Veilig mediagebruik kinderen – Familie zit voor de laptop en surft op het internet

Internetveiligheid en de bescherming van persoonsgegevens voor het hele gezin

Vandaag de dag is het internet niet meer weg te denken uit ons dagelijkse leven. De een gebruikt het internet om nieuwsberichten te lezen of om foto’s of filmpjes te bekijken. Terwijl anderen zich weer interesseren voor videospelletjes of veel tijd doorbrengen op sociale media. Tot deze talrijke nuttige en ontspannende bezigheden op het internet horen ook bepaalde risico’s. Tijdens het surfen op het internet laten gebruikers vele datasporen achter. Daarom wordt een vroegtijdige inlichting over de bescherming van persoonsgegevens voor kinderen en jongeren aanbevolen. Zodat de persoonsgegevens en de privacy van je kind beschermt blijven, is het belangrijk, je kind uit te leggen, welke data het mag prijsgeven en welke data beschermt moeten worden. Tegelijkertijd moet je ervoor zorgen dat jullie PC en de smartphone van je kind goed beveiligd zijn. In dit artikel vind je de belangrijkste basisinformatie voor de internetveiligheid van kinderen. Ook worden er specifieke tips voor online-beschermings-tools en een virusscanner voorgesteld. Daarbij laten we je zien welke veiligheidsinstellingen voor een zorgenvrij gebruik van je smartphone, PC, etc. nodig zijn.

Basiskennis voor de ouders over het thema bescherming persoonsgegevens en veilige websites

Om je kind tegen schadelijke software en de diefstal van persoonsgegevens te beschermen, heeft het een bepaalde basisbescherming nodig op de PC, smartphone, etc. Belangrijk is het, dat je hiervoor altijd de nieuwste versie van het besturingssysteem en een actuele webbrowser gebruikt[1]. Neem aan het begin genoeg tijd om je kind uit te leggen, waarom juist deze basisfuncties zo belangrijk zijn. Ook is het nodig, een virusscanner programma te installeren en deze regelmatig te actualiseren. Leg je kind uit, dat bijlagen zoals video’s, foto’s of tekstbestanden alleen van betrouwbare bronnen gedownload en geopend mogen worden.

Tijdens het surfen komen jullie waarschijnlijk samen al websites tegen die je op de betrouwbaarheid en veiligheid kunt testen. Een veilige website herken je aan de volgende criteria:

  • De afkorting https is aanwezig in de URL
  • Het is duidelijk wie de website gemaakt heeft
  • In het browservenster kun je een gesloten hangslot-symbool zien.

Moedig je kind aan, om dit zelf te onderzoeken – zo ontwikkel het een gevoel daarvoor, welke websites betrouwbaar zijn.

De bescherming van persoonsgegevens – Klein meisje leert iets over veiligheid op het internet

Digitale voetafdruk – Zo kun je jouw sporen wissen op het internet

Ook als je je kind uitlegt, welke websites veilig zijn en je de PC extra beschermt, verberg je daardoor niet automatisch jullie data. Door elke interactie op het internet wordt je digitale voetafdruk potentieel groter, omdat vele sporen van jullie online-activiteiten kunnen worden verzameld. Niet achter alle internetactiviteiten bevinden zich gevoelige data en privégegevens, maar het is toch belangrijk, dat je kind begrijpt hoe het met dataveiligheid om moet gaan.

Tips voor de omgang met Google en reclameadvertenties

Ook als je de PC van je kind met een virusscanner beveiligt, is een volledige bescherming van de persoonsgegevens niet automatisch gegarandeerd. Misschien gebruik je thuis Google als zoekmachine of heb je een Google-account, om Apps op de smartphone te installeren. Als je gebruikmaakt van de vele Google-Services, worden bijvoorbeeld locaties, geschiedenis van het browsen en gebruikte Apps opgeslagen. Daarom moet je de privémodus van de browsers en het veiligheidsfilter gebruiken. Met de Google-service SafeSearch kun je bijvoorbeeld verhinderen, dat je kind ongepaste inhoud te zien krijgt. Ook is het mogelijk om een Google-account aan te passen en om deze te beschermen. Bovendien zijn er ook goede alternatieven voor een zoekmachine. DuckDuckGo hecht veel waarde aan de bescherming van persoonsgegevens, Ecosia is ecologisch geïnspireerd en er bestaat ondertussen ook voor kinderen een grote keus aan kindvriendelijke zoekmachines en internetwebsites, zoals bijvoorbeeld Meestersipke en Kiddle.

Met Pop-up-reclame zal je kind niet alleen tijdens het surfen op het internet in aanraking komen – steeds vaker vind je reclame ook terug in spelletjes, waar In-Game of In-App aankopen worden voorgesteld. Vooral kinderen en jongeren moeten daarom over dit soort reclame geïnformeerd en geïnstrueerd worden. Ook moet je met je kind regels maken over games en aankopen in games.  Het helpt ook, als je samen de digitale media leert kennen en spelletjes met een geschikte leeftijd kiest voor je kind. De omgang met reclame in deze spelletjes zal je met je kind moeten bespreken en daarna moet je regels voor het mediagebruik vastleggen met je kind. Op vele smartphones kun je de In-App-aankopen uitschakelen of een wachtwoord instellen, die bij elke aankoop moet worden ingevoerd. Ook het uitschakelen van de locatie of een kinderbeveiliging met automatische tijdsbegrenzing is mogelijk. Met Windows kun je ook een kinderhoek inrichten, zodat je kind alleen de vrijgegeven websites kan aanklikken, waardoor aankopen voorkomen kunnen worden.

Tip: Meer informatie met betrekking tot het thema mediawijsheid voor kinderen vind je in onze downloadbare PDF.

Veiligheid op sociale netwerken en Instant Messenger

Ook sociale platformen en Apps slaan persoonsgegevens op zoals, leeftijd, interesses, adressen en Likes van je kind. Zo verspreiden zich geheel ongemerkt gegevens, terwijl je kind op het internet aan het surfen is. Om platformen zoals Facebook of Instagram te gebruiken, moet je het liefst zo veel mogelijk persoonsgegevens invullen. Ook al zijn er ondertussen instellingsopties, waarmee je de zichtbaarheid van jouw gegevens kan aanpassen, doe je er goed aan om er samen met je kind voor te gaan zitten en het er in alle rust over hebt. In onze checklist hebben we de belangrijkste tips voor de bescherming van je privégegevens opgesomd:

Veiligheid van PC en Tablet
  • Voordat een aanbod gebruikt wordt, moet je altijd de privacy policy doorlezen. Daarin staat welke gegevens worden opgeslagen en wat hiermee gebeurt.
  • Voorkom, dat er een gedetailleerd persoonlijkheidsprofiel uit webinformatie opgemaakt kan worden en maak een privé profiel aan voor je kind.
  • Het beste is om regelmatig de privé-instellingen van de gebruikte diensten en websites te controleren.
  • Verwijder het vinkje bij de toestemming voor reclame.
  • Stel in dat iemand eerst toestemming van je nodig heeft om je te taggen.

Leg je kind uit, dat het niet op beledigende commentaren of andere negatieve berichten moet ingaan – dat geeft alleen maar problemen. Als je er toch wat aan wilt doen, kun je de gebruiker aangeven en blokkeren.

Extra-Tip: Met filtersoftware of jeugdfilters kun je een beschermde internetwereld voor je kind inrichten. Door Filternet, Kliksafe of een ander filter kan je kind alleen surfen op websites die in een lijst staan vermeld van positieve websites. Zoals je ziet, hoef je sociale netwerken niet weg te laten. Belangrijk is het dat je kind goed nadenkt, voordat het een bericht verstuurd of een commentaar levert.

voorzichtigheidWees voorzichtig met verkeerde vrienden: Vertel je kind, dat hij/zij niet met onbekende gebruikers mag chatten

voorzichtigheidWees voorzichtig met verkeerde vrienden: Vertel je kind, dat hij/zij niet met onbekende gebruikers mag chatten

Foto- en videogebruik op het internet

Voor je kind is het belangrijk te weten, hoe het ermee om kan gaan, wanneer iemand zonder toestemming een foto verspreid. Leg je kind ook uit, dat pijnlijke dingen van andere mensen niet zomaar gepost kunnen worden. Niet alles, wat je op het internet vindt, kan gebruikt worden. Breng je kind bij, dat het op de aanwijzing „De foto's op deze website zijn auteursrechtelijk beschermd“ moet letten, omdat alleen de fotograaf deze foto mag verspreiden. Er moet vóór het gebruik van een foto ingelicht worden, of de foto ook daadwerkelijk gebruikt mag worden en welke bron er aangegeven moet worden bij de foto. Dit geldt ook voor foto’s waarop je kind met anderen te zien is. Vertel je kind, dat iedereen het recht op zijn/haar eigen foto heeft. Dit betekent, dat als er meerdere mensen op een foto of video te zien zijn, deze allemaal van tevoren om toestemming voor een publicatie gevraagd moeten worden – een respectvolle omgang online en de inachtneming van persoonlijkheidsrechten zijn belangrijk. Ook voor het taggen van personen geldt: vraag altijd eerst om toestemming. Bij de publicatie moet er altijd op worden gelet, dat iets grappigs niet meteen pijnlijk of beledigend over kan komen. Is beeldmateriaal eenmaal gedeeld op het internet, zijn deze ten alle tijden vindbaar in de zoekmachines en kunnen eventueel ook gebruikt worden door derden. Om te verhinderen, dat een foto of video van je kind zonder toestemming gepubliceerd wordt, kun je in de meeste netwerken instellen, dat je voor die tijd gevraagd wordt en toestemming moet geven.

CheckEen veilig wachtwoord is bij alle openbare netwerken aan te raden. Daarbij moet jouw kind zijn/haar wachtwoorden niet aan vrienden, klasgenootjes of vreemde personen verder vertellen.

CheckEen veilig wachtwoord is bij alle openbare netwerken aan te raden. Daarbij moet jouw kind zijn/haar wachtwoorden niet aan vrienden, klasgenootjes of vreemde personen verder vertellen.

Goede en slechte wachtwoorden

E-Mail-Accounts, Facebook, Instagram en Skype – daar zijn een boel logingegevens voor nodig. Voordat je kind zich zelfstandig op het internet begeeft, moet je het daarom uitleggen, wat een veilig wachtwoord precies is en waarom dit zo belangrijk is.

Zodat je samen met je kind een veilig wachtwoord samenstelt, zal je op de volgende criteria moeten letten[2]:

  • Geen herkenbaar patroon: verschillende nicknames/Pseudoniemen en E-Mailadressen niet op de echte naam baseren.
  • Kies willekeurige wachtwoorden: geen logische cijferreeks en geen begrippen of informatie, zoals naam en geboortedatum uit de persoonlijke omgeving gebruiken.
  • Complexe wachtwoorden: Letters door bijzondere tekens vervangen, bijvoorbeeld, „@“voor „a“.
  • Lengte: minstens 12 tekens (hoe meer hoofdletters, kleine letters, symbolen en speciale tekens worden gebruikt, des te veiliger).
  • Ontoegankelijk: wachtwoorden zouden niet in een bestand op de computer moeten worden opgeslagen of in een notitieblok rondgedragen moeten worden.

Erg veilig is het, om wachtwoorden regelmatig te veranderen. Daarvoor is bijvoorbeeld 1 februari geschikt, dit is namelijk de verander-je-wachtwoord-dag.

Extra-tip: Op passwordsgenerator.net kun je een veilig wachtwoord samenstellen.

voorzichtigheidEen veilig wachtwoord is bij alle openbare netwerken aan te raden. Daarbij moet jouw kind zijn/haar wachtwoorden niet aan vrienden, klasgenootjes of vreemde personen verder vertellen.

voorzichtigheidEen veilig wachtwoord is bij alle openbare netwerken aan te raden. Daarbij moet jouw kind zijn/haar wachtwoorden niet aan vrienden, klasgenootjes of vreemde personen verder vertellen.

Conclusie

Het internet biedt vele mogelijkheden, maar ook risico’s. Een verantwoordingsbewuste omgang met het internet is daarom voor de hele familie belangrijk. Vele ouders denken na, hoe zij het internet kindveiliger kunnen maken. Om voor meer internetveiligheid te zorgen, kunnen jullie speciale veiligheids- en privé-instellingen gebruiken, maar ook alternatieve kindvriendelijke browsers en programma’s ontdekken. Erg belangrijk is het, dat je je kind de betekenis van het thema „Veiligheid op het Internet“ goed uitlegt en je de tijd neemt, om het internet op een veilige manier samen te leren kennen. Wees daarbij een voorbeeld voor je kind en laat je kind weten, dat het met problemen en vragen altijd bij je terecht kan.

Bronnen:

[1]https://www.safeonweb.be/nl/doe-regelmatig-updates
(laatst opgeroepen op 26-05-2020)

[2]https://www.safeonweb.be/nl/gebruik-sterke-wachtwoorden
(laatst opgeroepen op 26-05-2020)

Bronnen van de afbeeldingen:

iStock.com/PeopleImages

iStock.com/mixetto

iStock.com/Gerber86

iStock.com/zeljkosantrac