Leesmotivatie: broer en zus brengen samen leestijd door.

Leesmotivatie: Hoe kun je kinderen motiveren om te lezen?

Terwijl sommige kinderen gemakkelijk tot lezen worden geïnspireerd, vinden andere het moeilijk om zichzelf tot lezen te motiveren. Aangezien veelvuldig oefenen met lezen echter belangrijk is voor de ontwikkeling en consolidatie van lees- en andere taalvaardigheden, is regelmatig oefenen met lezen van essentieel belang voor beginnende lezers. In dit artikel leggen wij uit hoe jij je kind kunt motiveren om te lezen en hoe zelfs "zwakke lezers" het lezen zelf kunnen ontdekken.

Leesmotivatie bevorderen: zo wordt leesbevordering een succes

Leesvaardigheid en leesmotivatie beïnvloeden elkaar: kinderen die slechts aarzelend en langzaam kunnen lezen, lezen minder in hun vrije tijd. Aangezien zij lezen vermoeiend vinden, ontbreekt het hen begrijpelijkerwijs aan leesmotivatie. De leesvaardigheid kan echter alleen worden vergroot door regelmatige leesoefeningen. Een belangrijk onderdeel van leesbevordering is dus het doorbreken van de cyclus van tegenzin om te lezen en gebrek aan oefening. Wij laten je verschillende manieren zien om op speelse wijze de leesmotivatie te bevorderen.

CheckLeeshulpmiddelen kunnen de leesmotivatie bevorderen bij beginnende lezers en kinderen met leesmoeilijkheden, omdat zij het gemakkelijker maken de afzonderlijke woorden te begrijpen. Zo kan een leespijl het voor kinderen gemakkelijker maken hun ogen op de huidige tekstregel te richten en vermindert het de afleiding tijdens het lezen.

CheckLeeshulpmiddelen kunnen de leesmotivatie bevorderen bij beginnende lezers en kinderen met leesmoeilijkheden, omdat zij het gemakkelijker maken de afzonderlijke woorden te begrijpen. Zo kan een leespijl het voor kinderen gemakkelijker maken hun ogen op de huidige tekstregel te richten en vermindert het de afleiding tijdens het lezen.

Diversiteit in lezen: vind het juiste boek voor je kind

Als je kind niet van lezen houdt, kan het zijn dat hij of zij nog niet het "juiste" boek heeft gevonden: Een goed kinderboek moet een interessant verhaal of een interessante boodschap hebben, geschreven zijn op een manier die bij de leeftijd past en vermakelijk verteld worden om het kind te boeien. De volgende tips kunnen je helpen om samen het juiste boek voor je kind te vinden:

  • Volg voor kinderboeken voor beginnende lezers de aanbevolen leesniveaus van de uitgevers van kinderboeken, maar houdt ook rekening met de individuele vorderingen van je kind. Soms kan alleen al een lager (of hoger) leesniveau helpen om drempels voor het lezen te verlagen.
  • Blader samen door aanbevelingslijsten om nieuwe boekideeën op te doen. De leestips van Yoleo bijvoorbeeld, geven je kind niet alleen extra motivatie, maar bevorderd ook het leesniveau: https://www.yoleo.nl/. Of kijk eens wat leeftijdsgenootjes die helemaal niet van lezen houden, toch leuke boeken vinden, bijv. op https://leesbevorderingindeklas.nl/tiplijsten/. Je kunt ook bibliothecarissen en boekhandelaren om goede aanbevelingen vragen
  • Laat je kinderen hun eigen leesboek kiezen. Bezoek samen een bibliotheek of boekhandel en neem voldoende tijd om in de rekken te snuffelen. Laat je kind de samenvatting op de achterkant van het boek lezen of lees samen de eerste bladzijden van het boek - zo kiest je kind het boek niet alleen op de kaft.
  • Laat je kind verschillende genres Misschien raken ze makkelijker enthousiast van avonturenverhalen dan van grappige alledaagse verhalen?
  • Als je kind niet graag naar de boeken grijpt, kun je vaak andere media gebruiken als brug naar de wereld van het lezen. Veel films, series en zelfs videospelletjes hebben begeleidende strips en verhalen - de bekende personages en verhaallijnen kunnen het lezen vergemakkelijken en tegelijk het medium boeken aantrekkelijker maken.

Maak je kind nieuwsgierig naar lezen met andere middelen

Vooral als je kind langere verhalen wil of moet gaan lezen, is het handig als je kind enthousiasme voor het verhaal gaat voelen. Soms kan het een uitdaging zijn om dat enthousiasme te krijgen. Maar als je kind in principe geïnteresseerd is in het verhaal en alleen terugdeinst voor het lezen zelf, kun je de volgende tips proberen:

  • Gebruik andere middelen mee om je kind op weg te helpen met lezen. Luisterboeken zijn een goede ondersteuning. Hoewel ze geen vervanging zijn voor de belangrijke voorleestijd met de ouders, kunnen ze een goede leidraad zijn voor beginnende lezers tijdens hun eerste leeservaringen. Als je kind hardop meeleest terwijl de verteller van het luisterboek voorleest, raakt hij of zij vertrouwt met lezen en ook met het verhaal. Dit verlaagt de drempel om een boek op te pakken en alleen te lezen.
  • Als alternatief kan je het audioboek ook alleen af en toe gebruiken: Je kind luistert naar een hoofdstuk als luisterboek en leest dan zelf het volgende hoofdstuk. Op die manier help je je kind enthousiasme voor een verhaal te ontwikkelen, terwijl hij of zij nog maar heel langzaam leest.
  • Digitale media kunnen lezen interessanter maken voor kinderen. Zo kunnen lees apps het plezier in lezen aanwakkeren. Natuurlijk kunnen verhalen ook op smartphones en tablets worden gelezen - met e-boeken heeft je kind een hele bibliotheek in zijn zak. Mobiele apparaten zoals mobiele telefoons en tablets bieden echter ook veel afleiding die het lezen kan ontmoedigen. Een meer geschikte optie is een speciale e-reader met een scherm dat aangenamer is voor de ogen en waarmee je zonder afleiding kunt lezen.
  • Je kunt de leesmotivatie ook bevorderen met interactieve boeken (ook wel "speelboeken" genoemd). In deze verhalen worden bijvoorbeeld verschillende situaties en mogelijke acties voorgesteld. Afhankelijk van wat voor een speelboek het is, kunnen de lezende kinderen zelf beslissingen nemen en zo het verhaal naar eigen smaak aanpassen. Dit maakt het lezen veel spannender en bevordert de motivatie voor het lezen
Jongen leest een boek met koptelefoon.

Bevordering van de leesmotivatie in het dagelijks leven

Alleen door regelmatige leesoefeningen kunnen remmingen om te lezen beetje bij beetje overwonnen worden. Natuurlijk kan niet de leesmotivatie van elk kind met dezelfde tips worden verhoogd: jij kent je kind het beste en moet beoordelen welke dagelijkse motivatietips het beste bij zijn of haar leergedrag en aard passen.

OpgeletOefen geen druk uit wanneer je het lezen thuis bevordert: Jouw kind moet zich niet gedwongen voelen om te lezen of het zien als een karweitje dat gewoon uit de weg moet. Vier zelfs kleine vooruitgangen samen en ga geleidelijk nieuwe uitdagingen aan.

OpgeletOefen geen druk uit wanneer je het lezen thuis bevordert: Jouw kind moet zich niet gedwongen voelen om te lezen of het zien als een karweitje dat gewoon uit de weg moet. Vier zelfs kleine vooruitgangen samen en ga geleidelijk nieuwe uitdagingen aan.

Tips om kinderen te motiveren om te lezen

  • Als je voorleest, stop dan soms midden in het verhaal op een bijzonder spannend punt. Als je kind al helemaal in het verhaal opgaat, kan hij of zij de opwinding misschien niet vasthouden tot de volgende voorleessessie. Laat het boek dus in de buurt liggen - dit zal je kind aanmoedigen om het boek op te pakken en verder te lezen.
Een meisje leest een boek onder de dekens met een zaklamp.
  • Breng wat afwisseling in de leesroutine van je kind door verschillende voorleesplekken aan te bieden (bijv. het balkon, keukentafel, badkuip, enz.). Op die manier kom je er ook achter op welk moment van de dag je kind het liefst leest.
  • Combineer lezen met andere activiteiten: Je kunt het boek bijvoorbeeld meenemen wanneer jullie naar het park gaan om te spelen of te wandelen en de leestijd gebruiken om te ontspannen na de fysieke inspanning.
  • Maak de leeshoekjes thuis zo gezellig mogelijk: gemeubileerd met kussens en dekens, versierd met lichtjes of groene planten, wordt het leeshoekje thuis pas echt magisch. Idealiter zou dagelijks lezen een ontspannend ritueel moeten worden waar het kind zich op kan verheugen.
  • Als er geen ruimte is voor een speciale leeshoek, moeten alle gezinsleden op zijn minst proberen rekening met elkaar te houden. Tijdens het lezen heeft je kind veel rust nodig om zich te kunnen concentreren en te verwerken wat hij of zij gelezen heeft.
  • Jullie kunt ook verschillende leestijden proberen: Terwijl sommige kinderen de tijd zullen willen gebruiken om te lezen terwijl ze op het eten wachten, zullen andere kinderen liever lezen voordat ze naar bed gaan. Vooral bij oudere kinderen kan het vooruitzicht om 10 of 15 minuten langer wakker te mogen blijven, de motivatie om te lezen nog vergroten.
  • Als je van lezen houdt, deel dit enthousiasme dan met je kind. Deel jullie ervaringen, praat over je favoriete boeken of neem je kind mee op het volgende uitstapje naar de plaatselijke bibliotheek. Ook andere leesevenementen kunnen het kind enthousiast maken voor lezen. Het kan gaan om voordrachten van kinderauteurs of boekenclubs. Wat voor spannende evenementen er in jullie regio worden aangeboden, kunnen jullie bijvoorbeeld vinden op de websites van jullie plaatselijke bibliotheken of boekhandels.

InformationVoorlezen is een belangrijk onderdeel van leesbevordering: sinds 2003 wordt elk jaar de landelijke Voorleesdag gehouden. Het initiatief zoekt vrijwillige voorlezers die verhalen voorlezen op kleuter- en basisscholen, in (kinder)bibliotheken, boekhandels of zelfs buiten. – Ga eens met je kind naar voorleesevenementen, want in een groep naar spannende verhalen luisteren is nog leuker!

InformationVoorlezen is een belangrijk onderdeel van leesbevordering: sinds 2003 wordt elk jaar de landelijke Voorleesdag gehouden. Het initiatief zoekt vrijwillige voorlezers die verhalen voorlezen op kleuter- en basisscholen, in (kinder)bibliotheken, boekhandels of zelfs buiten. – Ga eens met je kind naar voorleesevenementen, want in een groep naar spannende verhalen luisteren is nog leuker!

Conclusie

Voor elk kind gaat het leren lezen gepaard met verschillende mijlpalen, uitdagingen en successen. De weg van beginnend tot ervaren lezer loopt dus niet langs een rechte lijn, maar neemt vaak verschillende omwegen. Ouders hebben dus de veeleisende maar ook belangrijke taak hun kind te begeleiden in zijn of haar individuele leerproces. Om regelmatig lezen in het dagelijkse leven te integreren, hebben sommige kinderen meer motivatie nodig dan andere - dat is heel normaal. Het is belangrijk dat jullie stap voor stap en samen de wereld van het lezen ontdekken. Concentreer je op de kleine successen. Vooral kinderen die moeite hebben met lezen, merken hun vooruitgang niet onmiddellijk. Verheug jullie samen over elke gelezen bladzijde en vier het lezen als iets heel bijzonders - dan komen de leessuccessen vanzelf!

Bronnen:

https://www.yoleo.nl/help
(geraadpleegd op 19-07-2021)

https://www.zwijsen.nl/ouderbetrokkenheid/tips-voor-ouders-om-kinderen-met-leesproblemen-te-helpen/
(geraadpleegd op 19-07-2021)

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/lezen-en-bibliotheken/boeken-lezen-stimuleren
(geraadpleegd op 19-07-2021)

https://nl.wikihow.com/Je-kind-leren-lezen
(geraadpleegd op 19-07-2021)

Bronnen van de afbeeldingen:

iStock.com/doble-d

iStock.com/monkeybusinessimages

iStock.com/Goads Agency

iStock.com/patat