Prawa pracownicze – ciężarna pracuje z domu

Ciąża w pracy – o prawach pracowniczych i odzieży ciążowej słów kilka

Pracujące kobiety w ciąży mają dodatkowe przywileje pracownicze, które powinny chronić je przed niepożądanym stresem. Ciężarnej nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej. Nie można również wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w czasie urlopu macierzyńskiego. Dowiedz się, o jakich zasadach musisz pamiętać podczas ciąży i jakie prawa przysługują ci z tego względu w pracy. Dodatkowo sprawdź, jak powinnaś się ubrać, jeśli w miejscu zatrudnienia obowiązuje cię formalny dress code.

Prawa pracownicze kobiet w ciąży – twoje przywileje i obowiązki

Zajmij się zawczasu obowiązkami spoczywającymi na tobie w stosunku do pracodawcy, byś dalej bez problemów mogła cieszyć się dobrym zdrowiem oraz nadchodzącą w życiu zmianą. W pierwszej kolejności zastanawiasz się na pewno, kiedy powiedzieć szefowi o ciąży? Faktycznie, najlepiej zrobić to jak najwcześniej, gdyż od momentu powiadomienia pracodawcy zaczyna się okres ochronny przewidziany przez kodeks cywilny i kodeks pracy. Dzięki temu uzyskasz status pracowniczy, który zapewni ci szereg udogodnień i w efekcie ułatwi pracę w tym wyjątkowym dla ciebie czasie.

Skontaktuj się więc z pracodawcą i poinformuj go o swojej sytuacji. Podczas rozmowy szef może zapytać cię między innymi o:

  • Przewidywaną datę porodu
  • Datę rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego
  • Ilość dni urlopu do wykorzystania
  • Informacje odnośnie projektów, w które jesteś zaangażowana i to, czy zdążysz je zrealizować do urlopu.

Przygotuj sobie odpowiedzi na te pytania. Pamiętaj też, że twój pracodawca będzie chciał również wiedzieć co planujesz po urlopie macierzyńskim i kiedy zamierzasz wrócić do pracy. Dlatego prędzej czy później, w trakcie ciąży, zwróci się do ciebie z tymi pytaniami. Przemyśl sobie te zagadnienia i bądź gotowa o nich porozmawiać.

Praca a bezpieczeństwo kobiet w ciąży

Urlop macierzyński to obowiązkowy urlop, przysługujący każdej pracownicy, która urodziła dziecko bez względu na rodzaj umowy, będącej podstawą jej zatrudnienia[1]. Również panie nieposiadające stałego zatrudnienia, mogą liczyć na świadczenia rodzicielskie[ii].

Das Mutterschutzgesetz schützt alle werdenden Mütter, die in einem Arbeitsverhältnis stehen: Dazu zählen auch geringfügig Beschäftigte, Auszubildende, Heimarbeiterinnen und sogar Schülerinnen und Studentinnen[2].

Każdy pracodawca musi dokonać oceny potencjalnych zagrożeń płynących z miejsca pracy, zajmowanego przez ciężarną kobietę. Jeśli wie, że jesteś przy nadziei, powinien zwrócić ci uwagę na możliwe zagrożenia i w odpowiedni sposób je zminimalizować. Kobieta w ciąży nie powinna[3]:

  • Wykonywać prac związanych z nadmiernym wysiłkiem fizycznym.
  • Pracować w zbyt zimnych lub gorących pomieszczeniach. Nagłe wahania temperatur również nie są zalecane.
  • Być narażana na hałas, drgania, działanie pola elektromagnetycznego o częstotliwości od 0 GHz do 300 GHz oraz na promieniowanie jonizujące.
  • Wykonywać prac grożących ciężkimi urazami fizycznymi lub psychicznymi.
  • Pracować w narażeniu na działanie szkodliwych substancji chemicznych lub biologicznych.

Dodatkowo ciężarne nie powinny schylać się zbyt często lub sięgać po rzeczy odłożone na wysokich półkach. Niewskazana jest również praca na linii produkcyjnej, czy na akord. Jeśli twoje stanowisko wymaga wykonywania powyższych czynności, możesz domagać się od pracodawcy zastępczych zadań.

Porozmawiaj jak najszybciej z szefem o możliwościach dopasowania obowiązków do twoich możliwości. Wiele stanowisk umożliwia też pracę zdalną oraz elastyczny czas pracy w ciąży. Rozważ te opcje i wybierz najkorzystniejszy dla siebie sposób działania w okresie ciąży.

Zwolnienie lekarskie w ciąży – niekiedy praca w ciąży jest całkowicie niewskazana

PomysłBezpieczeństwo i higiena pracy w trakcie ciąży to nie tylko odpowiednie zabezpieczenie twojego stanowiska, ale przede wszystkim dbanie o zdrowie własne i nienarodzonego dziecka. Dlatego staraj się co jakiś czas robić krótkie przerwy i jeść zdrowe przekąski, takie jak owoce lub bakalie.

PomysłBezpieczeństwo i higiena pracy w trakcie ciąży to nie tylko odpowiednie zabezpieczenie twojego stanowiska, ale przede wszystkim dbanie o zdrowie własne i nienarodzonego dziecka. Dlatego staraj się co jakiś czas robić krótkie przerwy i jeść zdrowe przekąski, takie jak owoce lub bakalie.

Czas pracy w ciąży

W okresie ciąży nie powinnaś brać na siebie zbyt wielu obowiązków. W tym celu ustawowo ograniczono czas pracy przyszłych mam. Kobiety przy nadziei, jeśli są zatrudnione w systemach opartych na wydłużonym dobowym wymiarze czasu pracy, czyli w systemie równoważnego czasu pracy, pracy weekendowej czy skróconego tygodnia pracy, nie mogą być zajęte dłużej niż po 8 godzin dziennie[4]. Pracodawca powinien zapewnić ci również możliwość robienia dodatkowych przerw, aby się trochę poruszać i przewietrzyć. W ten sposób zapobiegniesz bólom głowy i pleców. Ciąża sprawi również, że nie będziesz tak wydajna przy wykonywaniu obowiązków jak do tej pory. Nie przejmuj się tym i nie forsuj ponad swoje siły.

Ciężarna pracownica powinna mieć w każdej dobie co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku oraz w każdym tygodniu – co do zasady – co najmniej 35 godzin przerwy[5]

. W ten sposób na pewno wypoczniesz i nabierzesz sił na kolejny dzień pełen zadań. Bez względu na stosowany system czasu pracy dopuszczalna jest praca zmianowa, ale ciężarne obowiązuje bezwzględny zakaz brania nocnych zmian. Natomiast pracownika opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie 4 roku życia nie wolno zatrudniać w porze nocnej bez jego zgody.[6]

UwagaW razie konieczności możesz w każdej chwili iść na zwolnienie lekarskie. W przypadku umowy o pracę przysługuje ciężarnej prawo do skorzystania ze zwolnienia chorobowego nawet przez cały okres trwania ciąży. Zwolnienie lekarskie w ciąży może trwać maksymalnie do 270 dni (czyli praktycznie cały okres jej trwania)[7]

UwagaW razie konieczności możesz w każdej chwili iść na zwolnienie lekarskie. W przypadku umowy o pracę przysługuje ciężarnej prawo do skorzystania ze zwolnienia chorobowego nawet przez cały okres trwania ciąży. Zwolnienie lekarskie w ciąży może trwać maksymalnie do 270 dni (czyli praktycznie cały okres jej trwania)[7]

Najlepiej wykonywać konieczne badania poza godzinami pracy. Pracodawca ma jednak obowiązek udzielać ciężarnej pracownicy zwolnień na zalecone przez lekarza badania przeprowadzane w związku z ciążą, jeżeli nie mogą być one wykonane w innej porze. Co ważne, za czas nieobecności w pracy z tego powodu, pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia[8]

Wypowiedzenie a ciąża – ochrona przed zwolnieniem kobiety w ciąży

Nie tylko godziny pracy, ale również sam stosunek do zatrudnienia kobiet w ciąży jest uregulowany i chroniony prawnie. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy. Chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła na to zgodę.

Wyjątek od tej reguły stanowi posiadanie umowy na czas próbny nieprzekraczający jednego miesiąca.

Ważne terminy

Urlop macierzyński zapewnia ci czas wolny potrzebny do przygotowania się na poród i macierzyństwo:

  • Urlop ten pracownica może wykorzystać nie wcześniej niż 6 tygodni przed przewidywaną datą porodu
  • W razie konieczności, z dniem porodu urlop macierzyński rozpoczyna się automatycznie.

Długość urlopu w uzasadnionych przypadkach może ulec zmianie:

  • 20 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
  • 31 tygodni - w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie;
  • 33 tygodni - w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie;
  • 35 tygodni - w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie;
  • 37 tygodni - w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

Oczywiście nie musisz iść na zwolnienie już 6 tygodni przed terminem rozwiązania. Możesz spokojnie pracować dalej, o ile uzgodnisz to ze swoi pracodawcą. W każdej chwili możesz też zmienić zdanie i w ciągu tych 6 tygodni poprzedzających poród udać się na zwolnienie.  

SprawdźNa każdy dzień ciąży zaplanuj sobie krótki odpoczynek regeneracyjny. Może to być joga dla ciężarnych, krótki spacer lub jakaś inna forma kreatywnego zajęcia. Ważna jest tylko radość czerpana z tej czynności i możliwość tankowania pozytywnej energii.

SprawdźNa każdy dzień ciąży zaplanuj sobie krótki odpoczynek regeneracyjny. Może to być joga dla ciężarnych, krótki spacer lub jakaś inna forma kreatywnego zajęcia. Ważna jest tylko radość czerpana z tej czynności i możliwość tankowania pozytywnej energii.

Odzież ciążowa do pracy – porady dla przyszłych mam

Niektórzy pracodawcy wymagają od swoich pracowników specjalnego dress code’u. Zastanawiasz się zapewne jak pogodzić ze sobą ciążowy brzuszek i odpowiednie ubrania. Niezastąpione w tym będą różnego rodzaju marynarki ciążowe o odpowiednich proporcjach i krojach. Warto też sięgnąć po specjalne spodnie ciążowe, które od lat cieszą się niesłabnącą popularnością. Stonowane kolory i ozdobne akcenty sprawdzą się znakomicie. Sprawdź nasze propozycje, jak podkreślić walory swojej figury będąc w ciąży.

Klasyka mody biurowej

Jako przyszła mama nie potrzebujesz niezliczonych ilości kreacji, aby każdego dnia wyglądać zjawiskowo. Przy czym pod koniec ciąży na pewno będziesz musiała nieco powiększyć swoją garderobę o kilka typowych dla ciężarnych kobiet ubrań. Jakby nie patrzeć, rzeczy ciążowe są po prostu lepiej dopasowane do powiększającego się brzuszka, a tym samym wygodniejsze i bardziej komfortowe w noszeniu na co dzień.

Często wystarczy połączyć ze sobą wybrane części garderoby, aby uzyskać rewelacyjny efekt. Podstawą twoich biznesowych kreacji powinny być:

Ubrania ciążowe – bluzki i spodnie ciążowe podkreślą twoją nową sylwetkę
  • Dwie koszule ciążowe
  • Wygodna marynarka ciążowa
  • Dopasowana do brzuszka prosta spódnica
  • Spodnie ciążowe
  • Bonus: elegancka sukienka biznesowa do biura.

Dzięki tym podstawowym częściom garderoby możesz stworzyć kilka różnych i modnych kreacji. W tym celu wybieraj najlepiej stonowane kolory, takie jak czarny, szary, biały lub granatowy. Dodatkowo dobieraj rzeczy pod kątem podobnych materiałów. W ten sposób możesz połączyć wszystkie elementy garderoby.

Aby każdego dnia tworzyć unikatowe i zjawiskowe kreacje, warto sięgnąć po różnego rodzaju biżuterie i ozdoby. Wisiorki, bransoletki, paski lub apaszki subtelnie upiększą każdy strój i dodadzą mu odpowiedniego wdzięku.

Odpowiednie kroje i wzory ubrań do biura

Najważniejszą zasadą ubrań biznesowych dla przyszłych mam jest przede wszystkim wygoda i dobre samopoczucie.

Ze względu na komfort w pracy, powinnaś już na samym początku zapomnieć o noszeniu pasków i niepotrzebnych troków. Sięgnij lepiej po elastyczne tkaniny, które dopasują się do twojej nowej figury i pozwolą na wygodne siedzenie nawet przez kilka godzin. Nie jesteś też skazana na noszenie luźnych nogawek. Wiele modeli spodni ciążowych pozwala na podkreślenie zgrabnych nóg, nie sprawiając przy tym dyskomfortu w pasie.

Jako ciężarna powinnaś wybierać miękko opadające i nieopinające brzuszka bluzki. Pomagają one w ukryciu rosnących krągłości - szczególnie w pierwszych miesiącach ciąży, gdy jeszcze chcesz poczekać z ogłoszeniem światu radosnej nowiny. Podobną funkcję spełniają bluzki w formie trapezu. Dzięki rozszerzanemu kształtowi, świetnie maskują powiększający się brzuszek i odwracają od niego uwagę.

Jeszcze innym, doskonałym krojem jest styl „Empire“. Dzięki niemu wyeksponujesz powabne, kobiece kształty i odwrócisz uwagę innych od swojego brzuszka. Mimo rosnących rozmiarów w obrębie talii, można długo nosić ten krój bez obaw o brak komfortu.

Dodatkowa wskazówka: także w przypadku mody ciążowej, powinnaś starać się łączyć luźne elementy garderoby z obcisłymi. Dzięki temu twoja kreacja nie będzie sprawiała wrażenia, że jest zbyt luźna lub obcisła. Takie połączenie sprawi, że będziesz wyglądać bardzo kobieco, a przy tym ukryjesz brzuszek.

Podsumowanie

Wykorzystaj ustawowe udogodnienia na rzecz ciężarnych pracownic, byś także w pracy mogła bezstresowo cieszyć się swoją ciążą. Urlop macierzyński ochroni cię przed przepracowaniem i niepotrzebnym stresem w tym szczególnym dla ciebie czasie. Pamiętaj, aby jak najszybciej powiadomić pracodawcę o ciąży, żeby móc skorzystać z powyższych udogodnień. Przy okazji nie musisz się też zbytnio martwić o właściwe kreacje biurowe, gdyż można je w łatwy i niedrogi sposób skomponować z kilku podstawowych elementów ubrań ciążowych. Dzięki nim każdego dnia będziesz wyglądała zjawiskowo!

Źródła:

[1]https://www.gov.pl/web/rodzina/urlop-macierzynski#:~:text=Powr%C3%B3t-,Urlop%20macierzy%C5%84ski,na%20podstawie%20kt%C3%B3rej%20jest%20zatrudniona.
(dostęp 20.07.2020)

[2]https://powroty.gov.pl/-/swiadczenie-rodzicielskie-tzw-kosiniakowe-
(dostęp 20.07.2020)

[3]http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170000796/O/D20170796.pdf
(dostęp 20.07.2020))

[4]https://rodzinaipraca.gov.pl/dla-pracownika/masz-prawo/czas-pracy/ograniczenia-czasu-pracy-kobiet-w-ciazy/
(dostęp 20.07.2020)

[5]https://www.gov.pl/web/rodzina/ustalanie-i-rozliczanie-czasu-pracy
(dostęp 20.07.2020)

[6]https://www.gov.pl/web/rodzina/ustalanie-i-rozliczanie-czasu-pracy
(dostęp 20.07.2020)

[7]https://www.gov.pl/web/rodzina/ustalanie-i-rozliczanie-czasu-pracy
(dostęp 20.07.2020)

[8]https://www.infor.pl/prawo/praca/pracownik/289618,Kiedy-pracownica-w-ciazy-moze-zwolnic-sie-na-badania-lekarskie-w-czasie-pracy.html
(dostęp 20.07.2020)

Źródła zdjęć:

iStock.com/PeopleImages

iStock.com/Morsa Images

iStock.com/vgajic