shop.global.1
Twee jongetjes steken het zebrapad over

Kinderen als verkeersdeelnemers

Jonge kinderen nemen het verkeer anders waar dan volwassenen. Bij deze zwakkere verkeersdeelnemers zijn bepaalde vaardigheden, zoals het vermogen om bewust en veilig te handelen, nog niet goed ontwikkeld. Zij kunnen in situaties terechtkomen die veel aandacht eisen. Door een overvloed aan prikkels kunnen zij snel in de war raken en de kans op een ongeval neemt toe. Daarom moeten verkeersdeelnemers goed opletten als zij in de buurt zijn van jonge kinderen. Het is belangrijk dat zij weten hoe jonge verkeersdeelnemers het verkeer waarnemen.

Hoe kinderen zich gedragen in het verkeer

Kinderen wordt al vroeg bijgebracht, hoe zij zich te hebben gedragen in het verkeer. Toch kunnen zij deze regels vaak niet toepassen. Tot 6-jarige leeftijd denken kinderen nog te abstract en hebben hierdoor nog geen goed ontwikkeld voorstellingsvermogen. Dit betekent, dat je jonge kinderen wel kunt aanleren hoe ze zich moeten gedragen in het verkeer, maar dat het hen zwaar valt deze kennis toe te passen in nieuwe situaties. Dit is de reden dat zij aangeleerd gedrag in het verkeer vaak niet kunnen toepassen.

Daarnaast hebben jonge kinderen een beperkt concentratievermogen waardoor de aandacht voor het verkeer niet altijd voldoende aanwezig is. Ze zijn minder alert, waardoor de kans op een ongeval toeneemt. Jonge kinderen raken heel snel in de war als zij te veel prikkels binnen krijgen, hierdoor kunnen zij geen juiste beslissingen nemen. Daarbij komt nog eens dat zij een lagere reactiesnelheid hebben dan volwassenen. Om al deze redenen moeten ouders en andere verkeersdeelnemers zorgen voor kinderveilige wegen.

Leerling wacht om de straat over te steken

Hoe kinderen het verkeer waarnemen

Jonge kinderen worden veel blootgesteld aan gevaren in het verkeer. Door hun lengte zien zij de wereld vanuit een ander perspectief, waardoor ze te weinig overzicht hebben over de omgeving. Daardoor kunnen kinderen slecht inschatten welke gevaren er spelen in het verkeer. Om een voorbeeld te geven: een geparkeerde auto ontneemt het zicht van een tegemoetkomende autobestuurder. Kinderen kunnen vanachter een geparkeerde auto zo de weg oplopen en autobestuurders kunnen door de lengte van het kind niets merken, waardoor een ongeval moeilijk te voorkomen is. Om deze reden is dezichtbaarheid van kinderen in het verkeer, bijvoorbeeld door felle kleuren te dragen, enorm belangrijk.

Kinderen hebben vaak een beperkter gezichtsveld dan volwassenen. Wat zich aan de randen van hun blikveld afspeelt wordt minder goed waargenomen waardoor er sneller een gevaar ontstaat. Een voertuig dat van de zijkant nadert, wordt door kinderen pas laat opgemerkt, waardoor de kans op een ongeval snel toeneemt. Daarbij kunnen kinderen het gedrag van andere verkeersdeelnemers slecht inschatten. Ze kunnen niet beoordelen of ze wel of niet zijn gezien door een rijdende autobestuurder. Als autobestuurders de aandacht er niet bij hebben en in een noodsituatie niet op tijd remmen, kan dat zwaarwegende gevolgen hebben. Over deze mogelijke gevaren zijn kinderen zich vaak niet bewust.

Ook de geluidswaarneming ontwikkeld zich eerst op latere leeftijd en is daarom beperkt aanwezig bij kinderen. Vandaar dat jonge kinderen de vele geluiden in het verkeer niet kunnen lokaliseren. Naast dat zij slecht kunnen bepalen uit welke richting een geluid komt, is ook het vermogen om afstand, snelheid en remweg in te schatten nog niet volledig ontwikkelt. Dit begint pas echt vanaf jeugdige leeftijd vorm te krijgen. Zo kan het dus voorkomen, dat jonge kinderen de snelheid van een naderende auto onderschatten en proberen de weg over te steken. Een foute inschatting als deze kan zoals elke ouder weet zware gevolgen hebben.

Hoe kinderen handelen in het verkeer

Kinderen zijn impulsief en deze eigenschap zal zich weerspiegelen in het verkeer. Hun gedrag is slecht in te schatten, waardoor er bij jonge kinderen altijd rekening moet worden gehouden met onverwachte handelingen. Door prikkels van buitenaf worden kinderen vaak afgeleid van de weg en het verkeer. Ze laten hun blik continue in de omgeving ronddwalen en blijven bij interessante dingen hangen. Zolang het interessant genoeg is kan er heel spontaan gereageerd worden en lopen kinderen er zonder na te denken op af. Ook bij dreigende geluiden zullen kinderen instinctief reageren door te vluchten, waardoor ze zomaar de weg op kunnen rennen. Bovendien zijn de motorische vaardigheden nog in ontwikkeling bij jonge kinderen, waardoor ze snel kunnen vallen. Allemaal gevaren waar rekening mee moet worden gehouden door bestuurders.

Een jongen loopt door de regen en kijkt nieuwsgierig om zich heen

Ontwikkelingsvaardigheden in de verschillende leeftijdscategorieën

De snelheid om bepaalde vaardigheden te ontwikkelen zijn bij elk kind weer verschillend. Onderstaande leeftijdsfases kunnen als oriëntatie gebruikt worden om een inschatting te maken van het gedrag in het verkeer.

Tot 5 jaar: Tot deze leeftijd hebben kinderen nog geen bewustzijn ontwikkeld voor gevaar. Daarbij kunnen ze geen onderscheid maken tussen rijdende of stilstaande voertuigen.

6 jaar: Met 6 jaar is het moeilijk voor kinderen om aandacht te hebben voor veel situaties tegelijk. Ze raken snel afgeleid en kunnen al het verkeer moeilijk in de gaten houden.

7 jaar: Vanaf deze leeftijd kunnen kinderen links en rechts van elkaar onderscheiden. Dit helpt hen, de richtingen van bestuurders te herkennen.

8 jaar: De geluidswaarneming heeft zich goed ontwikkeld, waardoor kinderen geluiden kunnen lokaliseren. Ook kunnen zij snelheid en afstand beter inschatten en is het gezichtsveld breder, waardoor gevaren sneller herkend worden.

9 jaar: Kinderen kunnen zich beter oriënteren in het verkeer en gevaren goed inschatten, waardoor ze op deze leeftijd minder snel betrokken raken bij een ongeval.

11 jaar: Vanaf deze leeftijd zien kinderen meer wat er achter hen gebeurd, hierdoor hebben ze de volledige situatie in de gaten.

14 jaar: Met 14 jaar is de veiligheid in het verkeer duidelijk toegenomen. Toch is hun reactiesnelheid en inschattingsvermogen wat betreft de snelheid van een voertuig nog altijd minder dan een volwassen persoon.

Conclusie

Kinderen zijn erg kwetsbaar in het verkeer.  Door hun lichaamslengte, beperkte waarnemingsvermogen en impulsieve handelen herkennen zij gevaar erg laat of schatten situaties verkeerd in. Ouders zullen rekening moeten houden met deze beperkingen, zodat kinderen veilig deel kunnen nemen aan het verkeer. Naarmate de kinderen ouder worden ontwikkelt zich ook het waarnemingsvermogen, zodat ze zich veel bewuster gaan gedragen in het verkeer.

Hier vindt u de belangrijkste informatie over kinderen in het verkeer in een overzichtelijke PDF.