potrzebny ci prosty rower turystyczny, który będzie ci towarzyszył podczas miejskich przejażdżek? A może wolisz rower trekkingowy na prawdziwe eskapady po nierównym terenie? Ani jedno, ani drugie? To może coś wyjątkowego, czym okaże się np. rower szosowy do kolarstwa z prawdziwego zdarzenia? Pamiętaj, że regulacje dotyczące obowiązkowego wyposażenia mają zastosowanie we wszystkich rodzajach rowerów. Dokonaj właściwego wyboru i zaprezentuj swój nowy nabytek w pełnej krasie!

Co zrobić, by rower był bezpieczny w ruchu ulicznym?

Złotą zasadą jest bez wątpienia dostosowanie modelu roweru do budowy ciała rowerzysty. Przed wykonaniem jazdy próbnej zwróć uwagę na takie aspekty, jak: ciężar, rozmiar, amortyzacja, przerzutki, a także gadżety rowerowe, w jakie jest wyposażony twój wymarzony jednoślad[7]. Ponadto niezwykle ważna jest odległość twoich rąk do dźwigni hamulca i manetki zmiany biegów. Pamiętaj, by oba elementy znajdowały się w zasięgu ręki, a przede wszystkim były łatwe w obsłudze. Twojej uwadze nie może umknąć również odległość twojego ciała od kierownicy: po objęciu ich uchwytów ręce powinny być lekko zgięte. Dźwignie hamulców muszą być ustawione w taki sposób, by, patrząc z boku, ich końce znajdowały się w jednej linii z przedramionami. Dopilnuj, by twój palec wskazujący i środkowy bez trudu objął dźwignię.

UwagaWedle polskiego prawa rowerzyści nie mają obowiązku jazdy w kaskach. Niemniej warto zaopatrzyć się w profesjonalne nakrycie głowy, które nie tylko złagodzi urazy powstałe w wyniku upadku, lecz może je nawet całkowicie zniwelować.

UwagaWedle polskiego prawa rowerzyści nie mają obowiązku jazdy w kaskach. Niemniej warto zaopatrzyć się w profesjonalne nakrycie głowy, które nie tylko złagodzi urazy powstałe w wyniku upadku, lecz może je nawet całkowicie zniwelować.

Akcesoria rowerowe, zwiększające bezpieczeństwo rowerzysty w ruchu drogowym

Niezbędne wyposażenie roweru, określone w Ustawie, to nie wszystko. Obok najważniejszych elementów, zwiększających bezpieczeństwo rowerzysty w ruchu drogowym warto zaopatrzyć się w dodatkowe akcesoria, które nie tylko zadbają o bezpieczeństwo, lecz także wpłyną na komfort jazdy. Do nich należą m.in.:

  • Bezpieczna kierownica z pogrubionymi i miękkimi zakończeniami – uchroni przed urazami w razie ewentualnego upadku.
  • Osłona łańcucha – zapobiegnie wkręceniu się nogawki spodni w sidła łańcucha, dzięki czemu można uniknąć niebezpiecznej wywrotki. Wyróżnia się dwa rodzaje osłon łańcucha: pełną i otwartą.
  • Do przewożenia torby, plecaka lub innego rodzaju bagażu warto zaopatrzyć się w bagażnik. Doskonale sprawdzi się również torba na kierownicę, która w przeciwieństwie do reklamówki zawieszonej na kierownicy pozwoli zachować równowagę na rowerze. Dzięki torbie zapobiegniesz także wypadkom podczas hamowania lub wykonywania manewru mijania.
  • Błotniki – ochronią cię przed brudem i błotem rozpryskującym się podczas jazdy po mokrym podłożu.
  • Przerzutki – zdecydowanie ułatwią jazdę w zróżnicowanych warunkach. Dzięki nim bez trudu będziesz w stanie pokonać np. nagłe wzniesienie, zmieniając przełożenie na lżejsze. Brak przerzutek mógłby oznaczać pedałowanie w miejscu lub w najgorszym przypadku stworzyć ryzyko upadku.
  • Wbrew pozorom również zabezpieczenie roweru, np. zapięcie do roweru należy do akcesoriów zwiększających bezpieczeństwo rowerzysty w ruchu drogowym. Ten gadżet nie uchroni cię wprawdzie przed obrażeniami w wypadku drogowym, jednak pozwoli uniknąć wyraźnych szkód materialnych.
Bezpieczeństwo na rowerze – regularne sprawdzanie stanu technicznego roweru to wręcz mus!

© iStock.com/Animaflora

O twoim bezpieczeństwie w ruchu drogowym nie decyduje jednak wyłącznie nieskazitelny stan techniczny twojego jednośladu. Nie mniej ważne jest odpowiednie nakrycie głowywłaściwie dobrany kask ochronny to podstawa! Kask powinien być głęboko osadzony na karku i nie przekrzywiać się. Uszy natomiast muszą znajdować się w obszarze pasków układających się w charakterystyczny trójkąt. Po czym rozpoznasz prawidłowo dobrany kask? Po tym, że gdy pasek pod brodą poluzuje się, kask nie zsunie się z głowy. Pasek powinien być ściśnięty wyłącznie do tego stopnia, by można było włożyć dwa palce pomiędzy niego a szyję. Uwzględniając te kryteria, możesz mieć pewność, że kask pozwoli ci swobodnie oddychać, dostarczając ci przy tym maksimum bezpieczeństwa.

Co ciekawe, wielu rowerzystów (zwłaszcza dorosłych) rezygnuje z bezpieczeństwa na rzecz komfortu i jeździ… bez kasku. Badania dowodzą jednak, że kaski rowerowe redukują ryzyko poważnych obrażeń głowy o niemal 70%, podczas gdy szanse odniesienia śmiertelnych obrażeń głowy spadają nawet do 65%[8].

Regularny przegląd stanu technicznego roweru to podstawa!

Jeśli twój jednoślad jest wyposażony we wszystkie elementy wchodzące w skład obowiązkowego wyposażenia roweru, jako cyklista możesz czuć się bezpiecznie. Niemniej warto regularnie sprawdzać stan techniczny roweru pod kątem uszkodzeń i objawów zużycia. Dzięki temu możesz mieć pewność, że twój rower spełni kryteria techniczne, objęte normą, również w przyszłości. Przede wszystkim warto pamiętać o tym po dłuższych przerwach od użytkowania roweru, głównie po okresie zimowym.

Jeśli chcesz bez trudu trafić na trop uszkodzeń i ubytków, oczyść swój rower z tłuszczu i brudu. Dodatkowo sprawdzając stan techniczny roweru, zwróć szczególną uwagę na:

  • Hamulce – sprawdź zużycie okładzin hamulcowych i jeśli stwierdzisz, że powierzchnia hamująca jest starta lub odkrywa metalową podstawę, bezzwłocznie je wymień[9]. Standardowa granica zużycia okładzin hamulcowych wynosi z reguły 0,5 mm[10]. Ponadto oczyść hamulce i okładziny z zanieczyszczeń i oleju, używając wyłącznie odpowiednich preparatów. Pamiętaj, by pod żadnym pozorem nie smarować hamulców!
  • Opony – zmierz i wyreguluj ciśnienie w oponach. Na ścianie bocznej opony znajdziesz wartość wskazującą maksymalne ciśnienie powietrza. Zalecane ciśnienie w oponach rowerowych wynosi między 2.5 a 5 barów[11].  
  • Oświetlenie – upewnij się, że oświetlenie twojego roweru jest sprawne.
  • Jeśli zauważysz usterkę, rzuć okiem na żarówki, przewody i złącza kablowe – być może uda ci się znaleźć przyczynę zaraz na początku. Ponadto Sprawdź, czy baterie wymagają wymiany. Pamiętaj, by odblaski pozbawić zabrudzeń.
  • Złącza śrubowe – Sprawdź wszystkie zamontowane śruby, a poluzowane dokręć.
  • Przerzutki – wszystkie przełożenia powinny działać bez zarzutu. Jeśli łańcuch osuwa się lub przeskakuje, w większości przypadków należy wyregulować jego naciąg, który znajdziesz na napinaczu[11].
  • Ruchome elementy – oczyść wszystkie ruchome elementy twojego jednośladu (np. łańcuch, przerzutki, pedały). Teraz natłuść je odpowiednimi środkami, by zapewnić im optymalny poślizg, a przede wszystkim ochronę przed rdzą.

W naszej praktycznej liście PDF znajdziesz podsumowanie wszystkich najważniejszych punktów, które warto uwzględnić, kontrolując stan techniczny roweru. Dzięki niej sprawdzisz swój jednoślad krok po kroku i nic nie umknie twojej uwadze! Dokładny przegląd techniczny to jeden z priorytetów większości profesjonalnych serwisów rowerowych i sprzedawców. Oddaj swój rower wraz z listą w ręce fachowców, a ci w razie potrzeby dokonają najważniejszych wymian i napraw.

Podsumowanie – Tego potrzebuje twój rower, by zyskał miano „bezpiecznego”

Aby rower mógł zostać dopuszczony do ruchu, musi spełnić szereg kryteriów bezpieczeństwa. Do obowiązkowego wyposażenia roweru należą: sprawny hamulec, dzwonek, światło przednie białe lub żółte, a także jedno czerwone światło odblaskowe i jedno czerwone światło pozycyjne z tyłu. Podczas zakupu wymarzonego jednośladu zwróć uwagę, by rower spełniał wszystkie wymagania określone w Rozporządzeniu Ministra w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Jeśli twój rower był nieużywany przez dłuższy okres czasu, koniecznie Sprawdź wszystkie jego części pod względem objawów zużycia i uszkodzeń. W ten sposób zyskasz pewność, że nic nie zagraża bezpieczeństwu twojemu i pozostałych uczestników ruchu drogowego.

Źródła

[1] http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000855

[2], [3] http://wrower.pl/prawo/obowiazkowe-wyposazenie-roweru,2158.html

[4], [5], [6] https://rowery.trojmiasto.pl/Tarcze-hamulcowe-w-rowerach-szosowych-n114983.html

[7] http://polskanarowery.sport.pl/msrowery/56,105130,19917259,zakup-nowego-roweru-na-co-zwrocic-uwage.html

[8] https://www.welovecycling.com/pl/2016/10/31/kaski-rowerowe-znacznie-redukuja-ryzyko-powaznych-obrazen-glowy/

[9] http://rowelowe.blox.pl/2013/12/Kiedy-powinnismy-wymienic-klocki-hamulcowe-w.html

[10] https://magazynbike.pl/2017/10/12/test-okladziny-hamulcowe/

[11] https://roweroweporady.pl/opona-rowerowa-cisnienie/