global.uvp.bar.1

Poczuj dobrą jakość

Około. 50% bardziej zrównoważonych surowców

Duży wybór

Moda dla całej rodziny

Najnowsze trendy

Znajdź swój styl

Zasady zachowania w Internecie – kultura osobista obowiązuje też online

Zasady kulturalnego zachowania w sieci

netykieta dla dzieci i dorosłych

Zasady kulturalnego zachowania w sieci

netykieta dla dzieci i dorosłych

Wysyłanie wiadomości, komentowanie, polubienia i obserwowanie – współczesne platformy społecznościowe dostarczają nam nieskończonych możliwości wirtualnej interakcji z przyjaciółmi i znajomymi. Dzięki najróżniejszym mediom, takim jak komunikatory, aplikacje, czaty i serwisy jesteśmy w stałym kontakcie, a także dzielimy się ogromną ilością linków i informacji. Tak jak w życiu codziennym, również online obowiązują pewne zasady kulturalnego zachowania, a przestrzeganie ich pomaga stworzyć przyjazną atmosferę na danej platformie cyfrowej. W artykule wyjaśniamy, na co należy zwrócić uwagę podczas kontaktów z innymi użytkownikami i przywołujemy najważniejsze zasady netykiety. Podpowiadamy też, jak nauczyć kulturalnego zachowania online swoją pociechę oraz poświęcamy nieco uwagi zagadnieniu smartfonów w szkole.

Savoir-vivre w Internecie – kultura osobista online i offline

Wiele osób traktuje pozorną anonimowość Internetu jako zachętę do dzielenia się swoimi nieocenzurowanymi przemyśleniami i opiniami. Stąd na forach internetowych lub w sekcjach komentarzy tak często możesz natknąć się na obraźliwe uwagi lub wywody, które naruszają regulamin danej strony, a tym bardziej zasady netykiety. A przecież reguły kulturalnego zachowania w sieci wcale nie różnią się od savoir-vivre obowiązującego w normalnym życiu.

Pod pojęciem netykiety kryje się zbitka dwóch słów: „net” – oznaczającego krótszą formę słowa Internet – oraz „etykieta”.  Netykieta stanowi zatem niepisany kodeks zasad przyzwoitego zachowania w sieci, który obowiązuje m.in. na wszystkich czatach, forach, komunikatorach oraz sekcjach komentarzy. Jej podstawą jest bezwarunkowy szacunek do drugiej osoby. Do zadań moderatorów i administratorów stron internetowych należy czuwanie nad tym, by nikt nie łamał zasad netykiety na danej platformie internetowej. Taki delikwent może w konsekwencji zostać np. czasowo zablokowany lub zupełnie usunięty z wirtualnej społeczności.

Zagrożenia w Internecie – by ich uniknąć, zobacz media społecznościowe oczami swojego dziecka.

Być może masz obawy, jak twoje dziecko poradzi sobie przy zetknięciu z natłokiem internetowych komentarzy, uwag i opinii. Pamiętaj, że kluczem do skutecznej edukacji medialnej w rodzinie jest szczera rozmowa. Zachęcaj pociechę, by opowiadała ci o swoich doświadczeniach w sieci. Wymieniajcie się wrażeniami po przeczytaniu zarówno pozytywnych, jak i negatywnych komentarzy. Zapytaj dziecko, co myśli na dany temat. Czy w danej sytuacji użytkownik sieci zachował się właściwie? Co można było zrobić lepiej? Czy tę samą opinię można było wyrazić w neutralny i kulturalny sposób? Dzięki podobnym wymianom myśli zyskujesz zaufanie swojej pociechy i wiesz, z czym ma do czynienia online. Jednocześnie przekazujesz dziecku wzorce dobrego zachowania i pokazujesz, w jaki sposób może wyrażać swoje emocje, tak by nie ranić uczuć innych użytkowników Internetu.

By skutecznie chronić swojego malucha przed zagrożeniami w Internecie, naucz się patrzeć na sieć z jego perspektywy[1]. W pierwszej kolejności poproś dziecko, by pokazało ci swoje ulubione strony, czaty, fora internetowe i portale społecznościowe. Dopytuj o poszczególne funkcje i możliwości każdego serwisu. W ten sposób nie tylko dowiesz się czegoś nowego o internetowej aktywności swojego brzdąca, ale upewnisz się też, czy dziecko na pewno rozumie poszczególne aspekty mediów cyfrowych. Przykładowo, możesz zwrócić mu uwagę na to, że za każdym awatarem kryje się prawdziwy człowiek. Zabawne nicki i zdjęcia profilowe mogą czasami zwodzić na manowce. Jeśli twoje dziecko chce założyć profil na platformie społecznościowej, zróbcie to wspólnie. Wyjaśnij mu przy tym podstawowe funkcje bezpieczeństwa i rzućcie okiem na regulamin serwisu. To również dobry moment, by porozmawiać o wspomnianych już zasadach netykiety.

PomysłIstnieje wiele forów internetowych przeznaczonych właśnie dla najmłodszych internautów. Są one objęte szczególną opieką i kontrolą moderatorów. Ciekawe i bezpieczne strony oraz portale internetowe znajdziesz w naszym artykule o mediach w życiu dziecka.

PomysłIstnieje wiele forów internetowych przeznaczonych właśnie dla najmłodszych internautów. Są one objęte szczególną opieką i kontrolą moderatorów. Ciekawe i bezpieczne strony oraz portale internetowe znajdziesz w naszym artykule o mediach w życiu dziecka.

Kulturalne czatowanie i korzystanie z komunikatorów dla dzieci

W sieci można natknąć się na całą masę czatów i komunikatorów, umożliwiających wymianę wiadomości między internautami. Niektóre z nich, jak np. Messenger Kids[2] są specjalnie dostosowane do potrzeb najmłodszych użytkowników – pozbawione reklam, wyposażone w dodatkowe zabezpieczenia i funkcje kontroli rodzicielskiej oraz uproszczony interfejs. Wiele dzieci i nastolatków od samego początku korzysta jednak z aplikacji pozbawionych ograniczeń wiekowych, takich jak np. Messenger, Snapchat, Skype, WhatsApp lub Hangouts. Stąd nieoceniona jest rola rodzica. Wprowadź swoją pociechę w świat internetowych rozmów, wyjaśniając jej krok po kroku, jak dbać o bezpieczeństwo i prywatność w sieci. Służ dziecku pomocą podczas zakładania konta i naucz je, jak personalizować ustawienia, by prywatne wiadomości nie trafiły w przypadkowe ręce.

Zanim twoja pociecha na dobre wciągnie się w czatowanie, ustalcie wspólnie reguły bezpiecznego korzystania z komunikatorów internetowych. Do najważniejszych zasad netykiety[3], odnoszących się do wymiany wiadomości między użytkownikami, należą:

  • Zanim coś napiszesz, zastanów się.
  • Przed wysłaniem wiadomości przeczytaj ją ponownie.
  • Formułuj krytykę w sposób przyjazny i rzeczowy.
  • Nie przesyłaj dalej niepotwierdzonych informacji.
  • Nie klikaj w linki niewiadomego pochodzenia.
  • Nie rozpowszechniaj zdjęć bez zgody sfotografowanych osób.
  • Dla dzieci: jeśli natkniesz się na obraźliwe zachowanie w sieci, powiadom o tym rodziców.

Okazuj zainteresowanie aktywnością twojego dziecka w sieci i zachęcaj je, by dzieliło się swoimi przemyśleniami i doświadczeniami. Żarciki i śmieszne memy, które prześle ci pociecha dostarczą wam wielu powodów do śmiechu. Jednocześnie pamiętaj, by po wprowadzeniu latorośli w tajniki Internetu, dać jej wystarczająco dużo wolności, by mogła rozwinąć skrzydła. Tylko w ten sposób maluch nabierze samodzielności i nauczy się podejmować własne decyzje. Ufaj swojemu dziecku, a zarazem bądź zawsze w gotowości, gdyby potrzebowało pomocy lub rozmowy.

By nadążyć za potrzebami rodzin, jak grzyby po deszczu powstają nowe komunikatory przyjazne dzieciom. Jedną z alternatyw dla np. WhatsAppa stanowi wspomniany już Messenger Kids. Wśród ciekawych i bezpiecznych propozycji dla milusińskich warto wspomnieć też o urządzeniach typu Toymail[4]. Zamiast tradycyjnego sprzętu ekranowego, takiego jak tablet czy smartfon, twoja pociecha może dostać do ręki zabawnego zwierzaczka wyposażonego jedynie w dwa przyciski – jeden do odbierania wiadomości, drugi do przesyłania odpowiedzi.

Zasady netykiety dla dzieci – bądź cyfrowym przewodnikiem swojej pociechy

Rodzice, dziadkowie lub starsze rodzeństwo mogą wysyłać dziecku wiadomości głosowe z dowolnego telefonu lub tabletu podłączonego do sieci WiFi za pomocą intuicyjnej aplikacji. Dzięki prostocie urządzenia jego użytkowanie jest bezpieczne już dla maluchów w wieku przedszkolnym.

SprawdźJeśli odkryjesz bezpieczną i przyjazną dzieciom nowinkę, np. alternatywę dla tradycyjnych komunikatorów internetowych, opowiedz o niej innym znajomym rodzicom. Popularność wśród rówieśników sprawi, że wasze dzieci szybciej zaczną z niej korzystać.

SprawdźJeśli odkryjesz bezpieczną i przyjazną dzieciom nowinkę, np. alternatywę dla tradycyjnych komunikatorów internetowych, opowiedz o niej innym znajomym rodzicom. Popularność wśród rówieśników sprawi, że wasze dzieci szybciej zaczną z niej korzystać.

Media społecznościowe – zasady bezpiecznego korzystania z Internetu dla dzieci

W odróżnieniu od czatów i komunikatorów internetowych media społecznościowe pozwalają użytkownikom stworzyć pełen profil osobisty online i zachęcają do jeszcze intensywniejszej wymiany osobistych informacji między szeroką rzeszą użytkowników. Zanim pozwolisz dziecku na stworzenie profilu na danej platformie, upewnij się, że wystarczająco dobrze znasz i rozumiesz możliwości serwisu i potrafisz kompleksowo objaśnić je swojej latorośli. Dołączając do danej społeczności, w pierwszej kolejności zadbaj o spersonalizowanie ustawień bezpieczeństwa i prywatności. Dostosuj je w taki sposób, żeby jedynie znajomi i osoby upoważnione mieli wgląd w twoje osobiste wiadomości i zdjęcia. Te same reguły wpój swojemu dziecku. Przy okazji wyjaśnij mu, dlaczego tak ważne jest, by chronić swoją prywatność w sieci. Rozmowa z maluchem to bez wątpienia niezbędny krok do zapewnienia mu bezpieczeństwa podczas korzystania z mediów społecznościowych.

Trzymaj rękę na pulsie i od czasu do czasu rozmawiaj ze swoją pociechą o jej aktywności w sieci. Upewnij się, że zna i rozumie różnice pomiędzy komunikatorami i portalami społecznościowymi oraz przekaż jej reguły kulturalnego zachowania w social media, uzupełniające dotychczasowo poznane tajniki netykiety:

  • Zanim udostępnisz swoje lub cudze zdjęcie, zastanów się, czy na pewno za jakiś czas nie pożałujesz tej decyzji.
  • Czekaj cierpliwie na odpowiedź, nawet jeśli nie przychodzi od razu.
  • Nie publikuj i nie udostępniaj nikomu swojej lokalizacji, adresu ani numeru telefonu.
  • Wszelkie nadużycia niezwłocznie zgłaszaj obsłudze lub moderatorowi strony.
  • Dodawaj do listy znajomych jedynie te osoby, które rzeczywiście znasz.
  • Nie rozpoczynaj prywatnego czatu z nieznajomymi.

Jeśli mimo najlepszych chęci nie udało ci się ochronić dziecka przed negatywnymi doświadczeniami w sieci, przede wszystkim zachowaj spokój. Pamiętaj, że drobnym konfliktom, np. obraźliwemu komentarzowi pod postem łatwo można zaradzić, kontaktując się z administratorem strony lub portalu. Tak jak w codziennym życiu, tego typu sytuacje wzmacniają charakter twojej pociechy i dodatkowo przyczyniają się do rozwoju jej kompetencji cyfrowych. Szczera rozmowa z dzieckiem i słowa otuchy rodzica zazwyczaj wystarczą, by zażegnać niewielki kryzys, wywołany złamaniem netykiety przez innych użytkowników mediów społecznościowych. Oczywiście, może też się zdarzyć, że twoja pociecha znajdzie się w bardziej skomplikowanej lub poważnej sytuacji. Jeśli czujesz, że potrzebujesz pomocy profesjonalistów od bezpieczeństwa online, zasięgnij rady poniższych organizacji:

  • dla rodziców i nauczycieli: online/cyberzagrozenia/, fdds.pl/problem/bezpieczenstwo-dzieci-online/ oraz bezpłatna infolinia 800 100 100 i adres email: pomoc@800100100.pl
  • zgłaszanie nielegalnych treści w Internecie: dyzurnet.pl
  • dla dzieci: https://sieciaki.pl/

W niektórych szkołach działają pozalekcyjne kółka informatyczne lub medialne, w ramach których dzieci uczą się, jak radzić sobie w cyfrowym świecie. Tego typu zajęcia umożliwiają dzieciom wymianę doświadczeń związanych z aktywnością w sieci. Do często poruszanych tematów należą też cybernękanie i trollowanie oraz możliwe strategie radzenia sobie z nimi. Dzięki praktycznym wskazówkom i ćwiczeniom mali internauci są lepiej przygotowani na ewentualne nieprzyjemne sytuacje w sieci, a także wiedzą, gdzie szukać pomocy, gdy zajdzie taka potrzeba.

Netykieta offline – korzystanie ze smartfona w miejscach publicznych

Pod pojęciem netykiety kryje się nie tylko kulturalne zachowanie w sieci, ale również rozważne korzystanie z urządzeń cyfrowych w codziennym życiu. Jeśli zastanawiasz się, czy twoi bliscy nie spędzają zbyt wiele czasu przed ekranem, zajrzyj do naszego artykułu „Rodzinne zasady korzystania z multimediów”. Równie ważną i często pomijaną kwestią jest także problematyka telefonów komórkowych w szkole.

Kiedy korzystasz z telefonu lub tabletu w miejscu publicznym, świeć przykładem najmłodszym i staraj się przestrzegać poniższych ogólnych zasad dobrego wychowania:

  • W miejscach publicznych wycisz wszystkie urządzenia cyfrowe.
  • W restauracji lub kawiarni schowaj telefon do torebki lub kieszeni.
  • Podczas jazdy autobusem, tramwajem lub pociągiem nie prowadź głośnych rozmów telefonicznych.
  • Jeśli tylko możesz, zawsze przedkładaj kontakt osobisty nad telefoniczny.

UwagaDawaj dziecku dobry przykład w zakresie korzystania z urządzeń multimedialnych. W ten sposób najszybciej nabierze ono pozytywnych nawyków.

UwagaDawaj dziecku dobry przykład w zakresie korzystania z urządzeń multimedialnych. W ten sposób najszybciej nabierze ono pozytywnych nawyków.

Netykieta – w szkole smartfon powinien być wyciszony i schowany w plecaku.

Dodatkowo wyjaśnij latorośli najważniejsze zasady rozsądnego korzystania z telefonu komórkowego w szkole. Ma to ogromne znaczenie, jeśli chcesz, by twoja pociecha nie miała problemów z koncentracją podczas lekcji. Każde dziecko powinno znać i stosować poniższe zasady[5]:

  • Podczas lekcji telefon powinien znajdować się w tornistrze lub plecaku.
  • W godzinach lekcyjnych telefon musi być wyciszony.
  • Podczas lekcji nie wolno robić zdjęć ani filmów.
  • Wolno korzystać z telefonu w celach naukowych (np. z kalkulatora lub słownika), jeśli nauczyciel wyrazi na to zgodę.
  • Nie wolno korzystać ze smartfona podczas sprawdzianów lub prac klasowych.
  • Podczas przerw ogranicz korzystanie z telefonu do minimum. Zamiast tego spędzaj czas z kolegami i koleżankami z klasy.

Omów poszczególne zasady ze swoim brzdącem i upewnij się, że rozumie, dlaczego należy ich przestrzegać. Uważne słuchanie nauczycieli to absolutna podstawa dobrego zachowania w szkole. Nieusprawiedliwione korzystanie z telefonu podczas lekcji często zostaje poczytane za brak szacunku lub próba przeszkodzenia w prowadzeniu lekcji, przez co dziecko może łatwo wpaść w tarapaty.

Podsumowanie

Netykieta powinna odgrywać ważną rolę w codziennym użytkowaniu mediów cyfrowych. Niestety nie wszyscy przestrzegają jej zasad. Pokaż swojemu dziecku, na co koniecznie musi zwrócić uwagę podczas surfowania po sieci, czatowania i udzielania się w mediach społecznościowych. Wyjaśnij mu również, że zasady netykiety obowiązują również offline, m.in. w trakcie użytkowania tableta i smartfonu w miejscach publicznych oraz w szkole. Dodatkowe wskazówki na temat kompetencji cyfrowych w życiu rodzinnym znajdziesz w przygotowanym przez nas pliku PDF z podsumowaniem najważniejszych informacji.

Źródła:

[1] https://edunews.pl/nowoczesna-edukacja/e-learning/3339-dzieci-i-media-spolecznosciowe (dostęp 05.09.2019)

[2] https://download.komputerswiat.pl/aplikacje-mobilne/android/komunikatory-internetowe/messenger-kids (dostęp 05.09.2019)

[3] https://fantastic-studio.com/netykieta-czyli-jak-zachowywac-sie-w-sieci/ (dostęp 05.09.2019)

[4] https://toymail.pl (dostęp 05.09.2019)

[5] http://czytelnia.frse.org.pl/media/telefonlast.pdf (dostęp 06.09.2019)

Źródła zdjęć:

iStock.com/grinvalds

iStock.com/Deagreez

iStock.com/Kerkez

iStock.com/skynesher