Een tuinman draagt werkhandschoenen terwijl hij met een harkje werkt.

Tips voor meer veiligheid in de tuin

Een eigen tuin is niet alleen een belangrijke plaats om u in terug te kunnen trekken, maar biedt veel mensen ook een mooie afwisseling van hun dagelijkse bestaan. Denk hierbij niet alleen aan lekker ontspannen in de tuin, maar ook aan het tuinieren zelf. Tegelijkertijd is veiligheid natuurlijk erg belangrijk. In dit artikel informeren wij u over veilig tuinieren en beschermende kleding voor in de tuin. We laten u ook zien hoe u uw tuin veilig voor kinderen kunt maken.

Tuinieren: zo beschermt u uzelf tegen ongevallen in de tuin

Grasmaaien, heggen trimmen, bomen snoeien: tijdens het tuinieren is het gebruik van scherp of puntig gereedschap, elektrisch tuingereedschap en ladders voor de meeste tuiniers een tweede natuur. Om het risico op ongelukken, zoals snijwonden of vallen, bij het tuinieren te verminderen, is het belangrijk dat u het tuingereedschap op een juiste manier gebruikt en bewaart. Bovendien dient u uzelf te beschermen met geschikte beschermende kleding. Hieronder leest u waar u allemaal op moet letten.

Veilig omgaan met tuingereedschap en ladders

Tijdens het tuinieren wordt er veel gebruik gemaakt van allerlei soorten tuingereedschap - van kleine gereedschappen zoals bloemenschepjes of harkjes tot spades en schoffels. Hoewel deze gereedschappen niet gemotoriseerd zijn en niet altijd scherpe snijvlakken hebben, is het toch belangrijk ze op de juiste manier veilig te gebruiken:

  • Draag goed passende werkhandschoenen of tuinhandschoenen met een antisliplaag bij het hanteren van gereedschappen. Zo bent u beschermd tegen krassen en kleine snijwonden en kunt u uw gereedschap ook nog eens beter vasthouden.
  • Laat geen gereedschappen rondslingeren als u ze niet gebruikt. Zelfs wanneer u uw werk maar even onderbreekt, kan gereedschap op gazons of looppaden gemakkelijk over het hoofd gezien worden en een struikelgevaar vormen.
  • Bij het gebruik van sommige gereedschappen (bijv. een hamer, bijl of pikhouweel) is het nodig om zwaaiende bewegingen naar achteren te maken. Zorg er daarom altijd voor dat er niemand achter u staat als u hiermee aan het werk bent.

Tijdens het tuinieren is het soms nodig om een ladder te beklimmen, bijvoorbeeld bij het snoeien van bomen of hoge heggen of het schoonmaken van dakgoten. De volgende veiligheidstips gelden bij het gebruik van vrijstaande ladders:

  • Let er bij het gebruik van ladders op dat ze stevig op de grond staan. De ladder mag niet wiebelen.
  • Controleer of de treden en de stangen van de ladder onbeschadigd en stevig
  • Een tweede persoon kan de ladder vasthouden terwijl u in de hoogte aan het werk bent.

Als u een ladder tegen een stevig voorwerp aan laat leunen is de juiste hoek bijzonder belangrijk: als de ladder te dicht bij de muur staat, kan hij achterover kantelen; als hij te ver weg staat, kan hij van de muur glijden. Laat bovendien geen ladders tegen ramen of hekken aanleunen, want die bieden niet genoeg houvast.

AanwijzingLangdurig op uw knieën werken kan erg belastend zijn voor uw kniegewrichten en rug. Kussens, kussentjes, een oude kussen, of een laag krukje kunnen overbelasting voorkomen. Het helpt ook als u staande en hurkende activiteiten regelmatig afwisselt.

AanwijzingLangdurig op uw knieën werken kan erg belastend zijn voor uw kniegewrichten en rug. Kussens, kussentjes, een oude kussen, of een laag krukje kunnen overbelasting voorkomen. Het helpt ook als u staande en hurkende activiteiten regelmatig afwisselt.

Veilig gebruik van elektrisch tuingereedschap

Elektrisch gereedschap zoals bosmaaiers, zagen en grasmaaiers maken het werk in de tuin een stuk gemakkelijker. Maar deze gemotoriseerde apparaten zorgen ook voor een hoger risico op verwondingen als ze verkeerd worden gebruikt. Let daarom op de volgende veiligheidstips:

  • Lees de gebruiksaanwijzing van de apparaten altijd zorgvuldig door voordat u ze voor de eerste keer gebruikt.
  • Controleer regelmatig of uw apparatuur nog in orde is voor u het gebruikt.
  • Gebruik geen gereedschap met verroeste snijvlakken, scharen of zaagbladen.
  • Als een apparaat niet goed meer werkt, laat het dan door een professional repareren of vervang het.
  • Kabels en zekeringen die u nodig heeft voor elektrische apparaten moeten geschikt zijn voor buitengebruik. Kabels en draden dienen ook goed geïsoleerd te zijn en mogen geen loszittende contacten hebben.
  • Zorg ervoor dat de kabels van de apparaten niet in de knoop zitten of in het apparaat zelf kunnen komen.
  • Tuingereedschap zoals grasmaaiers of hakselaars kunnen tijdens het gebruik verstopt raken en moeten onmiddellijk worden uitgezet. Voordat u het apparaat voorzichtig gaat schoonmaken, dient u ook de stekker uit het stopcontact te trekken.
Een man draagt handschoenen, gehoorbescherming en een veiligheidsbril tijdens het maaien met een bosmaaier.

Let opKleine snij- of schaafwonden kunnen snel ontstaan als u in de tuin bezig bent en zijn meestal gemakkelijk zelf te behandelen. Voordat u met tuinieren begint kunt u het beste nagaan of u niet nog een tetanusvaccinatie nodig heeft.

Let opKleine snij- of schaafwonden kunnen snel ontstaan als u in de tuin bezig bent en zijn meestal gemakkelijk zelf te behandelen. Voordat u met tuinieren begint kunt u het beste nagaan of u niet nog een tetanusvaccinatie nodig heeft.

Beschermende kleding voor tijdens het tuinieren

Behalve zorgvuldig omgaan met gereedschap is ook de juiste kleding belangrijk om ongevallen tijdens het tuinieren te voorkomen:

  • Werkhandschoenen/tuinhandschoenen
  • Stevige schoenen
  • Een lange broek

Draag nauwsluitende kleding tijdens het tuinieren, want erg losse kleding kan in het tuingereedschap blijven haken. Als u met elektrisch gereedschap werkt en uzelf wilt beschermen, zijn er ook andere nuttige beschermingsmiddelen:

  • Gehoorbescherming bij het werken met zeer luide apparatuur
  • Een beschermende bril tegen rondvliegende plantendelen of houtsnippers
  • Kleding ter bescherming tegen snijwonden en veiligheidshandschoenen
  • Schoenen met beschermende kappen
  • Een veiligheidshelm

CheckZorg ervoor dat u vooral op het hoogtepunt van de zomer, niet in de middaghitte aan het werk bent. Smeert u goed in met zonnebrandcrème, draag lange maar luchtige kleding en een zonnehoed om er voor te zorgen dat u niet verbrandt of een zonnesteek oploopt. Drink veel water en neem voldoende pauzes in de schaduw.

CheckZorg ervoor dat u vooral op het hoogtepunt van de zomer, niet in de middaghitte aan het werk bent. Smeert u goed in met zonnebrandcrème, draag lange maar luchtige kleding en een zonnehoed om er voor te zorgen dat u niet verbrandt of een zonnesteek oploopt. Drink veel water en neem voldoende pauzes in de schaduw.

Een veilige tuin voor kinderen

Terwijl ouders en grootouders druk bezig zijn in de tuin, kunnen kinderen de tijd in de tuin gebruiken om zorgeloos te ravotten. Spelen in de frisse lucht is niet alleen erg leuk voor de kleintjes, omdat ze zo hun energie kwijt kunnen, maar is ook een gezond alternatief voor een te lange schermtijd of te veel zitten.

Als uw kind er oud genoeg voor is kunt u hem ook kennis laten maken met het werken in de tuin. Er zijn immers veel niet-gevaarlijke tuinklussen, zoals bloemen water geven, bladeren verzamelen of zaden zaaien. Als uw kind een kleine rol kan spelen in het onderhoud van de tuin, is dat niet alleen een nuttige bezigheid, maar geeft het ook een boost aan zijn zelfvertrouwen. Daarom is het belangrijk een tuin te ontwerpen die zo veilig mogelijk is voor kinderen.

Regels voor het spelen in de tuin

In veel gevallen hebben jonge kinderen nog niet het nodige begrip voor gevaren ontwikkeld en zijn ze van nature erg nieuwsgierig. Van oudere kinderen kunt u vaak meer begrip verwachten en afhankelijk van hun persoonlijke ontwikkeling, ook meer eigen verantwoordelijkheid. In beide gevallen kan het een goede oplossing zijn om tuinregels in te stellen, waarbij bijvoorbeeld gevaarlijke plekken zoals het gereedschapsschuurtje tot verboden gebied verklaard worden.

Leg uit waarom sommige regels er zijn en stel niet zomaar verboden in die willekeurig kunnen lijken. Natuurlijk moet u ondanks de tuinregels nog steeds blijven opletten, maar ze zullen uw kind helpen grenzen te begrijpen en risico's beter in te schatten.

Twee kinderen rennen lachend door de waterstraal van een sproeier.

Gevaarlijke situaties voorkomen

In de tuin hebben kinderen genoeg ruimte om avonturen te beleven en stoom af te blazen. Vooral kleine kinderen kunnen in de tuin hun eerste ervaringen met de natuur, planten en dieren opdoen in een veilige omgeving. Om ervoor te zorgen dat de tuin veilig is voor kinderen, kunt u op deze veiligheidstips letten:

  • Laat geen tuingereedschap rondslingeren waar kinderen zich aan kunnen bezeren.
  • Speelgoed kunt u na gebruik het beste opbergen om struikelgevaar te voorkomen. Oudere kinderen moeten aangemoedigd worden om zelf op te ruimen.
  • Zorg ervoor dat speeltoestellen zoals schommels of klimrekken goed vastzitten en niet wiebelen.
  • Bewaar gereedschap, apparatuur en tuinchemicaliën buiten het bereik van kinderen, bijvoorbeeld op een hoge plank, in een afsluitbare kast, of in een tuinhuisje.
  • Plaats een hek om uw vijver en sluit regentonnen goed af om te voorkomen dat kinderen erin kunnen vallen of klimmen.
  • Als u uw tuin niet alleen kindvriendelijk wilt maken, maar ook ecologisch en insectvriendelijk, dan kunt u beter geen giftige onkruidverdelgers gebruiken en in plaats daarvan natuurlijke alternatieven gebruiken.
  • Bescherming tegen de zon is onmisbaar als u in de tuin speelt: kinderen kunnen het beste luchtige kleding met lange mouwen dragen en het liefst ook een hoed of pet, om zo optimaal beschermd te blijven tegen de zon. Zonnebrandcrème kan deze bescherming nog verbeteren, maar zelfs met zonnebrandcrème op en met de juiste kleding aan, moeten kinderen niet te lang in de brandende zon blijven.

Blijf vooral bij jongere kinderen in de buurt of in ieder geval binnen gehoorsafstand, zodat u onmiddellijk kunt reageren als uw kind hulp nodig heeft. Als u met gevaarlijk materiaal werkt, kunt u het best een andere persoon uw kind in de gaten laten houden.

Let opOndanks alle voorzorgsmaatregelen kunnen kleine verwondingen zoals snij- of schaafwonden niet altijd vermeden worden tijdens het tuinieren of spelen in de tuin. Met een goed uitgeruste EHBO-doos kunt u ongevaarlijke verwondingen eenvoudig zelf behandelen. Daarom moet de EHBO-doos beslist uitgerust zijn met de volgende voorwerpen: pleisters, verband, een schaartje, steriele gaasjes en kompressen, een wondverzorgingskit, wegwerphandschoenen, een pincet en een tekentang.

Let opOndanks alle voorzorgsmaatregelen kunnen kleine verwondingen zoals snij- of schaafwonden niet altijd vermeden worden tijdens het tuinieren of spelen in de tuin. Met een goed uitgeruste EHBO-doos kunt u ongevaarlijke verwondingen eenvoudig zelf behandelen. Daarom moet de EHBO-doos beslist uitgerust zijn met de volgende voorwerpen: pleisters, verband, een schaartje, steriele gaasjes en kompressen, een wondverzorgingskit, wegwerphandschoenen, een pincet en een tekentang.

Bescherming tegen giftige planten in de tuin

Als u een zo veilig mogelijke tuin voor kinderen wilt aanleggen, kunt u het beste giftige planten vermijden. Sommige sierplanten produceren bijvoorbeeld giftige zaden of vruchten die kinderen gemakkelijk met eetbare bessen zouden kunnen verwarren. Deze giftige planten in de tuin zijn o.a.:

  • Goudenregen
  • Monnikskap
  • Taxus
  • Lelietje-van-dalen
  • Ricinusboom
  • Wolfskers
  • Herfsttijlloos
  • Kardinaalsmuts

Verwijder deze planten zo mogelijk uit uw tuin of maak de plekken waar ze groeien ontoegankelijk voor uw kinderen. Als u niet zeker weet of andere soorten planten giftig zijn of niet, kunt u advies inwinnen bij een speciaalzaak. Natuurlijk moet u uw kind ook al vroeg leren welke planten giftig zijn en voor welke ze moeten oppassen, maar blijf toch altijd oppassen.

In geval van nood

Als u ondanks alle voorzorgsmaatregelen een vergiftiging vermoedt, moet u onmiddellijk 112 bellen en de instructies van de hulpdiensten opvolgen. Leer dit ook uw kinderen aan, zodat ze adequaat kunnen reageren in gevallen van nood.

Conclusie

Met uw handen werken in de frisse lucht kan veel voldoening geven - maar veiligheid moet altijd op de eerste plaats komen tijdens het tuinieren. Een juist en zorgvuldig gebruik van tuingereedschap en de juiste beschermende kleding kunnen de kans op ongelukken in de tuin aanzienlijk verkleinen. Het is ook belangrijk dat andere bezoekers van de tuin en spelende kinderen niet aan onnodig gevaar worden blootgesteld. Om uzelf tegen ongelukken tijdens het tuinieren te beschermen, is het belangrijk dat u gereedschap altijd goed en veilig opbergt. Als u uw tuin nog veiliger wilt maken, vooral voor kleine kinderen, kunt u er het beste voor zorgen dat er ook geen giftige planten in uw tuin staan.

Bronnen:

http://www.natuurlijktuinieren.be/
(geraadpleegd op 12-04-2021)

https://www.antigifcentrum.be/natuur/planten/welke-planten-zijn-giftig
(geraadpleegd 12-04-2021)

https://www.libelle.be/nest/gezond-tuinieren/
(geraadpleegd 12-04-2021)

https://www.kindengezin.be/veiligheid/huis-en-tuin/tuin/
(geraadpleegd op 12-04-2021)

https://www.antigifcentrum.be/
(geraadpleegd op 12-04-2021)

https://www.antigifcentrum.be/wat-te-doen-bij-een-vergiftiging
(geraadpleegd op 12-04-2021)

Bronnen van de afbeeldingen:

iStock.com/shapecharge

iStock.com/skynesher

iStock.com/gpointstudio

iStock.com/lisegagne