shop.global.1
Zimowy widok ze Śnieżki

Jak nie obrazić Ducha Gór? Odpowiedzialny turysta w Karkonoszach

Karkonosze to prawdziwy raj dla wędrowców i miłośników przyrody. Przechadzając się wśród majestatycznych kotłów polodowcowych, wysokich wodospadów i ogromnych głazów ostańcowych łatwo zrozumieć, dlaczego najwyższe pasmo Sudetów nosi również miano Krainy Olbrzymów. Według polskich i czeskich legend to przede wszystkim kraina Ducha Gór, słowiańskiego Krkonoša, który do dziś strzeże tutejszej przyrody.

W poniższym artykule wysuwamy sprawdzone propozycje jednodniowych wędrówek i innych aktywności sportowych na świeżym powietrzu z podziałem na rejon Karpacza i Szklarskiej Poręby. Podpowiadamy przy tym, jak chronić karkonoską faunę i florę i jak zasłużyć na miano odpowiedzialnego turysty.

icon-mark

W wyższych partiach gór panują nieprzewidywalne warunki atmosferyczne. Nawet latem odczuwalna temperatura na Śnieżce rzadko przekracza 10 °C.

icon-lamp

Na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego występuje aż 5 endemitów, czyli gatunków niespotykanych nigdzie indziej. Należy do nich m.in. dzwonek karkonoski.

icon-haken

Przed wędrówką zawsze sprawdź, które szlaki są aktualnie zamknięte z powodu zagrożenia lawinowego lub okresu godowego dzikich zwierząt

Rejon Karpacza

Norweska Świątynia Wang w Karpaczu Górnym

Szlaki wędrówkowe we Wschodnich Karkonoszach

Od Świątyni Wang na Śnieżkę

Długość: 9 km

Suma podejść: 894 m

Etapy:

  • Karpacz Górny
  • Świątynia Wang
  • Polana
  • Samotnia/Strzecha Akademicka
  • Śnieżka

Aktywny wypad w rejon Karpacza nie może obyć się bez zdobycia Królowej Karkonoszy. Rozpocznij wędrówkę przy Świątyni Wang w Karpaczu Górnym, nieopodal której znajduje się przystanek PKS i kilka wygodnych parkingów. Zanim wyruszysz na szlak, poświęć chwilę na zwiedzenie kościoła. Skandynawski, drewniany zabytek został przeniesiony do Karpacza z południowej Norwegii i do dziś zachwyca głowami smoków i nordyckich lwów, przywodzącymi na myśl statki wikingów[1]. Tuż obok rozpoczyna się niebieski szlak prowadzący na Śnieżkę. Po godzinnym spacerze wyjdziesz z lasu na Polanę, którą otaczają młaki i torfowiska pełne ciekawej roślinności, m.in. fiołków błotnych i turzycy kędzierzawej. Stąd zaczyna się już dość strome podejście pod górę. Niedługo potem szlak rozgałęzia się. Asfaltowa droga biegnie aż do schroniska Strzecha Akademicka, natomiast oznakowana niebiesko leśna ścieżka do kultowej Samotni i Małego Stawu. Stąd już jedynie godzina marszu dzieli cię od szczytu Śnieżki i zachwycającej panoramy okolicy.

Szlakiem skałek i kotłów polodowcowych

Długość: 10.8 km

Suma podejść: 513 m

Etapy:

  • Samotnia/Strzecha Akademicka
  • Spalona Strażnica
  • Kocioł Małego Stawu
  • Kocioł Wielkiego Stawu
  • Słonecznik
  • Pielgrzymy
  • Przełęcz Karkonoska
  • Odrodzenie
Głaz Słonecznik, naturalny zegar słoneczny

Spacer krawędziami Kotła Wielkiego i Małego Stawu to spore wyzwanie. Niejeden wędrowiec patrząc w dół majestatycznych, stromych ścian poczuje przyjemny dreszczyk emocji. Nasza propozycja wędrówki za punkt wyjścia przyjmuje Samotnię lub pobliską Strzechę Akademicką. Wybierz jeden z nich i kieruj niebieskim szlakiem ku Spalonej Strażnicy, by następnie skręcić w prawo i czerwoną trasą dojść do Słonecznika – jednej z najpiękniejszych karkonoskich formacji skalnych. W dawnych czasach położenie słońca względem głazu pomagało sudeckim góralom określić porę dnia, przez co zasłużył na miano najstarszego naturalnego zegara słonecznego w Polsce[2]. Żółtym odcinkiem łącznikowym dojdziesz do kolejnego pomnika karkonoskiej przyrody – intrygujących, granitowych Pielgrzymów. Stąd udaj się zielonym, trawersującym szlakiem w kierunku Przełęczy Karkonoskiej i schroniska Odrodzenie. Przy dobrej widoczności roztacza się stąd widok na niemal całą Kotlinę Jeleniogórską.

Tajemnicza Dolina Białej Łaby

Długość: 10.5 km

Suma podejść: 508 km

Etapy:

  • Odrodzenie
  • Bouda Bílé Labe
  • Luční Bouda
  • Równia pod Śnieżką
  • Spalona Strażnica
  • stacja kolejki krzesełkowej na Kopie
  • Karpacz Górny

Następnego dnia rozpocznij wędrówkę z Odrodzenia i udaj się w odwiedziny do naszych południowych sąsiadów, by przejść jeden z najładniejszych i najbardziej nieodkrytych szlaków okolicy. Kierując się na południe od Przełęczy Karkonoskiej, dojdziesz żółtym szlakiem do czeskiego schroniska Bouda Bílé Labe. Stąd, po zasmakowaniu svíčkovej lub knedliczków z jagodami, udaj się niebieskim szlakiem w górę nurtu Białej Łaby i ciesz się niezwykłym spokojem i pięknem tego miejsca. Ostatni odcinek trasy wiedzie z Luční Boudy do Równi pod Śnieżką. Zimą miejsce to przypomina arktyczną tundrę, a latem można tu podziwiać rzadkie rośliny[3] typowe dla torfowisk subalpejskich oraz relikty epoki lodowcowej, m.in. malinę moroszkę. Stąd niecała godzina spaceru dzieli cię już od stacji kolejki krzesełkowej na Kopie, którą zjedziesz z powrotem do Karpacza Górnego.

Inne aktywności na świeżym powietrzu

Zamarznięta tafla Małego Stawu w misie kotła polodowcowego
Wspinaczka w Kruczych Skałach

Oprócz szlaków wędrówkowych rejon Karpacza ma do zaoferowania masę innych możliwości aktywnego wypoczynku. Latem warto wybrać się na Krucze Skały[4], by spróbować swoich sił we wspinaczce skałkowej. W okolicy działa wiele centrów skupiających wokół siebie pasjonatów tego sportu. Pod okiem instruktorów postawisz pierwsze kroki na granitowej ścianie lub udoskonalisz wcześniej nabyte umiejętności. Trasy wspinaczkowe są wyposażone w stałe przeloty i stanowiska, a stopień trudności przejść waha się od III do VI.

Zimowa przygoda z biegówkami lub rakietami śnieżnymi

Od października do kwietnia kapryśna, górska pogoda może sprawić, że z dnia na dzień trasy wędrówkowe znikną pod metrową warstwą białego puchu. Jeśli zima pokrzyżuje twoje trekkingowe plany, zamiast rezygnować z wyprawy zamień buty na biegówki lub rakiety śnieżne. Wbrew pozorom skiturowa przygoda nie wymaga specjalnych przygotowań. Potrzebny sprzęt wypożyczysz na miejscu. Do idealnych tras dla początkujących zalicza się m.in. szlak krawędzią Kotła Małego i Wielkiego Stawu oraz przejścia do czeskich schronisk, pełne rozległych wierzchowin i przyjemnych zjazdów[5]. Bardziej zaawansowani mogą pokusić się o wejście i zjazd ze Śnieżki.

O czym warto pamiętać w rejonie Karpacza?

Jak w przypadku każdego regionu, wędrówki w okolicy Karpacza wymagają zapoznania się z lokalnymi osobliwościami. Poniżej udzielamy kilku przydatnych rad, jak zachować się odpowiedzialnie, nie powodując zagrożeń dla siebie i innych oraz jak przyczynić się do ochrony sudeckiej przyrody.

  • Wkraczając na teren Karkonoskiego Parku Narodowego, koniecznie zaopatrz się w bilet wstępu w jednej z kas lub na stronie internetowej[6] (koszt rzędu 3-6 zł). Kupując bilety, wspierasz ochronę przyrody oraz utrzymanie szlaków turystycznych.
  • Zapoznaj się z mapą szlaków zamkniętych dla psów[7]. Na terenie Parku twój pupil może poruszać się jedynie na smyczy i w kagańcu. Tylko w taki sposób nie zakłóci spokoju dzikich mieszkańców Karkonoszy.
  • Nie lekceważ warunków meteorologicznych w górach. Pamiętaj o tym, że w najwyższych partiach gór nawet latem temperatura nie przekracza 15°C. Szczególnie ekstremalne zjawiska pogodowe zachodzą na Śnieżce, gdzie mgła pojawia się przez 306 dni w roku, a prędkość wiatru dochodzi do 200 km/h! Niezależnie od pogody w dolinie zabierz ze sobą ciepłą odzież i sprawdź aktualne komunikaty meteorologiczne[8].
Żmija zygzakowata atakuje tylko rozdrażniona
  • Zimą wiele karkonoskich szlaków pokrywa gruba warstwa lodu. W dbałości o swoje bezpieczeństwo zabierz do plecaka raczki lub nakładki antypoślizgowe na buty. Przydadzą się szczególnie na stromych podejściach.
  • Zawsze śledź komunikaty lawinowe GOPR-u i zachowaj szczególną ostrożność w okolicach formacji polodowcowych, takich jak kotły i jary. Pod żadnym pozorem nie schodź z wyznaczonych szlaków. Pamiętaj, że to właśnie w karkonoskim Białym Jarze[9] miała miejsce największa tragedia lawinowa w polskich górach. Pod zwałami śniegu zginęło wtedy 19 osób.
  • We wschodniej części Karkonoszy można zetknąć się z jadowitą żmiją zygzakowatą[10]. Jeśli spotkasz ją na szlaku, kieruj się najprostszą i najskuteczniejszą zasadą – omiń zwierzę szerokim łukiem. Pamiętaj przy tym, że żmija atakuje tylko wtedy, gdy poczuje się bezpośrednio zagrożona. Mimo objęcia gadów całkowitą ochroną, co roku kilkadziesiąt żmij (a także mylonych z nimi niegroźnych zaskrońców i padalców) ginie z ręki przestraszonych turystów[11]. Co zrobić w przypadku ukąszenia, dowiesz się z poradnika zamieszczonego na stronie Szklarskiej Poręby[12].

Rejon Szklarskiej Poręby

Szlaki wędrówkowe w Zachodnich Karkonoszach

Na Szrenicę Głównym Szklakiem Sudeckim

Długość: 14.5 km

Suma podejść: 900 m

Etapy:

  • Szklarska Poręba
  • Rozdroże pod Kamieńczykiem
  • Wodospad Kamieńczyka
  • Hala Szrenicka
  • Szrenica
  • Twarożnik
  • Schronisko pod Łabskim Szczytem
  • Ryzy
  • Szklarska Poręba
Imponujące Kaskady Wodospadu Kamieńczyka

Wyprawę na Szrenicę najwygodniej rozpocząć na parkingu przy skrzyżowaniu ul. Mickiewicza z Szosą Czeską. Rozpoczyna się tu czerwony Główny Szlak Sudecki, prowadzący do Wodospadu Kamieńczyka, którego 27-metrowa kaskada jest najwyższa w polskiej części Sudetów. Stamtąd dosyć stroma trasa prowadzi przez pachnący sosnowy las prosto na Halę Szrenicką. Tu linia drzew powoli ustępuje i zazwyczaj wieje silny wiatr. Zaledwie kilometr dzieli cię od szczytu Szrenicy, skąd możesz podziwiać Kocioł Szrenicki w całej okazałości. Odpocznij chwilę i wróć na Szlak Sudecki. Kolejny odcinek obfituje w niezwykłe formacje skalne, m.in. słynny Twarożnik. Po obejrzeniu głazu cofnij się kawałek i kieruj na zachód zielonym szlakiem aż do Schroniska Pod Łabskim Szczytem. Stąd żółty szlak doprowadzi cię do rozdroża Ryzy, a następnie zielony z powrotem na parking w Szklarskiej Porębie.

Na Śnieżne Kotły z Michałowic/Piechowic

Długość: 18 km

Suma podejść: 1076 m

  • Michałowice w Piechowicach
  • Rozdroże pod Wielkim Szyszakiem
  • Obniżenie pod Śmielcem
  • Wielki Śnieżny Kocioł
  • Mały Śnieżny Kocioł
  • Łabski Kocioł
  • Schronisko pod Łabskim Szczytem
  • Michałowice w Piechowicach

Bardziej wprawni wędrowcy i osoby o dobrej kondycji mogą pokusić się o wycieczkę na Śnieżne Kotły z Piechowic (wersja dłuższa) lub parkingu w Michałowicach. Niebieski szlak wędrówkowy rozpoczyna się tuż obok Punktu Informacji Turystycznej w Piechowicach. Stosunkowo nieskomplikowana trasa prowadzi stromo pod górę aż do Rozdroża pod Łabskim Szczytem i należy do dość wymagających. Szczególnie wiele trudności przysparza odcinek od Obniżenia pod Śmielcem do krawędzi Śnieżnych Kotłów, gdzie zimą często zbierają się grube zaspy śniegu. Majestatyczny widok ogromnych mis wykutych w skale przez lodowiec rekompensuje cały trud wspinaczki. W żlebach Kotłów nawet latem można dojrzeć resztki zimowego śniegu. W drodze powrotnej kieruj się w stronę Schroniska Pod Łabskim Szczytem. Czerwony, czarny a następnie żółty szlak sprowadzą cię do doliny i parkingu w Michałowicach.

Inne aktywności na świeżym powietrzu

Rafting na rzece Kamiennej

Okolice Szklarskiej Poręby i Piechowic dostarczają też wyjątkowej okazji do spróbowania raftingu, czyli spływu pontonem po rwącej górskiej rzece. Kamienna, jeden z lewych dopływów Bobru, idealnie się do tego nadaje, posiada bowiem zarówno spokojne odcinki dla początkujących, jak i miejsca pełne ekscytujących kaskad i wirów dla poszukiwaczy wrażeń. Większość tras raftingowych rozpoczyna się w Sobieszowie[12].

Narciarstwo zjazdowe Skiarena Szrenica

Zimowa Szrenica to nie tylko cel śnieżnych wędrówek, ale również karkonoska stolica narciarstwa zjazdowego. Tutejsza Skiarena[13] co sezon ma w zanadrzu aż pięć świetnie przygotowanych, dośnieżonych i oświetlonych nartostrad. Zarówno początkujący, jak i wprawni amatorzy białego szaleństwa znajdą tu coś dla siebie.

O czym warto pamiętać w rejonie Szklarskiej Poręby?

Większość ze wskazówek dotyczących rejonu Karpacza równie dobrze sprawdzi się podczas wędrówek w rejonie Szklarskiej Poręby. Dodatkowo zwróć uwagę na kilka osobliwości tutejszych szlaków, dzięki którym unikniesz wpadek, często popełnianych przez turystów.

  • Od kwietnia do maja wiele okolicznych szlaków jest zamykanych ze względu na okres godowy cietrzewi[14]. Na czasowym zamknięciu szlaków zyskują też sokoły wędrowne[15], które w okresie lęgowym są tak płochliwe, że potrafią ze strachu porzucić swoje gniazda.
  • Na Hali Szrenickiej co roku kwitną endemiczne dzwonki karkonoskie, a na zboczach Śnieżnych Kotłów purpurowe gnidosze sudeckie. Obie rośliny są objęte ścisłą ochroną gatunkową, a ich zrywanie i deptanie jest surowo zabronione.
  • Wysoko w górach ilość koszy na śmieci jest ograniczona. Na trasach w rejonie Szklarskiej Poręby znajduje się jednak dużo schronisk. Miej to na uwadze i zabieraj swoje śmieci ze sobą, by wyrzucić je do kosza w schronisku lub w dolinie.

Podsumowanie

W Karkonoszach możliwości aktywnego wypoczynku na świeżym powietrzu wydają się nieskończone. Oprócz wędrówki jednym z wielu zróżnicowanych szlaków możesz spróbować swych sił we wspinaczce skałkowej, raftingu, a zimą również w narciarstwie zjazdowym i biegowym. Przyglądając się wyjątkowej karkonoskiej przyrodzie, pamiętaj o tym, że również na twoich barkach spoczywa odpowiedzialność za stan Parku Narodowego. Szanuj przede wszystkim zwierzęta i rośliny, dla których góry są jedynym domem i nie narażaj siebie i innych na niebezpieczeństwo.

W celu uzyskania dodatkowych informacji skontaktuj się z jednym z Punktów Informacji Turystycznej:

Karkonoska Informacja Turystyczna

Plac Ratuszowy 6/7

58-500 Jelenia Góra

tel. +48 519 509 343

it-jeleniagora@dot.org.pl

Punkt informacji turystycznej w Jeleniej Górze

Informacja Turystyczna w Karpaczu

ul. Konstytucji 3 Maja 25

58-540 Karpacz

tel. +48 757 618 605

it@karpacz.eu

Produkty regionalne w punkcie informacji w Karpaczu

Informacja Turystyczna w Szklarskiej Porębie

Jedności Narodowej 1a

58-580 Szklarska Poręba

tel. + 48 757 547 740

it@szklarskaporeba.pl

Punkt informacji turystycznej w Szklarskiej Porębie

Informacja Turystyczna Miasta Piechowice

ul. Kryształowa 53

58-573 Piechowice

tel. +48 757 617 201

informacja@piechowice.pl

Informacja w Piechowickim Ośrodku Kultury

Centrum Informacji Karkonoskiego Parku Narodowego

Ul. Leśna 9

58-540 Karpacz

tel: +48 607 177 637

tel: +48 607 177 637

Centrum Informacji Karkonoskiego Parku Narodowego

Źródła i literatura dodatkowa::

[1] http://www.karpacz.net/atrakcje/swiatynia-wang/

[2] https://www.karpacz.pl/rekordy-i-osobliwosci

[3] http://bankgenow.kpnmab.pl/aktualnosci/arktyczno--alpejska-tundra-w-karkonoszach-czyli-z-wizyta-na-rowni-pod-sniezka,63.html

[4] https://www.karpacz.pl/wspinaczka-skalkowa

[5] http://www.centrum.szkolagorska.com/ost.php#karpacz

[6] https://kpnmab.pl/oplaty-i-znizki

[7] http://e-karkonosze.eu/turystyka/na-szlak-z-psem/

[8] https://www.sniezka.karpacz.pl/pogoda

[9] http://lawiny.gopr.org/bialyjar.html

[10] http://www.portalgorski.pl/na-szlaku/tatry/ciekawostki-tatrzanskie/4417-zmija-zygzakowata-vipera-berus

[11] http://www.radiowroclaw.pl/articles/view/66461/W-Karkonoszach-gina-zmije#

[12] http://www.szklarskaporeba.pl/files/UWAGA%20ZMIJE-1.doc

[13] http://www.sobieszow.pl/index.php?menu=strona&stronaid=59

[14] http://sudetylift.com.pl/zima/ski-arena/

[15] http://naszesudety.pl/zamkniete-szlaki-w-karkonoszach.html

Źródła zdjęć:

Karkonoski Park Narodowy

Patrycja Lewków

szklarskaporeba.pl

dolnyslask.info.pl

karpacz.pl

piechowice.pl