Ogrodnictwo – ogrodnik ma założone rękawiczki ogrodowe podczas pracy na działce rekreacyjnej.

Ogrodnictwo dla początkujących, czyli jak uchronić się przed wypadkami podczas prac w ogrodzie

Własny ogródek, to nie tylko miejsce do relaksu pozwalające na ucieczkę od codziennych obowiązków. Na działce możemy zaznać upragnionego spokoju, ale także nieźle się zmęczyć, wykonując prace ogrodowe. Nie powinniśmy jednak zapominać o naszym bezpieczeństwie. W tym artykule informujemy o zasadach BHP w ogrodzie oraz pomagamy dobrać odpowiednie ubranie ochronne. Dodatkowo, pokazujemy jak zadbać o bezpieczeństwo dzieci w ogrodzie.

Prace w ogrodzie – jak uchronić się przed wypadkami

Koszenie trawy, przycinanie żywopłotu, podcinanie drzewek: podczas prac w ogrodzie mamy do czynienia z wieloma ostrymi narzędziami, drabinami oraz urządzeniami elektrycznymi. Dlatego też właściwe obchodzenie się ze sprzętem ogrodniczym to klucz do uniknięcia skaleczeń i innych urazów. Pamiętaj także o ochronie za pomocą ubrań roboczych. Z dalszej części artykułu dowiesz się na co uważać podczas prac ogrodowych.

Bezpieczne obchodzenie się z drabinami i sprzętem ogrodniczym

W trakcie prac w ogrodzie codziennie mamy styczność z różnymi narzędziami ogrodniczymi – od grabek i łopatek, aż po motyki i szpadle. Pomimo tego, że te sprzęty nie są napędzane silnikiem, posiadają wiele ostrych krawędzi, dlatego też podczas ich użytkowania warto pamiętać o następujących zasadach:

  • Noś zapobiegające poślizgowi rękawiczki ogrodowe lub inne rękawice ochronne. W ten sposób chronisz swoje dłonie nie tylko przed brudem, ale także zadrapaniami i skaleczeniami. Ułatwiają one także pewny chwyt narzędzi.
  • Odkładaj sprzęty na miejsce, jeśli ich nie używasz. Nawet, gdy robisz tylko krótką przerwę – narzędzia odłożone na trawę lub łąkę mogą łatwo zostać przeoczone i stanowić groźną pułapkę.
  • Podczas pracy z niektórymi narzędziami (np. młotek, siekiera, kilof) niezbędne jest wzięcie rozmachu. Upewnij się więc przedtem, że nikt za tobą nie stoi.

Podczas prac w ogrodzie często nadchodzą momenty, gdy musimy wejść na drabinę, by przyciąć drzewka i żywopłoty. Oto kilka wskazówek na temat bezpieczeństwa podczas użytkowania drabiny.

  • Upewnij się, że drabina stoi pewnie i równo na ziemi. Niedopuszczalne jest to, by była niestabilna.
  • Sprawdź czy stopnie drabiny nie są uszkodzone.
  • Jeśli masz taką możliwość, poproś drugą osobę o asekurację, podczas wykonywania prac na wysokości.

Korzystając z drabiny przystawnej pamiętaj o ustawieniu jej pod odpowiednim kątem: jeśli stoi ona zbyt blisko ściany może odchylić się do tyłu, a gdy stoi za blisko istnieje zagrożenie, że zsunie się po ścianie. Nie ustawiaj drabin przystawnych do niestabilnych powierzchni jak okna i płoty – nie gwarantują one odpowiedniego oporu i łatwo mogą się załamać.

WskazówkaDługa praca na kolanach jest szkodliwa dla stawów i pleców. Postaraj się o podłożenie pod kolana starej poduszki lub koca, albo usiądź na małym stołeczku. Zaplanuj prace ogrodowe tak, by co jakiś czas zmieniać pozycje: z kucznej w stojącą i na odwrót.

WskazówkaDługa praca na kolanach jest szkodliwa dla stawów i pleców. Postaraj się o podłożenie pod kolana starej poduszki lub koca, albo usiądź na małym stołeczku. Zaplanuj prace ogrodowe tak, by co jakiś czas zmieniać pozycje: z kucznej w stojącą i na odwrót.

Elektryczne narzędzia ogrodnicze a bezpieczeństwo

Dzięki sprzętowi elektrycznemu – takiemu jak piły, kosiarki i wykaszarki – prace ogrodowe są bardziej efektywne. Jednak ich nieumiejętne użytkowanie sprzyja powstawaniu wielu urazów. Pamiętaj więc o następujących zasadach bezpieczeństwa:

  • Przeczytaj dokładnie instrukcję obsługi zanim pierwszy raz uruchomisz narzędzie.
  • Regularnie sprawdzaj stan techniczny twojego sprzętu.
  • Nigdy nie używaj narzędzi z zardzewiałymi ostrzami.
  • Jeśli twój sprzęt nie działa, napraw go u fachowca albo kup nowy.
  • Kable i bezpieczniki do urządzeń elektrycznych powinny być przeznaczone do użytku zewnętrznego. Dodatkowo muszą być one dobrze zaizolowane i pewnie siedzieć w kontaktach.
  • Upewnij się, że kable nie są splątane i nie zostaną przypadkowo przecięte przez urządzenie.
  • W sprzętach takich jak kosiarki i rozdrabniarki mogą zaklinować się małe obiekty, w tym przypadku natychmiast je wyłącz. Przed ostrożnym oczyszczeniem urządzenia wyciągnij wtyczkę z kontaktu, by przypadkowo go nie włączyć.
Mężczyzna nosi rękawice ogrodowe, okulary ochronne i nauszniki podczas pracy z wykaszarką.

UwagaMałe skaleczenia i otarcia zdarzają się bardzo często podczas prac w ogrodzie i w wielu przypadkach mogą zostać samodzielnie opatrzone. Upewnij się jednak, że masz aktualne szczepienia przeciwko tężcowi i odśwież je w miarę potrzeby.

UwagaMałe skaleczenia i otarcia zdarzają się bardzo często podczas prac w ogrodzie i w wielu przypadkach mogą zostać samodzielnie opatrzone. Upewnij się jednak, że masz aktualne szczepienia przeciwko tężcowi i odśwież je w miarę potrzeby.

Odzież ochronna podczas pracy w ogrodzie

Równie ważna, co ostrożne obchodzenie się ze sprzętem ogrodniczym, jest odpowiednia odzież ochronna, która pomoże nam uniknąć wielu nieszczęśliwych wypadków. Oto czego nie powinno ci zabraknąć podczas prac ogrodowych:

  • Rękawiczki ogrodowe/rękawice ochronne
  • Obuwie z zakrytymi palcami
  • Długie spodnie.

Przebywając w ogródku noś przylegającą odzież, tak by zminimalizować możliwość zaczepienia się o gałązki. Pracując z narzędziami elektrycznymi pamiętaj o dodatkowej ochronie:

  • Nauszniki lub stopery do uszu podczas pracy z głośnymi urządzeniami
  • Okulary ochronne w trakcie przycinania drzewek i krzewów
  • Odzież chroniącą przed przecięciem i rękawice ochronne
  • Buty z twardym czubkiem
  • W razie potrzeby, kask ochronny.

SprawdźStaraj się unikać prac ogrodowych w południe i w czasie upałów. Pamiętaj także, by ubierać się wtedy w przewiewne rzeczy, zawsze nakładać krem z filtrem UV i nie zapominać o kapeluszu chroniącym głowę przed słońcem. W ten sposób uchronisz się przed poparzeniami skóry i udarem cieplnym. Nie zapomnij, by pić dużo wody i zaplanować czas na odpoczynek w zacienionym miejscu.

SprawdźStaraj się unikać prac ogrodowych w południe i w czasie upałów. Pamiętaj także, by ubierać się wtedy w przewiewne rzeczy, zawsze nakładać krem z filtrem UV i nie zapominać o kapeluszu chroniącym głowę przed słońcem. W ten sposób uchronisz się przed poparzeniami skóry i udarem cieplnym. Nie zapomnij, by pić dużo wody i zaplanować czas na odpoczynek w zacienionym miejscu.

Dzieci w ogrodzie – kilka wskazówek na temat bezpieczeństwa

Podczas gdy rodzice i dziadkowie są zajęci pracami ogrodowymi, dzieci mogą się bawić i psocić. Zabawa na świeżym powietrzu sprawia nie tylko wiele radości, ale także zapewnia maluchom odpowiednią ilość ruchu i wyrównanie od czasu spędzonego na siedzeniu przed różnego rodzaju ekranami.

W zależności od wieku i stopniu rozwoju twoich pociech, możesz spróbować włączać je w różne prace ogrodowe, które będą świetną formą zabawy na działce dla dzieci. W końcu istnieje wiele sposobów, by mogły tobie pomóc, a które nie stwarzają dla nich żadnego zagrożenia, jak np. podlewanie, zbieranie liści czy sianie. Jeśli pozwolisz dziecku przyłączyć się do prac w ogrodzie nie tylko zapełnisz mu czas, ale także wzmocnisz jego poczucie pewności siebie. Planując wspólne obowiązki, zadbaj o BHP w ogrodzie.

Zasady na ogródku

W większości przypadków mniejsze dzieci nie mają jeszcze dobrze rozwiniętego poczucia zagrożenia i są z natury bardzo ciekawskie. Od starszych pociech możesz oczekiwać więcej odpowiedzialności w tym zakresie, w zależności od ich wieku i stopnia rozwoju. W obu tych przypadkach dobrze jest jednak jasno określić zasady panujące podczas zabawy w ogrodzie i wyjaśnić dzieciom, gdzie i czym nie można się bawić.

Wytłumacz dzieciom, z jakich powodów coś jest zabronione, gdyż same suche zakazy bywają często ignorowane. Jasne ustalenie reguł panujących na ogródku nie zwalnia cię z nadzoru nad twoimi pociechami. Pomogą one jednak w stawianiu i respektowaniu granic i zrozumieniu ryzyka.

Dzieci w ogrodzie - dwójka maluchów bawi się w wodzie ze zraszacza ogrodowego.

Eliminowanie źródeł zagrożeń

W ogrodzie dzieci mają wystarczająco miejsca by się wyszumieć i przeżywać własne przygody. Szczególnie maluchy mogą na ogródku w bezpiecznym otoczeniu doświadczać swojego pierwszego kontaktu ze światem natury. Oto kilka zasad, które należy stosować, by twój ogród był miejscem bezpiecznym dla dzieci:

  • Nie zostawiaj narzędzi ogrodniczych gdzie popadnie. Bardzo łatwo jest o skaleczenia, jeśli sprzęt jest pozostawiony bez nadzoru.
  • Zabawki muszą zostać sprzątnięte po skończonej zabawie, inaczej łatwo się o nie potknąć. Starsze dzieci mogą same zadbać o porządek.
  • Zwróć uwagę, by sprzęty takie jak huśtawka czy drabinka były odpowiednio osadzone w ziemi, tak by nie chwiały się podczas użytkowania.
  • Przechowuj narzędzia, sprzęt elektryczny i wszelkie chemikalia poza zasięgiem dzieci. Na przykład na górnej półce w szopie albo w zamykanej na klucz szafce.
  • Zabezpiecz oczka wodne odpowiednimi płotami, tak by dzieci do nich nie wpadły.
  • Chcąc, by twój ogród był przyjazny zarówno dla dzieci jak i środowiska, zrezygnuj z chemikaliów zwalczających chwasty i postaw na naturalne alternatywy.
  • Podczas zabaw w ogrodzie ochrona przed słońcem jest niezbędna: małe dzieci powinny mieć założone przewiewne ubrania z długimi rękawkami oraz czapeczkę na głowie. Dzięki odpowiedniemu kremu z filtrem ta ochrona zostanie zwiększona, maluchy nie powinny także zbyt długo przebywać w pełnym słońcu.

Jeśli twoje pociechy są jeszcze małe, miej je zawsze przynajmniej w zasięgu słuchu, tak by odpowiednio zareagować, jeśli będą potrzebować pomocy. Podczas pracy z urządzeniami elektrycznymi druga osoba powinna mieć dzieci na oku.

UwagaOczywiście zdarza się, że pomimo wszystkich zasad bezpieczeństwa skaleczymy się podczas prac w ogrodzie. Dobrze zaopatrzona apteczka pomoże nam we właściwy sposób opatrzyć wszystkie rany i otarcia. Oto czego nie powinno zabraknąć w twoim zestawie pierwszej pomocy: plaster w rolce, plastry z opatrunkiem, bandaż, gaza, bandaż elastyczny, sterylne kompresy, plastry na oko, paczka z zimnym kompresem, rękawiczki jednorazowe, pęseta, szczypce do kleszczy.

UwagaOczywiście zdarza się, że pomimo wszystkich zasad bezpieczeństwa skaleczymy się podczas prac w ogrodzie. Dobrze zaopatrzona apteczka pomoże nam we właściwy sposób opatrzyć wszystkie rany i otarcia. Oto czego nie powinno zabraknąć w twoim zestawie pierwszej pomocy: plaster w rolce, plastry z opatrunkiem, bandaż, gaza, bandaż elastyczny, sterylne kompresy, plastry na oko, paczka z zimnym kompresem, rękawiczki jednorazowe, pęseta, szczypce do kleszczy.

Uwaga na rośliny trujące

Chcąc urządzić ogródek przyjazny dzieciom, w idealnym przypadku będziesz zupełnie unikać trujących roślin. Łatwo je jednak przeoczyć, gdyż wiele z nich, jest przez większość czasu niegroźna, ale czasem wytwarza trujące nasiona lub owoce, które łatwo pomylić z jadalnymi jagodami. Do takich roślin należą:

  • Konwalia majowa
  • Tojad
  • Złotokap
  • Cis
  • Rącznik pospolity
  • Pokrzyk wilcza jagoda, zwana inaczej belladonną
  • Zimowit jesienny
  • Trzmielina pospolita.

W miarę możliwości najlepiej będzie usunąć te rośliny z ogrodu albo postarać się, by dzieci nie miały dostępu do miejsc w których rosną. Jeśli masz wątpliwości co do tego, czy dana roślina jest trująca zasięgnij porady w fachowym sklepie ogrodniczym. Oczywiście dobrze będzie także, gdy odpowiednio wcześnie nauczysz dzieci, których roślin najlepiej unikać ze względu na ich trujące właściwości.

Ważne numery telefonu: ośrodek informacji toksykologicznej

Jeśli pomimo wszystkich przedsięwziętych zabezpieczeń istnieje podejrzenie zatrucia, niezwłocznie zadzwoń do ośrodka informacji toksykologicznej oraz na numer alarmowy i postępuj według zaleceń dyspozytora. Poniżej znajdziesz listę najważniejszych numerów ratunkowych, którą najlepiej będzie wydrukować i powiesić w dobrze dostępnym miejscu, tak by także dzieci miały do niej dostęp.

Numer alarmowy Zasięg Numer telefonu
Centrum powiadamiania ratunkowego ogólnokrajowy 112
Ośrodek informacji toksykologicznej mazowieckie, łódzkie, podlaskie, lubelskie 607 218 174
pomorskie, zachodnio-pomorskie, warmińsko-mazurskie, kujawsko-pomorskie 058 682 04 04
wielkopolskie, lubuskie, dolnośląskie, opolskie 061 847 69 46
małopolskie, podkarpackie, śląskie, świętokrzyskie 012 411 99 99

Podsumowanie

Prace w ogrodzie są bardzo satysfakcjonujące i przynoszą wiele dumy posiadaczom ogrodów, jednak jak podczas każdej czynności obowiązują tutaj pewne zasady bezpieczeństwa. Chcąc uchronić się przed wypadkami, trzymaj swoje narzędzia ogrodnicze w porządku. By twoje dzieci mogły bez przeszkód bawić się w ogrodzie pozbądź się także trujących roślin. Dzięki temu, każdy miło i bezpiecznie spędzi czas na świeżym powietrzu.

Źródła:

http://www.urpl.gov.pl/pl/produkty-biob%C3%B3jcze/kontrola-zatru%C4%87/o%C5%9Brodki-informacji-toksykologicznej
(dostęp 15.04.2021)

https://poradnikogrodniczy.pl/jak-bezpiecznie-wykonywac-prace-ogrodnicze.php
(dostęp 15.04.2021)

https://natemat.pl/316167,trujace-rosliny-w-polsce-lista-najbardziej-toksycznych-gatunkow
(dostęp 15.04.2021)

https://zielonyogrodek.pl/ogrod/zakladanie-ogrodu/5390-dziecko-w-ogrodzie-ogrod-bezpieczny-i-przyjazny-dziecku
(dostęp 15.04.2021)

http://regiodom.pl/portal/ogrod/aranzacja-ogrodu/dziecko-bezpieczne-w-ogrodzie-8-zasad
(dostęp 15.04.2021)

https://www.castorama.pl/jak-ubrac-sie-do-pracy-w-ogrodzie-ins-66208.html
(dostęp 15.04.2021)

Źródła zdjęć:

iStock.com/shapecharge

iStock.com/skynesher

iStock.com/gpointstudio

iStock.com/lisegagne