Zwangerschapschecklist – samen met je partner kun je vele leuke klusjes verwachten.

De zwangerschapschecklist – belangrijke afspraken & to-do‘s

Regelmatige dokterscontroles, het denken over namen, het inrichten van de babykamer, de eerste spullen voor de babyuitzet bij elkaar zoeken – dit zijn slechts enkele van de talrijke belangrijke taken die je als aanstaande moeder voor de geboorte op je checklist hebt staan. Gelukkig heb je negen maanden de tijd om deze to-do-lijst af te werken. Met onze checklist voor jouw zwangerschap kun je de komst van je kleine schatje op een goed georganiseerde manier voorbereiden.

Uiteraard zijn de genoemde termijnen slechts richtlijnen en dienen ze als leidraad bij de planning. Als je de kinderkamer al eerder wilt inrichten of de babyuitzet al in het tweede trimester bij elkaar hebt, dan vink je deze punter eerder af. Het belangrijkste is dat je niets vergeet bij het plannen, en dat je plezier hebt in het in de organisatie!

Om alle belangrijke taken en afspraken tijdens je zwangerschap altijd bij de hand te hebben, kun je hier onze praktische checklist downloaden.

Je eerste trimester – afspraken aan het begin van de zwangerschap

Wanneer je erachter komt dat je in verwachting bent, staat je wereld op zijn kop. Vele gedachten en gevoelens dwarrelen rond in je hoofd, en de vele taken en voorbereidingen kunnen soms overweldigend zijn. Maar wacht even: je eerste trimester is geen tijd van grote daden, maar van rust en vreugde. Geniet van het begin van deze nieuwe levensfase. Je hebt nog meer dan genoeg tijd om alles te regelen.

AanwijzingHet begin van de zwangerschap wordt geteld vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie. Dus wanneer je erachter komt dat je zwanger bent, dan zit je meestal al in de vijfde tot zevende week van de zwangerschap.

AanwijzingHet begin van de zwangerschap wordt geteld vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie. Dus wanneer je erachter komt dat je zwanger bent, dan zit je meestal al in de vijfde tot zevende week van de zwangerschap.

De eerste afspraak met de gynaecoloog (7e tot 1e zwangerschapsweek)

Nadat je een positieve zwangerschapstest in handen gehad hebt, is het belangrijk dat je zo snel mogelijk een eerste afspraak bij de gynaecoloog inplant. Dit gebeurt meestal in de 7e tot 10e week van de zwangerschap. Wanneer je gezond bent en er geen complicaties met de zwangerschap zijn, dan kun je er ook voor kiezen om je gedurende de zwangerschap te laten begeleiden door een vroedvrouw.

Een vroedvrouw is beschikbaar om al je vragen te beantwoorden tijdens je zwangerschap, en zal je bijstaan in de eerste weken na de bevalling. Het is natuurlijk enorm fijn dat je een vroedvrouw vindt waarbij je je echt op je gemakt voelt. Probeer voor jezelf na te gaan waar je behoefte aan hebt, en wat je fijn vindt wanneer je op zoek gaat naar een vroedvrouw. Via de website van de Vlaamse Beroepsorganisatie van Vroedvrouwen kun je zien welke praktijken er bij jou in de buurt zijn: www.vroedvrouwen.be/zoek-een-vroedvrouw

Ter voorbereiding op deze belangrijke eerste afspraak bij de gynaecoloog of vroedvrouw, kun je alvast al je vragen over de zwangerschap opschrijven. Bij je eerste of tweede onderzoek wordt er een echo gemaakt, waaraan gezien kan worden hoe lang je zwanger bent. Je krijgt dus een eerste foto van je kleine schat! Ook word je meestal kort onderzocht. Daarnaast neemt de gynaecoloog of vroedvrouw met jou je medische voorgeschiedenis door en zal deze je vragen naar onder meer je woon-, werk- en leefomstandigheden. Er is dan ook tijd voor de vragen die jij hebt, en natuurlijk krijg je vele goede adviezen. Ook krijg je tijdens je eerste bezoek een zwangerschapsboekje waar de arts, vroedvrouw of andere zorgverleners belangrijke gegevens noteren die van belang zijn voor jouw zwangerschap.[1] Dit is een belangrijk document die je het beste altijd bij je kunt dragen.

Gedurende de eerste 30 weken van de zwangerschap kom je meestal 1 keer per 4 tot 6 weken op controle bij de gynaecoloog of vroedvrouw. Naarmate het einde van je zwangerschap dichterbij komt, lopen ook de controles op: vanaf 30 weken kom je meestal om de 2 tot 3 weken, en na de 36ste week ga je 2 maal per week voor controle.[2]

Tijdens je zwangerschap krijg je meestal drie echo’s aangeboden: een termijnecho echo (tussen de 8 en 12 weken), een 20-weken echo en een 30-weken echo.[3] Deze medisch noodzakelijke echo’s worden vergoed door je ziekenfonds. Wil je tussentijds meer van je kindje zien, maar is dit niet strikt noodzakelijk? Dan kun je een pretecho laten uitvoeren.

Het klinkt in eerste instantie wat vreemd, maar ook is het raadzaam om ver voor de geboorte van je kleine wonder al op zoek te gaan naar een geschikte kinderopvang bij jou in de buurt. De kinderopvang van jouw keuze kan bijvoorbeeld een wachtlijst hebben. Het is dan ook raadzaam je al vroeg te oriënteren, en je kindje vast in te schrijven zodat deze zeker is van een plekje.

Je werkgever over je zwangerschap informeren (8e – 12e zwangerschapsweek)

Ook als je je zwangerschap voorlopig voor jezelf wilt houden, moet je je werkgever zo vroeg mogelijk op de hoogte stellen. Alleen als je werkgever op de hoogte is van je zwangerschap, kan hij of zij rekening houden met de speciale beschermende regels voor zwangere werknemers. Dit doe je het beste in een persoonlijk gesprek, en neem daarbij ook een medisch attest mee. Je kunt dit getuigschrift ook aangetekend versturen; zorg er in ieder geval voor dat je een bewijs van ontvangst hebt. Meer informatie over dit belangrijke onderwerp vind je in ons artikel zwangerschap op de werkvloer.

Het klinkt in eerste instantie wat vreemd, maar ook is het raadzaam om ver voor de geboorte van je kleine wonder al op zoek te gaan naar een geschikte kinderopvang bij jou in de buurt. De kinderopvang van jouw keuze kan bijvoorbeeld een wachtlijst hebben. Het is dan ook raadzaam je al vroeg te oriënteren, en je kindje vast in te schrijven zodat deze zeker is van een plekje.

AchtungJe werkgever zal jouw zwangerschap vertrouwelijk behandelen, wanneer jij dat wenst. Zo kun je zelf bepalen wanneer je je zwangerschap aan je collega’s bekend maakt.

AchtungJe werkgever zal jouw zwangerschap vertrouwelijk behandelen, wanneer jij dat wenst. Zo kun je zelf bepalen wanneer je je zwangerschap aan je collega’s bekend maakt.

Je tweede trimester – de actiefase

Met aanvang van het tweede trimester wordt de zwangerschap vaak als stabiel ervaren. Meestal verdwijnen de eerste zwangerschapsverschijnselen zoals misselijkheid, vermoeidheid of hoofdpijn.  De meeste zwangere vrouwen voelen zich erg fit en energiek in het tweede trimester. En dat is een goede zaak, want dit is het moment dat er een aantal belangrijke taken te doen staan.

"Het tweede trimester is het perfecte moment om samen op vakantie te gaan. Ik voelde me erg goed en droeg mijn groeiende knikker met trots. Zelfs vliegreizen zijn geen probleem tussen de 13e en 28ste week van de zwangerschap wanneer moeder en kind in normale gezondheid verkeren. We hebben genoten van deze laatste vakantie met z’n tweetjes.“

"Het tweede trimester is het perfecte moment om samen op vakantie te gaan. Ik voelde me erg goed en droeg mijn groeiende knikker met trots. Zelfs vliegreizen zijn geen probleem tussen de 13e en 28ste week van de zwangerschap wanneer moeder en kind in normale gezondheid verkeren. We hebben genoten van deze laatste vakantie met z’n tweetjes.“

Aanmelding voor een zwangerschaps- of geboortecursus (14e – 16e zwangerschapsweek)

Wanneer je zwanger bent, zijn er diverse cursussen waaraan je kunt deelnemen. Denk bijvoorbeeld aan zwangerschapszwemmen of zwangerschapsyoga. Ook zijn er zwangerschaps- en geboortecursussen waarin je nuttige tips en informatie krijgt over de zwangerschap en bijvoorbeeld borstvoeding, maar leggen ze ook uit hoe de procedure in de verloskamer eruitziet. Omdat er vaak veel vraag is naar een dergelijke zwangerschapscursus, doe je er verstandig aan om je vroeg te oriënteren en in te schrijven voor een cursus die jou leuk of zinnig lijkt.

Waar wil jij bevallen? (16e – 30e zwangerschapsweek)

Waar je wilt bevallen is een hele individuele keuze. Wanneer je geen medische indicatie hebt om in het ziekenhuis te bevallen, dan kun je ervoor kiezen om bijvoorbeeld thuis, in een geboortehuis of poliklinisch te bevallen. Poliklinisch betekent dat je er zelf voor kiest om in het ziekenhuis te bevallen, met je eigen vroedvrouw.[4] Aan elk van deze mogelijkheden zitten natuurlijk voor- en nadelen, en het is aan jou (en je partner) om te bepalen wat voor jullie het prettigst is. Oriënteer je dus goed, en bespreek met de vroedvrouw wat voor jou de beste optie is om het kleine wondertje op de wereld te zetten. Controleer ook vooraf hoe je medische dekking eruitziet, zodat je niet achteraf met onverwachte kosten wordt geconfronteerd.

Het inrichten van de babykamer (20e – 30e zwangerschapsweek)

Wanneer het juiste moment is aangebroken om de babykamer voor te bereiden, kan sterk variëren. Het hangt er bijvoorbeeld van af of de baby in de periode na de geboorte in de slaapkamer van jou en je partner moet slapen. Dan kan een kinderkamer nog steeds wachten. Wil je een eigen babykamer, waarin je eventueel zelf ook kunt slapen? Dan is het tweede trimester geschikt. Zorg er bij de inrichting van de babykamer voor dat je liefje een gezonde slaapomgeving heeft, zodat jullie beiden vredig in slaap kunnen vallen.

"We hebben de kinderkamer geschilderd en voorbereid in de 15e week. Het was voor mij belangrijk om de kamer zelf te kunnen inrichten. Daarom wilde ik niet wachten tot mijn buik in de weg zat. Bij de keuze van de muurverf hebben we gekozen voor natuurlijke en ecologische kleiverf. Dat is goed voor onze baby, en daardoor kon ik zelf ook mee schilderen.“

"We hebben de kinderkamer geschilderd en voorbereid in de 15e week. Het was voor mij belangrijk om de kamer zelf te kunnen inrichten. Daarom wilde ik niet wachten tot mijn buik in de weg zat. Bij de keuze van de muurverf hebben we gekozen voor natuurlijke en ecologische kleiverf. Dat is goed voor onze baby, en daardoor kon ik zelf ook mee schilderen.“

Babykamer inrichten – met liefdevolle details tover je een klein paradijs.

Het laatste trimester – de laatste voorbereidingen voor de geboorte

In het laatste trimester van je zwangerschap heeft je babybuik al duidelijk een ronde vorm aangenomen en waarschijnlijk wordt je dagelijkse leven steeds wat zwaarder. In het ideale geval heb je alle inspannende klussen gedaan, en kun je je nu concentreren op de komst van jullie baby. Er zijn nog maar een paar organisatorische en officiële taken die op je wachten in het derde trimester.

Aanvragen ouderschaps- en partnerverlof (30e – 36e zwangerschapsweek)

Ouderschapsverlof is een wettelijke regeling die jou - en je partner - de mogelijkheid geven om tijdelijk minder te gaan werken wanneer jullie ouders geworden zijn. Ouderschapsverlof vraag je tenminste 2 maanden van tevoren (schriftelijk) aan bij je werkgever. Zorg ervoor dat je dit dus op tijd geregeld hebt, en informeer bij je werkgever wat de mogelijkheden zijn.[5]

Ook kan je partner aanspraak maken op 10 werkdagen geboorteverlof, ook wel vaderschapsverlof genoemd. De eerste drie dagen van het vaderschapsverlof wordt het loon volledig doorbetaald door de werkgever. In de zeven dagen daarna ontvangt je partner een uitkering van het ziekenfonds.[6]

Zwangerschapsdata – houdt het overzicht door een notitie te maken van belangrijke data.

Zwangerschapsverlof (34e – 36e zwangerschapsweek)

Je zwangerschapsverlof gaat in tussen week zes en de eerste week voorafgaand aan je uitgerekende bevallingsdatum. Je hebt recht op minimaal negen weken bevallingsverlof, en je bent ook verplicht om na je bevalling deze negen weken aaneengesloten op te nemen. Om financiële zekerheid te bieden, ontvang je voor deze periode een moederschapsuitkering. De uitkering wordt geregeld via jouw ziekenfonds; aangeraden wordt om zes weken voor de ingang van je moederschapsrust contact met hen op te nemen.[7]

Ook wanneer je werkloos bent of als zelfstandige werkt, zijn er mogelijkheden voor een uitkering. Neem voor meer informatie contact op met je ziekenfonds of de RVA (Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening)

"Persoonlijk houd ik ervan om alles te organiseren. Omdat we ontzettend uitkeken naar de komst van de baby, kon ik nauwelijks wachten met het inrichten van de kinderkamer en het doen van alle klusjes. De meeste belangrijke zaken hadden we op tijd geregeld. Bevriende zwangere koppels hadden hiervoor duidelijk meer tijd nodig, maar dat was ook helemaal okay. Iedereen moet dit op z’n eigen tempo doen. Het kleine wonder zal zich veilig voelen bij jou, ongeacht of het babybedje nu in de 20e of 40e week is opgesteld.“

"Persoonlijk houd ik ervan om alles te organiseren. Omdat we ontzettend uitkeken naar de komst van de baby, kon ik nauwelijks wachten met het inrichten van de kinderkamer en het doen van alle klusjes. De meeste belangrijke zaken hadden we op tijd geregeld. Bevriende zwangere koppels hadden hiervoor duidelijk meer tijd nodig, maar dat was ook helemaal okay. Iedereen moet dit op z’n eigen tempo doen. Het kleine wonder zal zich veilig voelen bij jou, ongeacht of het babybedje nu in de 20e of 40e week is opgesteld.“

Aanschaffen van de babyuitzet (doorlopend tot uiterlijk de 35e zwangerschapsweek)

Wanneer je gaat shoppen voor de eerste benodigdheden is helemaal aan jou. Meestal koop je niet alles in een keer, maar voeg je beetje bij beetje toe aan de babyuitzet. Tegen de 35e week van je zwangerschap moet je alles ongeveer verzameld hebben, voor het geval je kleintje eerder komt dan gepland.

Meer informatie en tips voor de eerste benodigdheden vind je in ons ouder-interview over dit thema.

Voorbereidingen voor aanmeldingen en aanvragen na de geboorte (voor de 36e zwangerschapsweek)

De meeste aanmeldingen en aanvragen kunnen pas na de geboorte worden gedaan, omdat je bijvoorbeeld een medisch geboorteattest of de geboorteakte van je kindje nodig hebt. Het is echter raadzaam om alvast uit te zoeken wat je wanneer moet ondernemen, zodat je minder stress hebt na de geboorte.

Zo moet je bijvoorbeeld binnen 15 dagen na de geboorte geboorteaangifte doen bij de burgerlijke stand van de gemeente waarin je kindje is geboren. Je kunt dit alleen doen, samen met je partner, of je partner alleen. In dit laatste geval is dit alleen mogelijk als je gehuwd bent met je partner, of als deze het kind erkend heeft. De erkenning kan ook tijdens de aangifte gebeuren, maar dan moeten jullie samen aanwezig zijn. Soms is het ook mogelijk om in het ziekenhuis geboorteaangifte te doen. Voor de aangifte moet je de volgende documenten meenemen: identiteitskaarten, het medisch geboorteattest, het trouwboekje wanneer je gehuwd bent, of de akte van erkenning wanneer je het kind voor de geboorte erkend is. Na de geboorteaangifte ontvang je een aantal geboortebewijzen, en deze heb je nodig om je kindje aan te melden bij het ziekenfonds en bijvoorbeeld om kinderbijslag aan te vragen.[8]

Afhankelijk van waar je woont, wordt er gesproken over kinderbijslag (Wallonië en Brussel) of het
Groeipakket
(Vlaanderen).[9] Het Groeipakket is het geheel van financiële tegemoetkomingen, en elk kind dat in Vlaanderen woont krijgt sinds 1 januari 2019 een Groeipakket. Ook heb je bij elke geboorte recht op een startbedrag, dat ook wel kraamgeld of geboortepremie genoemd wordt. Het startbedrag kun je ten vroegste 4 maanden voor je uitgerekende bevallingsdatum aanvragen; je hebt hiervoor een doktersattest nodig met je datum van uitrekening. Meer informatie over het groeipakket en startbedrag vind je op: www.groeipakket.be

Pak de vluchtkoffer in (36e zwangerschapsweek)

Als de weeën beginnen, moet alles snel gaan. Pak daarom op tijd een zogenaamde vluchtkoffer of ziekenhuistas in, en plaats deze op een strategische plek voor wanneer je snel het huis moet verlaten. Je vluchtkoffer moet onder andere het volgende bevatten:

Documenten

  • Zwangerschapsboekje
  • Bloedgroepkaart
  • Identiteitskaart

Hygiëneproducten

  • Persoonlijke lichaamsverzorging (shampoo, crèmes, kam enz.)
  • Opfrisdoekjes
  • Kraamverband & zoogcompressen

Kleding

  • Comfortabele kleding (joggingbroek, T-Shirt, trui)
  • Warme knuffelsokken
  • Badjas
  • Zwangerschaps- of voedingsbeha’s
  • Nachthemden (geschikt voor het geven van borstvoeding)

Ontspanning en vermaak

  • Tijdschrift/boek
  • Laadkabel voor je mobiel
  • Muziek
  • Snacks en wat te drinken
  • Comfortabel kussen voor de (borst)voeding

Natuurlijk mag ook het nageslacht en de aanstaande papa niet worden vergeten bij het inpakken van de zwangerschapstas. Hier vind je de complete checklist voor het inpakken van de zwangerschapstas.

CheckZwangerschaps- of voedingsbeha’s koop je het liefst een maatje groter omdat je borsten veranderen tijdens de borstvoedingsperiode.

CheckZwangerschaps- of voedingsbeha’s koop je het liefst een maatje groter omdat je borsten veranderen tijdens de borstvoedingsperiode.

Conclusie

De zwangerschap is een prachtige tijd. Ondanks de vele to-do’s en klusjes en de ene na de andere zwangerschapsklacht, moet je ervan genieten en je niet laten stressen. Met een goede organisatie kun je alle belangrijke taken uitvoeren en heb je genoeg tijd om je te verheugen op de komst van je kindje.

Literatuurverwijzingen:

[1]https://www.kindengezin.be/brochures-en-filmpjes/brochures/default.jsp
(laatst opgeroepen op 24-08-2020)

[2]https://www.kindengezin.be/brochures-en-filmpjes/brochures/default.jsp
(laatst opgeroepen op 24-08-2020)

[3]https://www.kindengezin.be/zwangerschap-en-geboorte/zwanger/opvolging/echografieen/
(laatst opgeroepen op 24-08-2020)

[4]https://www.uzgent.be/nl/zorgaanbod/mdspecialismen/verloskunde/kraamperiode/Paginas/default.aspx
(laatst opgeroepen op 24-08-2020)

[5]https://www.rva.be/nl/documentatie/infoblad/t19#h2_0
(laatst opgeroepen op 24-08-2020)

[6]https://www.vlaanderen.be/vaderschapsverlof
(laatst opgeroepen op 24-08-2020)

[7]https://www.kindengezin.be/img/2020_sociaal_aspect_web.pdf
(laatst opgeroepen op 24-08-2020)

[8]https://www.vlaanderen.be/geboorteaangifte
(laatst opgeroepen op 24-08-2020)

[9]https://www.belgium.be/nl/familie/kinderen/kraamgeld_en_kinderbijslag
(laatst opgeroepen op 24-08-2020)

Bronnen van de afbeeldingen:

iStock.com/Rawpixel

iStock.com/nensuria

iStock.com/KatarzynaBialasiewicz

iStock.com/damircudic