global.uvp.bar.1

Poczuj dobrą jakość

Około. 50% bardziej zrównoważonych surowców

Duży wybór

Moda dla całej rodziny

Najnowsze trendy

Znajdź swój styl

Domowa edukacja medialna – pozwala czuwać nad korzystaniem z mediów przez dzieci

Domowa edukacja medialna

Jak nauczyć dziecko bezpiecznego korzystania z multimediów?

Domowa edukacja medialna

Jak nauczyć dziecko bezpiecznego korzystania z multimediów?

Niezależnie od wieku zaleca się, by twoje dziecko spędzało większą część każdego dnia z dala od ekranów urządzeń multimedialnych. W codziennym, pozaszkolnym życiu brzdąca główną rolę powinny odgrywać zabawy z rówieśnikami, rozwijanie zainteresowań oraz inne kreatywne zajęcia dodatkowe. Zupełnie naturalne jest jednak to, że z każdym rokiem twoja pociecha coraz więcej uwagi zaczyna poświęcać urządzeniom cyfrowym. A tobie przypada niezwykle ważna rola – musisz zadbać o to, by kontakt dziecka z mediami od samego początku był bezpieczny i korzystny dla jego rozwoju. W artykule opisujemy sprawdzone zasady korzystania z Internetu i innych multimediów, które warto wprowadzić w swoim domu.

Zasady bezpiecznego korzystania z multimediów dla dzieci

Zanim zdecydujesz, że czas, który twoja pociecha spędza przed ekranem, musi być ściśle wydzielany, zastanów się, czy na pewno zachodzi taka potrzeba. Obserwuj swoje dziecko i dyskretnie sprawdzaj, ile minut dziennie rzeczywiście przeznacza na korzystanie z multimediów. Niektórym brzdącom dużo większą frajdę sprawia gra w piłkę na podwórku lub kreatywne hobby, np. rysowanie. Z kolei na inne dzieci ekran laptopa lub tabletu działa jak przysłowiowy lep na muchy. Zanim jednak weźmiesz sobie to do serca i podejmiesz konkretne kroki, upewnij się, w jakim celu maluch używa np. komputera. Niektóre urządzenia multimedialne potrafią nie tylko bawić, ale też uczyć i rozwijać (np. sprzęt fotograficzny, platformy edukacyjne, programy do nauki języków itp.). Rzecz jasna istnieje też druga strona medalu, do której należą m.in. wciągające gry i seriale dziecięce o funkcji typowo rozrywkowej.

Zasady bezpiecznego korzystania z Internetu dla dzieci – najlepiej ustalić je wspólnie

Jeśli czujesz, że nadszedł czas, by wprowadzić w domu konkretne zasady korzystania z multimediów, w pierwszej kolejności porozmawiaj o tym ze swoim dzieckiem. Pozwól, by miało aktywny udział w ustalaniu reguł. W ten sposób szkrab lepiej zrozumie, dlaczego zasady są ważne, a także otrzyma szansę współdecydowania o szczegółach waszej domowej umowy. Przedyskutujcie spokojnie sytuacje, w których może dojść do konfliktu i wspólnie zastanówcie się, jak im przeciwdziałać. Ustalcie, co stanie się w przypadku złamania zasad. Zapytaj pociechę o zdanie i wysłuchaj, co ma do powiedzenia. Traktując malca jako równego sobie, tworzysz partnerską i otwartą relację opartą na zaufaniu. Dziecko, które wie, że jego zdanie zostało uwzględnione, będzie też w większym stopniu przestrzegać wspólnych ustaleń[1].

Pamiętaj, by w waszych rodzinnych zasadach korzystania z mediów pozostawić odrobinę miejsca na kompromis. Przykładowo, jeśli cały dzień pada deszcz, możesz pozwolić dziecku na obejrzenie nieco dłuższego programu w telewizji, by następnego dnia dla równowagi zarządzić całkowity cyfrowy detoks. Niektórzy rodzice celowo wprowadzają dni wolne od multimediów do domowego grafiku. W ten sposób mają pewność, że ich pociechy spędzają lwią część wolnego czasu na innych formach aktywności.

UwagaUnikaj korzystania z multimediów jako tła dla innych czynności. Nie przyzwyczajaj dzieci np. do ciągłego szumu włączonego telewizora. Jeśli zauważysz, że maluch przestał aktywnie korzystać z jakiegoś urządzenia, wyłącz je.

UwagaUnikaj korzystania z multimediów jako tła dla innych czynności. Nie przyzwyczajaj dzieci np. do ciągłego szumu włączonego telewizora. Jeśli zauważysz, że maluch przestał aktywnie korzystać z jakiegoś urządzenia, wyłącz je.

Jak wszystkie zasady, również te dotyczące korzystania z mediów najłatwiej wprowadzić jako integralną część rutyny dnia codziennego. Stały plan dnia i powtarzające się rytuały sprawiają, że dziecko czuje się bezpiecznie i wie, czego oczekiwać. Dzięki temu uczy się m.in. samodzielnie dysponować własnym czasem korzystania z urządzeń cyfrowych. Wprowadź do waszej codziennej rutyny poniższe, sprawdzone zasady:

  • zakaz korzystania z mediów z wyświetlaczem na 1-2 godziny przed snem
  • zakaz korzystania ze smartfonów podczas jedzenia i odrabiania zadań domowych
  • oddawanie rodzicom smartfona po szkole lub przed położeniem się do łóżka
  • ustalenie dni i pór dnia wolnych od mediów
  • ustalenie stałych pór, w których dziecko może korzystać z mediów

Ile czasu dziecko może oglądać telewizję? – multimedia a wiek dziecka

To, ile czasu dziecko może spędzać przed ekranem w dużej mierze zależy od rodzaju mediów i sposobu ich wykorzystania. Jeśli twoja pociecha zachowuje zdrowy rozsądek i używa komputera lub tabletu w pożyteczny sposób, nie ma powodu do nadmiernych obaw. Pamiętaj, żeby traktować malca sprawiedliwie. Rodzinny wieczór filmowy lub korzystanie z Wikipedii podczas odrabiania lekcji liczą się osobno i nie powinny być odejmowane od dozwolonego czasu na korzystanie z urządzeń multimedialnych. Niemniej, warto czuwać nad medialną aktywnością malucha i utrzymywać ją w ramach czasowych, zalecanych przez specjalistów:

Wiek Media do słuchania Media do wyświetlania
0 - 3 lat do 30 min. wcale
3 - 6 lat do 45 min. wspólnie do 30 min.
6 - 10 lat do 60 min. wspólnie do 45 min.
10 lat wszystkie media: jedna godzina tygodniowo na każdy rok życia

Od dziesiątego roku życia twoja pociecha powinna powoli uczyć się rozporządzać własnym czasem. To naturalna kolej rzeczy i ważny krok do przyszłej samodzielności. Pozwalaj dziecku stopniowo planować poszczególne etapy dnia, a w szczególności czas wolny po szkole. Nie oznacza to jednak, że zasady bezpiecznego korzystania z multimediów odchodzą w niepamięć. Wciąż dobrze jest mieć świadomość tego, ile minut dziennie dziecko spędza przed ekranem. Sposobów na dyskretną kontrolę korzystania z urządzeń cyfrowych przez starszaka jest co nie miara. Możesz np. stworzyć specjalny grafik korzystania z multimediów, na którym twoja latorośl będzie odhaczać każdą godzinę spędzoną przed komputerem/telewizorem/tabletem itp. By zachęcić szkraba do współpracy, możesz też zaproponować wypełnianie grafiku za pomocą kolorowych naklejek. Gdy dziecko wyczerpie tygodniowy limit korzystania z urządzeń, musi zająć się czymś innym. Na podobnej zasadzie działa wydawanie specjalnych kuponów na multimedia lub wprowadzenie fikcyjnej „waluty”, np. szklanych kulek. Za każde pół godziny korzystania np. z Internetu maluch otrzymuje jedną szklaną kulkę. Wraz z wyczerpaniem zapasu kulek, kończy się też limit korzystania z sieci.

Również aplikacje i urządzenia elektroniczne mogą przyjść z pomocą podczas domowej kontroli korzystania z mediów. Komputery, smartfony i tablety często są wyposażone w fabryczną opcję ograniczenia czasu użytkowania. Podobne ustawienia posiada też m.in. router sieci WLAN, który można zaprogramować tak, by sam wyłączał się w określonych godzinach, np. w nocy. Innym prostym i skutecznym rozwiązaniem jest zakup kilku nakładek na gniazdka elektryczne z wmontowanymi licznikami czasu. Te sprytne urządzenia przerywają dopływ prądu we wcześniej zaprogramowanych porach dnia lub po przekroczeniu ustalonego limitu czasu.

W kolejnych latach życia twoja pociecha może zażyczyć sobie własnych urządzeń cyfrowych, by mieć zawsze i wszędzie dostęp do ulubionych multimediów. I w tym przypadku warto zapoznać się z zaleceniami specjalistów, a przede wszystkim z cenną zasadą 3-6-9-12:[2]

  • przed 3 rokiem życia: dziecko nie korzysta z mediów wyświetlanych na ekranie
  • przed 6 rokiem życia: dziecko nie posiada własnej konsoli
  • przed 9 rokiem życia: dziecko nie posiada własnej komórki ani smartfona
  • przed 12 rokiem życia: dziecko nie korzysta z komputera bez nadzoru
Media dla dzieci – wspólne korzystanie z multimediów wzmacnia rodzinne więzi

Pamiętaj przy tym, że każde dziecko rozwija się we własnym tempie i powyższe granice wiekowe są czysto umowne. Przed zrobieniem kolejnego kroku milowego w świat nowych mediów zastanów się, czy twoja pociecha na pewno jest na niego gotowa.

Czasami trudno jest określić, gdzie leży granica pomiędzy rozsądnym a nadmiernym korzystaniem z multimediów przez dzieci. Każdą sytuację trzeba rozpatrywać indywidualnie, biorąc pod uwagę całokształt zainteresowań i cech charakteru malucha. Obserwuj uważnie swoją pociechę i zadbaj o to, by codziennie brała udział w urozmaiconych zajęciach bez udziału urządzeń multimedialnych. Jeśli jednak martwisz się, że dziecko zbyt dużo czasu spędza przed ekranem, zwróć uwagę na następujące oznaki nadużywania mediów cyfrowych:

  • zaniedbanie obowiązków szkolnych
  • brak zainteresowania innymi zajęciami i porzucenie dotychczasowego hobby
  • drażliwość i wahania nastroju
  • obniżona zdolność koncentracji
  • nadpobudliwość
  • sposób korzystania z mediów przez dziecko często prowadzi do kłótni i sprzeczek

Jeśli wspomniane zachowania brzmią znajomo, to znak, że musisz bezwzględnie wprowadzić w domu zasady rozsądnego korzystania z Internetu i innych mediów lub ulepszyć waszą dotychczasową strategię. Twoje dziecko potrzebuje pomocy, by nauczyć się zdrowego stosunku do mediów i porzucić ewentualne złe nawyki.

WskazówkaJeśli twoje dziecko ma w swoim pokoju dostęp do urządzeń takich jak komputer, telewizor, konsola czy smartfon, będzie ich używać częściej i dłużej[3]. Zastanów się, czy nie lepiej byłoby, gdyby pokój dziecięcy pozostał przestrzenią wolną od mediów.

WskazówkaJeśli twoje dziecko ma w swoim pokoju dostęp do urządzeń takich jak komputer, telewizor, konsola czy smartfon, będzie ich używać częściej i dłużej[3]. Zastanów się, czy nie lepiej byłoby, gdyby pokój dziecięcy pozostał przestrzenią wolną od mediów.

Edukacja medialna nie tylko dla dzieci – korzystanie z mediów przez rodziców

Jako rodzic jesteś zarazem najważniejszym wzorem do naśladowania dla twojego dziecka. To od ciebie maluch uczy się większości codziennych zachowań, dlatego staraj się zawsze dawać mu dobry przykład. Dotyczy to również sposobu, w jaki na co dzień korzystasz z urządzeń cyfrowych. Często sięgamy po telefon, tablet lub włączamy telewizor od niechcenia lub dla przysłowiowego zabicia czasu. Jeśli chcesz zaszczepić w dziecku odpowiedzialny stosunek do korzystania z multimediów, czas zacząć zachowywać się bardziej świadomie. Na początek odpowiedz sobie szczerze na następujące pytania:

Bezpieczne korzystanie z Internetu przez dzieci – zwróć uwagę na własne nawyki
  • Jak często i w jakim celu korzystasz z telefonu komórkowego/smartfona?
  • Jak często masz włączony w tle telewizor lub odbiornik radiowy?
  • Co wiesz o nowych mediach cyfrowych?
  • Czy śledzisz nowinki technologiczne?
  • Czy zamieszczasz swoje zdjęcia lub zdjęcia twojego dziecka w sieci? Czy robisz to w odpowiedzialny sposób z zachowaniem ochrony danych osobowych?
  • Jakie informacje udostępniasz w mediach społecznościowych i kto może je przeczytać?

Powyższe pytania pomogą ci przeanalizować twój własny stosunek do mediów cyfrowych i w razie potrzeby dostarczą motywacji do świadomej pracy nad swoimi nawykami. Wiedza na temat nowych multimediów jest niezbędna do tego, by wpajać dziecku zasady bezpiecznego i odpowiedzialnego korzystania z nich. Na pierwszym etapie przygody z urządzeniami cyfrowymi twój szkrab będzie zasypywać cię pytaniami, a ty musisz mieć na nie gotowe i przemyślane odpowiedzi. Co więcej, odpowiednio wykorzystana technologia może stać się twoim sprzymierzeńcem w edukacji medialnej dziecka. Znakomitym przykładem są np. aplikacje rejestrujące czas spędzony przed ekranem komputera.

SprawdźZapewnij pociechę, że w razie jakichkolwiek problemów i pytań dotyczących multimediów może zawsze na ciebie liczyć. Dzięki temu krok po kroku wprowadzisz dziecko w świat bezpiecznego Internetu.

SprawdźZapewnij pociechę, że w razie jakichkolwiek problemów i pytań dotyczących multimediów może zawsze na ciebie liczyć. Dzięki temu krok po kroku wprowadzisz dziecko w świat bezpiecznego Internetu.

Jeśli zależy ci na tym, by uczulić wszystkich członków rodziny w kwestii odpowiedzialnego korzystania z mediów, wprowadź następującą zasadę: każdy z domowników może zwrócić innemu uwagę, jeśli uważa, że ten za dużo czasu poświęca na urządzenia cyfrowe lub korzysta z nich w nieodpowiedni sposób (np. podczas posiłku, rozmowy itp.). Dodatkowe informacje o kulturalnym użytkowaniu smartfona oraz Internetu znajdziesz w naszym artykule poświęconym netykiecie. Wspólne obserwowanie rodzinnych nawyków związanych z multimediami motywuje domowników do bardziej świadomych zachowań.

Podsumowanie

Domowa edukacja medialna stanowi ogromne wyzwanie wychowawcze dla współczesnych rodziców. To od nich zależy, w jaki sposób dzieci zostaną wprowadzone w świat multimediów. Dlatego pamiętaj, by zawsze dawać swojej latorośli dobry przykład i zachęcać ją do szczerej i otwartej rozmowy. Krok po kroku ustalcie wspólnie domowe zasady korzystania z mediów cyfrowych, dzięki którym dziecko nauczy się bezpiecznego zachowania w sieci. Zadbaj o to, by maluch spędzał wystarczająco dużo czasu z dala od urządzeń elektronicznych – na świeżym powietrzu z rówieśnikami lub rozwijając swoje zainteresowania. Jeśli obawiasz się, że dziecko nadużywa mediów cyfrowych, zajrzyj do zaleceń ekspertów i wprowadź reguły ograniczające np. surfowanie po Internecie. W naszym podsumowaniu PDF znajdziesz wszystkie najważniejsze informacje na temat kompetencji medialnych w życiu rodzinnym w przejrzystej i przystępnej formie.

Żródła:

[1] https://ohme.pl/psychologia/twoje-dziecko-korzysta-z-internetu-ustalcie-wiec-granice-i-zasady-bezpieczenstwa-w-swiecie-wirtualnym/ (dostęp 22.08.2019)

[2] https://jestesmama.pl/rozrywka/zasada-3-6-9-12-korzystac-z-technologii/ (dostęp 22.08.2019)

[3] https://parenting.pl/telewizor-komputer-konsola-co-moze-a-co-nie-powinno-trafic-do-pokoju-dziecka (dostęp 22.08.2019)

Źródła zdjęć:

iStock.com/Jacob Ammentorp Lund

iStock.com/skynesher

iStock.com/Sneksy

iStock.com/DragonImages