Afbeeldingen en video’s: hoe herkent u deep fakes en nep foto’s?
Het manipuleren van foto's en video's is geen onbekend probleem, maar talloze AI-tools maken het gemakkelijker om beeld- en videomateriaal te bewerken of opnieuw te maken. De resultaten lijken vaak bedrieglijk echt. Vooral deepfakes hebben het potentieel om de waarheid te verdraaien en het vertrouwen in visuele media te ondermijnen.
Er zijn echter ook enkele kenmerken die duiden op gemanipuleerde nepafbeeldingen:
zeer zachte, perfecte gezichten (let op: dit kan ook een filter zijn!)
wazige, algemene achtergronden
onrealistische lichtomstandigheden en ongepaste of ontbrekende schaduwen
vloeiende of vervagende details (bijv. overgang van sieraden in huid of kleding, samensmelten van bril en gezicht, haarlokken onderbroken in de lucht)
vervormd, onleesbaar schrift (komt niet overeen met echte letters)
Deepfake-video’s zijn vaak te herkennen aan de volgende signalen:
onnatuurlijke gezichtsuitdrukkingen of bewegingen (bijvoorbeeld stilstaande of vervormde gebaren, ongepaste of onmogelijke bewegingen)
vervormde randen, vooral rond de ogen en rond de mond
fout bij synchronisatie van audio en video
Omdat AI-beeldgeneratoren snelle vooruitgang boeken, is het zeer waarschijnlijk dat nepbeelden in de toekomst niet meer zo eenvoudig te detecteren zijn. Terwijl de eerste versies van veelgebruikte AI-tools ernstige problemen hadden met de weergave van handen of oren, creëren huidige programma's bedrieglijk realistische modellen van mensen. Daarnaast is het dus van groot belang om de herkomst van de bestanden in vraag te stellen als het om beeld- en videomateriaal gaat:
Hoe rapporteren verschillende gerenommeerde nieuwssites de gebeurtenis? Zijn er andere bronnen dan bijv. individuele berichten op sociale media of geruchten?
Wie heeft de foto of video gemaakt? Wanneer en waar is de opname gemaakt? Is er informatie over de auteur of het originele bestand? Bij deep fakes of gemanipuleerde afbeeldingen kan vaak een origineel bestand worden teruggevonden dat vervolgens is gewijzigd.
Het kan ook helpen om foto's of video's te vinden met behulp van omgekeerd zoeken naar afbeeldingen op internet. Verschijnt de inhoud al in een andere context? Zijn ze veranderd sinds de originele opname?
Worden er extra foto's of video's van het evenement getoond? Vooral bij bijzondere gebeurtenissen is de kans groot dat meerdere mensen vanuit verschillende perspectieven foto’s of video’s hebben gemaakt, die dus ook traceerbaar moeten zijn.