Leesvaardigheid in het dagelijks leven

Speels oefenen met lezen

Ouders spelen een belangrijke rol in de leesbevordering van hun kinderen, maar kruip vooral niet in de lerarenrol; de ondersteuning en het enthousiasme van uw kind bij het leren lezen staat voorop. U boekt vaak meer succes door op een speelse manier met lezen bezig te zijn, vooral bij kleine kinderen. Zo zullen ze plezier aan lezen beleven en wordt het minder snel als een verplichting gezien. In dit artikel geven we tips, hoe u uw kind bij het leren lezen kunt begeleiden en ondersteunen.

Leesbevordering is eenvoudig: tips voor het dagelijkse leven

Er zit enige tijd tussen de eerste poging om te lezen en het volledig in staat zijn om een tekst te begrijpen. Bij dit proces hebben kinderen veel ondersteuning en begeleiding nodig – ook buiten de schoollessen om. Veel ouders willen de leesvaardigheid van hun kinderen stimuleren, zonder dat het te veel wordt. Om dit goed in balans te houden, geven we u een aantal belangrijke tips, om ook thuis een bijdrage aan de leesontwikkeling van uw kind te leveren:

1. Zorg dat uw kind vertrouwd raakt met boeken en verhalen

Hoe eerder kinderen positieve ervaringen met betrekking tot het lezen opdoen, hoe beter. Op die manier wordt lezen geen vervelende schoolopdracht waar verplichtingen aan vastzitten. Wilt u kinderen met het medium “boek” laten kennismaken? Lees de volgende tips:

• Begin op jonge leeftijd met voorlezen. Voorlezen versterkt niet alleen uw band; u wakkert ook het plezier in lezen aan. U kunt ook tijd inplannen met oudere kinderen, die al (beter) kunnen lezen, en samen lezen. Dagelijks 10 minuten lezen is al genoeg om er een vast familieritueel van te maken.

• Zorg ervoor dat boeken en teksten heel normaal worden voor uw kinderen. Verschillende kinderboeken op de boekenplank kunnen de nieuwsgierigheid van uw kind prikkelen. Zet de kinderboeken op ooghoogte in de kast, zodat iedereen er makkelijk bij kan.

• Wanneer uw kind andere familieleden in hun vrije tijd ziet lezen, bouwt het een positief gevoel ten opzichte van lezen op. Misschien denkt u nu: maar ik houd helemaal niet van lezen. Dat kan, maar probeer uw kind desondanks enthousiast te maken, door open en onbevooroordeeld over boeken en lezen te spreken.

• Laat het lezen zoveel mogelijk in alledaagse situaties terugkomen, om weer te geven dat lezen belangrijk is. Samen de straatnaamborden lezen tijdens een rondje wandelen, de producten in de supermarkt vergelijken met die op uw boodschappenlijstje, uitzoeken waar de bus langs gaat of tijdens het koken samen door het kookboek bladeren. Er zijn talloze situaties om uw kind op een speelse manier te laten lezen en er hoeft zelfs geen kinderboek aan te pas te komen. Ook alledaagse teksten kunnen op deze manier een oefening zijn.

2. Oriënteert u zich aan de voorkeuren van uw kind

Om de interesse voor het lezen aan te wakkeren en in stand te houden is het belangrijk om uw kind de veelzijdigheid van de boekenwereld te laten zien. Zo leren ze ook andere boeken kennen, los van die op school.

• Geschikte boeken vindt u op bijna ieder leesniveau voor heel veel verschillende thema’s. Misschien duurt het even voordat uw kind weet welke boeken hij of zij graag leest, maar uiteindelijk zullen het boeken zijn die hem of haar fascineren. Boeken die goed in de smaak vallen zijn erg belangrijk. Ze helpen bij het ontwikkelen en verbeteren van de leesvaardigheid.

• U hoeft natuurlijk niet honderden boeken te kopen, maar u kunt bijvoorbeeld regelmatig een bezoekje aan de bibliotheek brengen. Ook kleine kinderen kunnen al mee, wanneer u zelf boeken gaat lenen. Ze zullen zich vast verbazen over de ruime keus aan boeken en het later als een leuk avontuur opvatten om rond te snuffelen en het perfecte boek te vinden.

3. Let op de individuele vooruitgang van uw kind

Hoeveel leesondersteuning uw kind precies nodig heeft en hoelang het duurt voordat hij of zij vloeiend en zelfverzekerd kan lezen, is van kind tot kind verschillend. Het ene kind kan lezen meteen onder de knie hebben, het andere kind doet er misschien wel twee jaar over om een tekst vloeiend te lezen en de inhoud te begrijpen. Om uw kind hierin te begeleiden kunt u op de volgende aspecten letten:

• Wees geduldig: Er kan wat tijd overheen gaan, voordat kinderen uit de schijnbare wirwar van letters een tekst kunnen ontcijferen en de betekenis in woorden kunnen herkennen. Ook wanneer uw kind al regelmatig oefent met lezen, kan het soms erg langzaam gaan. Dat is niet erg, maar het is wel belangrijk om hier als ouder goed op te reageren. Door de kinderen bijvoorbeeld genoeg tijd te geven en altijd geduldig te blijven. Wanneer u geïrriteerd reageert, zal uw kind dat merken en het als een onplezierige verplichting gaan zien; dit wilt u juist voorkomen.

• Geef uw kind vooral niet het gevoel dat het te langzaam gaat – wees blij met een kleine vooruitgang en succeservaringen. Zakt de motivatie weg? Probeer dan duidelijk te maken dat alle kinderen het lezen in een verschillend tempo leren en het helemaal niet erg is, om wat meer tijd nodig te hebben. Zo blijft de motivatie overeind om door te gaan met oefenen.

Leesbevordering deel 1: Tips bij problemen met de leestechniek

Vindt uw kind het na eindeloos oefenen nog steeds moeilijk om bepaalde woorden te ontcijferen en lettergrepen aan elkaar te verbinden? Dan heeft hij of zij in de basis waarschijnlijk moeite met de leestechniek, waaronder langzaam en haperend lezen.

In dit geval kunt u kijken of u makkelijkere teksten met een lager leesniveau kunt aanbieden. Voor sommige kinderen gaat de overgang naar hogere leesniveaus nu eenmaal langzamer. Daarnaast kunt u ook de volgende tips bekijken:

• Gebruik leeshulpjes om het lezen makkelijker te maken. Hierdoor weet uw kind steeds waar het is gebleven door niet op een andere plek verder te gaan.

  • Leespijl of leesliniaal: met dit hulpmiddel ziet uw kind alleen de tekstregel, waar hij of zij gebleven is. De tekst eronder wordt afgeschermd, waardoor het niet voor afleiding zorgt.

  • Leesfolie: sommige kinderen vinden het ook prettig om door een doorzichtig folie te lezen. U legt deze op de tekst en het kleurencontrast maakt de waarneming van de tekst makkelijker. Hierdoor kunnen kinderen zich beter concentreren op het lezen.

• Beperk de leestijd tot kortere intervallen, die u bijv. met een kookwekkertje of telefoon bijhoudt. Als de tijd afloopt, kan uw kind even wat anders doen om wat afwisseling te hebben. Soms helpt dat beter dan strak geplande leestijden.

Hardop voorlezen helpt om de leesvaardigheid te verbeteren. Kinderen die al moeite hebben met lezen kunnen dit echter als een uitdaging zien. Misschien vinden ze het helemaal niet leuk om hardop te lezen en voelen ze zich erg onprettig.

Samen lezen is handig als u wilt bijhouden of uw kind beter leert lezen. Dit werkt als volgt: uw kind leest voor en ondertussen leest u in stilte mee. Wanneer uw kind even niet verder komt springt u in en helpt u. Wanneer het weer lukt gaat uw kind zelf verder. Zo voelt uw kind zich niet alleen en zal het zich meer op zijn of haar gemak voelen tijdens het voorlezen.

Leesbevordering deel 2: Tips bij problemen met het tekstbegrip

Wanneer de leestechniek van uw kind goed is en er desondanks problemen opduiken die met de inhoud van de tekst te maken hebben, kan het zijn dat uw kind te weinig concentratie heeft en alleen “mechanisch” leest. Dat betekent dat uw kind de tekst woord voor woord aan elkaar verbindt, maar er geen betekenis aan koppelt. In dit geval moet de focus op begrijpend lezen liggen. Daarbij kunnen de volgende kleine leesoefeningen helpen:

• Zoek teksten en verhaaltjes uit, die op de interesses van uw kind aansluiten. Zo zal het kind sneller aanknopingspunten vinden en zich meer met de inhoud bezighouden.

• Geef uw kind concrete opdrachten, die het alleen kan oplossen, door de tekst zorgvuldig te lezen: bijv. een quiz of een gatentekst over de inhoud van de tekst.

• Bekijk samen de titel en daarna ook eventuele plaatjes van de tekst of van een verhaaltje: waarover zou de tekst kunnen gaan? Koppel dit na het lezen ook terug: zijn de verwachtingen uitgekomen of ging het totaal ergens anders over?

• Laat uw kind na iedere alinea een korte samenvatting geven, over wat er tot nu toe is gebeurd. Aan het einde kan uw kind dan nog een keer kort vertellen, wat de belangrijkste punten van het verhaal waren. Als alternatief kunt u uw kind ook uitdagen, om een titel te verzinnen bij het gelezen verhaal.

• Geef uw kind de ruimte om fantasierijk met het verhaal om te gaan: zo kan het bijv. een tekening van de gebeurtenissen maken. Op die manier kunt u bij beginnende lezers checken of de kinderen bepaalde woorden ook echt lezen en niet alleen raden. Oudere kinderen, die graag creatief bezig zijn, kunt u vragen om een nieuw eind voor het verhaal te verzinnen.

Conclusie: Spelenderwijs lezen oefenen en plezier aanwakkeren

Als ouder heeft u de belangrijke taak om uw kind nieuwsgierig te maken en het leesplezier te stimuleren. Om het voor uw kind gemakkelijker te maken om te leren lezen, zijn er verschillende methoden, hulpmiddelen en eenvoudige leesoefeningen voor het dagelijks leven. Om leespromotie succesvol te maken, moet u misschien ook verschillende manieren uitproberen om de juiste aanpak te vinden. Het plezier van lezen mag niet verloren gaan: hoe informeler en speelser de benadering van lezen is, hoe groter de kans dat kinderen levenslange lezers worden.

______________________________________________

Bronnen en meer informatie

https://www.uitgeverijzwijsen.be/blog/hoe-kunnen-ouders-hun-kinderen-helpen-met-lezen-enkele-tips 
(geraadpleegd op 18-09-2026)

https://www.iedereenleest.be/over-lezen/onderzoek/hoe-bevorder-je-intrinsieke-leesmotivatie 
(geraadpleegd op 18-09-2026)

https://www.klasse.be/85384/voorbereiding-lezen-kleuters-klankbewustzijn/ 
(geraadpleegd op 18-09-2026)

Bronnen van de afbeeldingen in chronologische volgorde

Omslagfoto: iStock.com/evgenyatamanenko
Foto 1 in de tekst: iStock.com/Imgorthand
Foto 2 in de tekst: iStock.com/fizkes