shop.global.1
Jaap Eden ijsbaan in Amsterdam © Jaapeden

Schaatsen op natuurijs en in de hal

Schaatsen is een van de populairste wintersporten voor families en schoolklassen in Nederland. Niet alleen kinderen vinden het leuk om te schaatsen, maar ook volwassenen hebben er veel plezier in. In de hal kun je de hele winter door schaatsen, maar bij schaatsen op natuurijs komt het op de dikte van de ijslaag aan. Hiervoor moet het eerst een paar dagen hard genoeg vriezen.

In ons artikel ervaar je waarop je moet letten om zonder gevaar te kunnen schaatsen. Bovendien geven we tips voor de juiste schaatsuitrusting. We informeren je, waarop je moet letten bij schaatsen op natuurijs en in de schaatshal of op buiten-kunstijsbanen. Bovendien stellen we een paar populaire plekken om te schaatsen voor.

Schaatsen heeft veel voordelen: Je kunt je coördinatievaardigheden er bijvoorbeeld mee verbeteren maar ook de algemene bewegelijkheid wordt sterk bevorderd. Bovendien is schaatsen door de harmoniserende bewegingen goed voor de gewrichten. Verder is het goed voor de opbouw van de spieren en verbetert het de conditie.

Voordelen van het schaatsen:

  • Geschikt voor alle leeftijden
  • Verbetering van de coördinatie
  • Bevordering van de bewegelijkheid
  • Versterking van de spieren
  • Verbetering van de conditie

Net als bij andere wintersporten is ook bij het schaatsen de zelfinschatting belangrijk. Als je je bijvoorbeeld onzeker voelt bij het betreden van het ijs, probeer het dan eerst heel voorzichtig. Neem geen onnodige risico’s, hiermee kun je jezelf en anderen in gevaar brengen. Met een beetje oefening krijg je de techniek van het schaatsen langzaam onder controle. Hoe zekerder je je op het ijs voelt, hoe meer plezier je in het schaatsen zult hebben. Zodat je op de volgende manier: “Bind de ijzers onder en gaan met die banaan” heerlijk kunt genieten van deze prachtige sport.

De juiste uitrusting om te schaatsen

Of je nu op natuurijs of in een hal gaat schaatsen, de juiste kleding en uitrusting is belangrijk voor jouw veiligheid. Bij het schaatsen moet je warme, maar ook ventilerende kleding dragen. Wanneer de kleding goed kan ademen verhinder je daarmee dat je te veel afkoelt. Bovendien moet je erop letten dat je kleding comfortabel is en de bewegingsvrijheid niet beperkt wordt.

Om je hoofd tegen verwondingen te beschermen wordt het aanbevolen om een helm te dragen. Wanneer je liever geen helm wilt dragen is een dikke wollenmuts het minste wat je als hoofdbescherming moet dragen. Handschoenen vermijden snijwonden wanneer je valt. Ook wanneer je erg onzeker of juist erg snel schaatst, zijn knie- ellenboog- en polsbescherming een extra bescherming.

Erg belangrijk bij het schaatsen is de pasvorm van de schaats. Afhankelijk van het gebruik zijn er verschillende schaatstypen, zoals Noren, kunstschaatsen, ijshockeyschaatsen etc. Voor vrijetijdsgebruik zijn Noren met hoge of met lage schoenen geschikt. Let er bij de hoge schoenen op dat je enkel niet helemaal vast zit, maar dat je nog wel wat bewegingsvrijheid hebt. Je schaatsen moeten goed aansluiten, ze mogen niet drukken en of te groot of te klein zijn. Daarom moet je bij het huren van schaatsen altijd goed opletten of de maat goed is. Wanneer je de schaatsen voor meerdere personen wilt gebruiken of op de groei wilt kopen, zijn verstelbare schaatsen erg handig.

Wanneer je zelf geen schaatsen wilt kopen, kun je ook schaatsen bij een schaatsverhuur huren. Deze service wordt vaak bij ijshallen aangeboden. Let er bij het aanpassen op dat je stabiel staat: je moet rechtop op de ijzers kunnen staan, zonder om te vallen.

Eigen schaatsen moet je onderweg in een tas transporteren en niet in de hand dragen. Om onnodige beschadigingen bij het transport te vermijden, kun je schaatsbeschermers onder de ijzers zetten.

Juiste uitrusting bij het schaatsen

  • Warme, ventilerende, comfortabele kleding
  • Handschoenen en muts
  • Eventueel een helm
  • Eventueel knie-, ellenboog- en polsbeschermers
  • Passende schaatsen

Veiligheidstips voor schaatsen

Om je beter te kunnen bewegen, moet je beginnen met een paar warming-up oefeningen. Door het opwarmen van je spieren wordt het risico dat je je blesseert kleiner.

Voor het betreden van het ijs moet je je handschoenen en muts al hebben aangetrokken. Ook eventuele bescherming zoals een helm en kniebeschermers moet je al dragen wanneer je het ijs op gaat. Op de weg naar het ijs moet je de schaatsbeschermers onder de ijzers laten, zodat de ijzers goed geslepen blijven.

Schaatsen is een conditiesport, daarom moet je van tevoren genoeg drinken. Het meenemen van eten en drinken op het ijs moet echter wel vermeden worden. Ook is het vanwege het grote verslikkingsgevaar een slecht idee om tijdens het schaatsen op lolly’s en andere snoepjes te sabbelen.

schaatsen bij ijssportcentrum Eindhoven © IJssportcentrum Eindhoven

Beginners kunnen zich bij het schaatsen beter niet aan andere schaatsers vasthouden, omdat ze dan bij een eventuele val de ander meenemen. Wanneer je toch valt, als jullie samen op het ijs onderweg zijn, moeten jij en je partner elkaar absoluut loslaten, om het verwondingsrisico zo klein mogelijk te maken.

Schaatsen op natuurijs

Hoe leuk het schaatsen op natuurijs ook is, het brengt wel een paar risico’s met zich mee. Daarom moet je alleen maar op natuurijs stappen, wanneer het ijs vrijgegeven is om op te schaatsen. Wanneer de ijsvlakte niet officieel is vrijgegeven, is het gebruik op eigen risico.

Een bevroren meer of vijver geeft signalen af, die je serieus moet nemen. Donkere plekken verraden je bijvoorbeeld dat het ijs nog veel te dun is. Ook wanneer er sneeuw op de ijsvlakte ligt of aan begroeide oevers of rivieren sneeuw aanwezig is moet je erg goed opletten. Op deze plekken kan de dikte van het ijs erg verschillend zijn, waardoor je het ene moment goed op het ijs kunt staan, maar het volgende moment er ook zo doorheen kan zakken. Hetzelfde gevaar vind je bij bruggen, steigers, overlopen van verschillende wateren in elkaar, en bij de monding en afvoer van meren. Bij het schaatsen op natuurlijke wateren is het daarom erg belangrijk om de plaatselijke situatie te kennen. Daarbij hoort ook dat je je over lokale reddingsmogelijkheden zoals zeilen, stangen, reddingsboeien, ladders, planken e.d. informeert. Verder moet je ook over de actuele weerssituatie en de weersvoorspelling geïnformeerd zijn, wanneer je natuurijs betreedt.

Hieronder zullen een aantal tips waarop je kunt letten worden opgesomd, zodat je je zo veilig mogelijk op het ijs kunt begeven.

Gedragsregels bij het schaatsen op natuurijs[1]

  1. Ga nooit in je eentje het ijs op.
  2. Informeer je van tevoren of het ijs sterk genoeg is, om erop te schaatsen.
  3. Ga alleen op goedgekeurd ijs schaatsen.
  4. Let tijdens het schaatsen op kleurveranderingen, randen en scheuren in het ijs.
  5. Houd voldoende afstand van de andere schaatsers.
  6. Help anderen wanneer ze hulp nodig hebben.
  7. Wanneer je het gevoel hebt dat je door het ijs heen gaat zakken: leg je vlak op het ijs en beweeg je voorzichtig de gelijke weg terug.
  8. Roep niet om hulp wanneer er geen gevaar bestaat.
  9. In het geval van een redding: plank, ladder of een omgedraaide schaats gebruiken, om het gewicht beter te kunnen verdelen.
  10. De persoon die gered is met dekens en droge kleding opwarmen.
  11. Na de redding een dokter bellen: onderkoelingen kunnen levensbedreigend zijn.

Een aantal plekken waar je in Nederland op natuurijs kunt schaatsen

Zo gauw de weersvoorspelling zegt dat het gaat vriezen, begint in Nederland de schaatsgekte weer. Iedereen heeft het er dan over en in de volksmond hoor je dan alleen maar: “eindelijk kan er weer eens worden geschaatst”. Ook wordt er dan volop gespeculeerd, of de Elfstedentocht na al die jaren dan eindelijk weer eens geschaatst kan worden. Helaas is dit niet vaak het geval, maar gelukkig zijn er wel veel andere plekjes, waar het ijs soms dik genoeg is. Wanneer dit dan daadwerkelijk het geval is, gaan we er massaal op uit, om te kunnen schaatsen. Waarschijnlijk zullen de meesten gewoon naar het dichtstbijzijnde ijs gaan, waarop geschaatst kan worden. Voor diegene die eens wat anders willen uitproberen, zullen we hier een aantal mooie plekjes voorstellen.

Schaatsen op de natuurijsbaan IJsco in Oosterhout © IJsco

De grachten van Amsterdam: De afgelopen jaren was het weliswaar niet vaak mogelijk, maar als het hard genoeg vriest, kun je hier prachtig schaatsen dwars door Amsterdam.

Giethoorn en natuurgebied de Weerribben: In het Nederlandse Venetië kun je door een prachtig open landschap langs vele prachtige waterdorpen een mooie ronde schaatsen. https://www.ijsclubdwarsgracht.nl/start

Schaatsen in Friesland: Friesland staat natuurlijk bekend om zijn Elfstedentocht, maar ook wanneer dit niet mogelijk is, biedt Friesland mooie plekjes om te schaatsen. Zo kun je bijvoorbeeld in het Nationaal Park De Alde Feanen bij Earnewâld een mooie tocht maken.

Elfdorpentocht in Groningen: Een variant van de Elfstedentocht die ook nog eens vaker gereden kan worden. Van Appingedam kun je bijvoorbeeld via het Damsterdiep richting Delfzijl gaan om uiteindelijk weer terug in Appingedam te komen.

Utrecht: In Utrecht kun je bijvoorbeeld op het Biltsche Meertje schaatsen: https://www.ijbm.nl/pages/38/Natuurijsbaan/

Den Haag: Natuurijsbaan bij IJsvereniging Pijnacker: http://www.ijsvereniging-pijnacker.nl/natuurijsbaan/locatie.html

IJs- en Skeelerclub Oosterhout (IJsco): Wanneer het hard genoeg gevroren heeft, kun je ook hier op natuurijs schaatsen: https://www.ijsco.net/

IJsclub Glanerburg in Enschede: Ook in Enschede zijn er meerder natuurijsbanen te vinden, waaronder https://ijsclubglanerbrug.nl/

Schaatsen op de schaatsbaan

Hoewel we in Nederland veel water hebben en je op heel veel plekken de mogelijkheid hebt om eventueel te kunnen schaatsen, is het lange na niet altijd koud genoeg. Dit kan resulteren in een te dunne ijslaag. Maar gelukkig worden er in verschillende grotere steden ijsbanen en ijssportcentra aangeboden, die voor een deel ook voor het vrijetijdsschaatsen zijn vrijgegeven. Schaatsliefhebbers kunnen zich het best online informeren, waar je precies kunt schaatsen en wanneer de banen voor het recreatief schaatsen beschikbaar zijn gesteld. Wij hebben hieronder een opsomming gemaakt van verschillende populaire hallen in Nederland.

Bij sommige schaatsbanen is er de mogelijkheid om schaatsfiguren met handvaten uit te lenen, die de kinderen kunnen gebruiken voor extra stevigheid. Op deze manier hoeven de ouders niet de hele tijd te bukken en kunnen de kinderen goed zelf oefenen. De wat grotere kinderen die nog met hulp willen oefenen, moeten erop letten dat de hulpjes rechtop worden geschoven. Op deze manier ontwikkelen ze het nodige balansgevoel voor het schaatsen.

Gedragsregels bij schaatsen in de hal

Naast de algemene veiligheidstips die we hierboven al hebben genoemd, gelden er in de ijshal of op de ijsbaan de volgende regels:

Gedragsregels bij het schaatsen in de hal en op schaatsbanen

  • IJs niet betreden wanneer de ijsdweilmachine het ijs weer mooi glad en egaal maakt
  • Voorgegeven schaatsrichting in acht nemen
  • Op versperringen letten
  • Individuele regels van de verschillende ijshallen in acht nemen

Uitgekozen ijshallen en -banen in Nederland

Thialf Heerenveen

Adres:

Pim Mulierlaan 1
8443 DA Heerenveen

Openingstijden:

De openingstijden zijn per dag en per week verschillend, raadpleeg daarom de website voor de actuele openingstijden

Prijzen:

Jeugd (t/m 15 jaar): € 4,50
16 jaar en ouder: € 8,00
65+: € 6,00

Verdere informatie:

https://thialf.nl/recreatie

Jaap Eden ijsbaan Amsterdam

Adres:

Radioweg 64
1098 NJ Amsterdam

Openingstijden:

Maandag: 400 meterbaan: 08:00-19:20 & 21:00-23:10; ijshal: 13:00-15:45
Dinsdag: 400 meterbaan: 09:20-16:20 & 21:00-23:10; ijshal: 13:00-15:45
Woensdag: 400 meterbaan: 8:00-17:20; ijshal: 13:00-15:45
Donderdag: 400 meterbaan: 09:00-19:20 & 21:00-23:10; ijshal: 14:00-15:45
Vrijdag: 400 meterbaan: 08:00-16:30 & 21:00-23:10; ijshal: 13:00-15:45
Zaterdag: 400 meterbaan: 12:00-16:20; ijshal: 12:30-14:45 & 20:40-23:30 discoschaatsen
Zondag: 400 meterbaan: 10:40-17:20; ijshal: 12:00-15:30

Prijzen:

Jeugd (t/m 15 jaar): € 4,70
Volwassenen: € 7,70
Senioren (65+), scholieren, studenten: € 6,20

Verdere informatie:

https://www.jaapeden.nl/

Schaatsen in IJshal Travium Nijmegen © Travium Nijmegen

Travium Nijmegen

Adres:

van Rosenburgweg 2
6537 TM Nijmegen

Openingstijden:

Voor de actuele openingstijden kun je het best van tevoren de website raadplegen

Prijzen:

Jeugd (4 t/m 12 jaar): € 5,50
65+ en studenten: € 5,50
13 t/m 64 jaar: € 7,55

Verdere informatie:

https://triavium.nl/

IJssportcentrum Eindhoven

Adres:

Antoon Coolenlaan 3

5644 RX Eindhoven

Openingstijden:

Maandag: 400-meterbaan: 10:00-18:00; binnenbaan & ijshockeyhal: 10:00-16:45
Dinsdag: 400-meterbaan: 10:00-18:00; 20:00-22:00; ijshockeyhal: 10:00-18:00; 20:30-22:00; binnenbaan: 10:15-16:15; 20:30-22:00
Woensdag: 400-meterbaan: 10:00-18:00; 19:00-22:00; binnenbaan & ijshockeyhal: 12:00-16:45
Donderdag: 400-meterbaan: 10:00-18:00; 20:00-22:00; binnenbaan & ijshockeyhal: 11:45-13:15; 15:00-16:45
Vrijdag: 400-meterbaan: 10:00-18:00; 19:00-22:00; binnenbaan & ijshockeyhal: 10:00-16:30; 19:30-22:00
Zaterdag: 400-meterbaan: 10:00-18:00; binnenbaan & ijshockeyhal: 12:00-16:45
Zondag: 400-meterbaan: 10:00-18:00; binnenbaan & ijshockeyhal: 10:00-16:15

Prijzen:

Vanaf 4 jaar: € 6,80
65+: € 4,30

Verdere informatie: https://ijssportcentrum.nl/

IJsbaan Haarlem

Adres:

IJsbaanlaan 2
2024 AV Haarlem

Openingstijden:

400-meterbaan:
Maandag: 08:00-16:30
Dinsdag en donderdag: 08:00-16:00; 19:30-21:30; 22:00-23:00
Woensdag en vrijdag: 08:00-17:00; 19:30-21:30; 22:00-23:00
Zaterdag: 12:00-16:00
Zondag: 09:30-16:00

Prijzen:

Jeugd (t/m 15 jaar): 4,40
Vanaf 16 jaar: € 6,70

Verdere informatie:

https://www.ijsbaanhaarlem.nl/

Ireen Wüst ijsbaan in Tilburg

Adres:

Stappegoorweg 1,
5022 DA Tilburg

Openingstijden: Voor de actuele openingstijden kun je het beste van tevoren de website raadplegen

Prijzen:

Vanaf 4 jaar: € 6,55
65+ : € 3,25

Verdere informatie: https://www.sportintilburg.nl/accommodaties/ireen_wust_ijsbaan

Kunstijsbaan de Scheg in Deventer

Adres:

Piet van Donkplein 1
7422 LW Deventer

Openingstijden:

Over het algemeen van 10:00-17:00, sommige dagen ook van 20:00-22:15. Voor de actuele openingstijden kun je het beste van tevoren de website raadplegen.

Prijzen:

Jeugd (3-12 jaar): € 5,80
Vanaf 13 jaar: € 7,25

Verdere informatie: https://www.sportbedrijfdeventer.nl/descheg/schaatsen/

Schaatsbaan Rotterdam

Adres:

Sportpark Toepad
Toepad 95
3063 NJ Rotterdam

Openingstijden:

Maandag-zaterdag: 09:00-22:00
Zondag: 08:00-20:00

Prijzen:

Op werkdagen: € 5,50
In het weekend/vakantie: € 6,50

Verdere informatie: https://www.schaatsbaanrotterdam.nl/

Schaatsen op de schaatsbaan in Rotterdam © Schaatsbaan Rotterdam

IJsbaancomplex De Vechtsebanen in Utrecht

Adres:

Mississippidreef 151
3565 CE Utrecht

Openingstijden:

Vanwege de wisselende openingstijden, kun je het beste de website raadplegen

Prijzen:

Jeugd (3-12 jaar): € 5,25
Vanaf 13 jaar: € 9,00

Verdere informatie:

http://www.vechtsebanen.nl/p/18/83/-/2/schaatsen

IJsbaan Twente in Enschede

Adres:

Colosseum 90
7521 PT Enschede

Openingstijden:

Maandag-vrijdag: 09:30-16:30; 20:00-22:30
Zaterdag: 11:30-17:00
Zondag: 09:30-18:00

Prijzen:

Jeugd (t/m 15 jaar): € 6,50
Vanaf 16 jaar: € 7,25
65+ en studenten: € 7,00

Verdere informatie:

https://www.ijsbaan-twente.nl/

Schaatsen op de ijsbaan Flevonice © Flevonice

Flevonice in Biddinghuizen

Adres:

Strandgaperweg 20
8256 PZ Biddinghuizen (Dronten)

Openingstijden:

Maandag-woensdag: 09:00-21:00
Donderdag: 09:00-22:00
Vrijdag en zaterdag: 09:00-21:00
Zondag: 09:00-19:00

Prijzen:

Kinderen: € 7,00 online, € 8,00 aan de kassa
Volwassenen: € 14,00, € 15,00 aan de kassa

Verdere informatie:

https://www.flevonice.nl/

Gedrag in het geval van een noodsituatie

Vallen en blesseren

Wanneer je valt moet je de kneuzingen koelen. Lichte snijverwondingen kunnen met de eerste-hulp-set worden verzorgd. Bij zware vallen en verwondingen moet je altijd een arts inzetten.

Door het ijs zakken

Wanneer iemand door het ijs gezakt is op een natuurijsbaan, moet je allereerst professionele hulp bellen (politie/brandweer: 112). Probeer vervolgens om de persoon vanaf de kant met geschikte reddingsmiddelen te helpen, gebruik hierbij een stang of een reddingsboei. Maar let er hierbij wel op dat je niet jezelf in gevaar brengt. Wanneer de persoon die door het ijs gezakt is, is gered, moet je de persoon met zoete, warme drankjes en droge kleding verzorgen. Aansluitend moet de geredde persoon door een dokter worden onderzocht, want onderkoelingen kunnen levensbedreigend zijn.

Conclusie

Schaatsen is voor iedere leeftijd geschikt en zorgt voor veel plezier. Om je voor ongelukjes te beschermen, moet je op de veiligheidstips letten en je aan de gedragsregels houden. Net zoals bij andere wintersporten moet je op elkaar letten. Bij het schaatsen op natuurijs komt er ook nog bij dat het ijs dik genoeg moet zijn en dat je op de plaatselijke situatie moet letten. Zo staat je bij het schaatsen niks in de weg.

Openingstijden en prijzen zijn gebaseerd op de stand in December 2018. Voor de actuele prijzen en tijden kun je het best op de website kijken.

[1] https://www.schaatsen.nl/nieuws/tips/natuurijs/twintig-gouden-regels-voor-veilig-schaatsen-op-natuurijs/