shop.global.1
GRATIS THUISLEVERING vanaf een aankoop van 75€
Edelhert in het bos

Ontmoetingen met wilde dieren

Meestal blijft de ontmoeting met een wild dier maar bij kort oogcontact, een observatie op afstand. Een wild dier van dichtbij kunnen bekijken in de natuur is vaak uiterst zeldzaam. Wilde dieren zijn erg schuw en hebben je meestal al waargenomen – geroken, gehoord of gezien – voordat jij het dier überhaupt kon spotten. Wilde dieren hebben de volgende gemeenschappelijke kenmerken:

  • leven in de wildernis
  • niet tam
  • bewegen zich vrij in de natuur, zijn geen eigendom

Onder de Belgische inheemse wilde dieren vallen onder andere wilde zwijnen, vossen, herten en sinds een aantal jaar ook de wolf, die zich langzaam maar zeker ook vestigt. Maar ook marters, wasberen, hazen en vogels zoals de grijze reiger en torenvalk vallen hieronder. Al deze dieren kunnen dorpen of steden doorkruizen en voelen zich ook steeds meer thuis in de buurt van mensen. Een ontmoeting met een wild zwijn of vos aan de rand van de stad is dan ook al lang geen zeldzaamheid meer.

icon-mark

Raak een gewond dier nooit aan. Je loopt gevaar om gevaarlijke infecties op te lopen.

icon-lamp

Mannelijke wilde zwijnen zijn solitaire dieren, terwijl de vrouwtjes samen met hun kinderen in groepen van 8 tot 30 dieren samenleven.

icon-haken

Ook gehoorzame honden moeten altijd aangelijnd worden in gebieden waar wolven voorkomen.

Standaard gedragsregels bij een ontmoeting met een wild dier

Mocht je in een zeldzaam geval een wild dier van dichtbij tegenkomen, pas dan uit respect voor het wilde dier je gedrag aan, zodat je de wilde dieren niet opjaagt en in gevaar brengt. Je bent uiteindelijk in de woonkamer van deze dieren onderweg. Wat voor jou een recreatieve ruimte is, is tegelijkertijd een essentieel leefgebied voor de flora en fauna. Neem de borden met instructies in het bos serieus en toon natuur en milieubewust gedrag Pas de volgende regels altijd toe als je onderweg bent in de natuur:

  • Afval nooit in de natuur weggooien, neem het mee of gooi het in de prullenbak
  • Blijf op de wandelpaden, zowel stappend als met de fiets
  • Voeder geen wilde dieren
  • Honden op afstand houden of aanlijnen

Natuurlijk is het goed als mensen hun afval meenemen en niet in de natuur weggooien. Yoghurtbekers, verpakkingen van koekjes of chips en dergelijke kunnen ertoe leiden dat dieren gewond raken. De kans om een gewond dier tegen te komen tijdens je wandeling neemt hierdoor toe. Herten kunnen met hun gewei verstrikt raken in afval en vossen kunnen met hun kop vast komen te zitten in bekers en blikjes. Over het algemeen leidt afval tot verwondingen in het maagdarmkanaal van de dieren.

Volg alleen de gemarkeerde routes en wandelpaden, zodat je de wilde dieren met rust laat. Ze zijn gewend aan mensen op de paden en routes en vermijden deze drukbezochte plekken dan ook meestal. Op de wandelpaden kunnen dieren je beoordelen en word je niet snel als vijand aangezien. Wie op de wandelpaden blijft, veroorzaakt geen stress of angst. Dit kan namelijk sneller leiden tot agressief gedrag onder de wilde dieren. Dit is wel zo veilig voor jou of je gezin. Uit respect voor het leefgebied van de dieren, moet je ook niet onnodig lang aan de rand van het bos blijven staan. Bosranden zijn de favoriete plek van veel dieren.

Wilde dieren mag je nooit voeren. Dit heeft de volgende reden: als je ze voedsel geeft, zullen ze dit de eerste keer op een vriendelijke manier accepteren. Helaas gebeurt het heel vaak dat ze dit bij een volgende wandelaar agressief claimen. Om dit te voorkomen geldt daarom de volgende regel: Voer geen wilde dieren!

Er zijn twee belangrijke redenen waarom je honden aangelijnd moet hebben. Aan de ene kant kunnen honden op deze manier geen dieren achtervolgen en zodoende blootstellen aan onnodige stress. Aan de andere kant kun je voorkomen dat met name kleine honden als prooi worden aangezien door roofvogels.

Ontmoeting met wilde zwijnen

Wilde zwijnen kunnen met hun enorme lichaam en scherpe snijtanden – genaamd geweren – behoorlijk bedreigend en agressief overkomen. Van nature zijn het echter vreedzame dieren die mensen eerder uit de weg zullen gaan. Wilde zwijnen leven in groepen, ook wel rotte genoemd, tot wel dertig dieren. Een rotte bestaat uit een aantal vrouwtjes en hun jongen van het eerste en het tweede jaar. Mannetjes leven vanaf hun derde levensjaar alleen. Wie op de wandelpaden blijft, zal zelden een ontmoeting hebben met wilde zwijnen. Ze zijn namelijk vooral tijdens de schemering en in de nachtelijke uren actief. Van nature zijn het geen nachtdieren, maar vanwege de jacht hebben ze de dag omgeruild naar de nacht. Bij een ontmoeting met een wild zwijn, zijn er drie situaties waarin het gevaarlijk kan worden.

Zeug met haar kinderen onderweg in het bos

Wilde zwijnen in het bos – Drie gevaarlijke situaties

  1. Je komt tussen een moederzwijn en haar biggen terecht
    Neem hier het luide puffen en het brommen of blazen van de zeug als waarschuwingssignaal uitermate serieus en houd onmiddellijk afstand. Zoek naar een verhoging of een beklimbare boom in de buurt, en wacht hier veilig totdat de roedel voorbij getrokken is. Je moet nooit een stok in de lucht houden of andere dreigende gebaren maken. Als een zwijn eenmaal agressief is en zich bedreigd voelt, kan het erg gevaarlijk worden. Het ganze jaar door kun je in dit soort situaties terechtkomen. Maar de risico maanden zijn van maart tot mei. Wilde zwijnen hebben echter door vele maisplantages en mildere winters steeds meer voedsel tot hun beschikking, waardoor ze zich in alle seizoenen kunnen voortplanten.

  2. Je ontmoet een gewond mannetjes zwijn
    Het kan voorkomen dat je een gewond mannetjes zwijn tegenkomt. Het gewonde dier dat vaak door een auto is aangereden of door een jager is geraakt kan toch nog behoorlijk agressief worden. In dat geval moet je, zodra je in veiligheid bent, de politie onmiddellijk waarschuwen. Dergelijke gewonde dieren, met een gewicht van vaak 100 kilo, kunnen ondanks hun verwonding toch nog in de aanval gaan. Het is belangrijk dat je de politie of een lokale jager waarschuwt zodat eventuele volgende wandelaars of fietsers beschermd worden.

  3. Je verrast de dieren bij schemering
    Als wilde zwijnen niet zijn voorbereid op de ontmoeting met mensen – bijvoorbeeld tijdens de schemering ver van paden vandaan – neemt de kans dat zij schrikken en verrast worden sterk toe. Dit geldt ook bij mensen die verrast worden en daardoor schrikken, ze reageren impulsief en kiezen voor de aanval of vluchten weg. Op de wandelpaden blijven is ook hier weer de beste keus, zodat je wilde zwijnen in het bos vermijdt.

Wolven in België

Dat je wolven in België zult ontmoeten is onwaarschijnlijk - zelfs in wolvenregio’s over de Duitse of Franse grens is deze kans minimaal. In tegenstelling tot wat de sprookjes vertellen over de boze wolf, zijn de wilde dieren in de natuur erg schuw en niet agressief. Ze vermijden mensen eerder.

De wolf wordt steeds vaker waargenomen in België.[1] Op 13 januari 2018 zwierf er een wolf korte tijd door België. Het dier werd gespot in het Limburgse Bocholt, waar hij de Nederlands-Belgische grens overstak. De wolf stak eerst de Duits-Nederlandse grens over, en liep daarna vanuit het noorden van Nederland naar de Nederlands-Belgische grens tussen Nederlands Limburg en Limburg. Ergens in de moerassen van het Kempen-Broek werd het dier dan gedetecteerd. Het dier was afkomstig uit Nedersaksen, waar het dier uiteindelijk ook naar terug liep. Dit was de eerste zekere wolf in België in ongeveer 100 jaar tijd.

Hoeveel wolven in België kunnen leven is niet exact te zeggen. Uit onderzoek is gebleken dat in België ruimte is voor enkele tientallen roedels wolven.

Sinds 2000 zijn wolven weer helemaal thuis in ons buurland, Duitsland. In Duitsland leven ongeveer 500 wolven en daar is sindsdien geen melding geweest van agressieve wolven. In de meeste gevallen hebben wolven geen interesse aan mensen. De volgende gedragsregels helpen je, mocht je toch onverwachts een wolf ontmoeten:

Wolfroedel van dichtbij

Hoe gedraag je je, als je een wolf tegenkomt

  • Gedraag je rustig. Neem langzaam afstand van het dier.
  • Komt de wolf op je af, strek je dan uit en maak je groot.
  • Schreeuw luid en klap in de je handen. Dit verjaagt de wolf.
  • Neemt de wolf ondanks de genomen maatregelen geen afstand, bewapen jezelf dan met een stok en gooi eventueel stenen of andere objecten naar het dier.

Zodra je weer in veiligheid bent, moet je dringend melding maken hiervan. Verwittig het Agentschap voor Natuur en Bos of de politie hierover.

Houd je hond aan de lijn, als je in wolvengebied gaat wandelen. Wolven kunnen een serieuze bedreiging worden voor je hond als jij niet in de buurt blijft. Aan jouw zijde is je hond beschermd, doordat wolven schuw en angstig zijn voor mensen. Komt een wolf toch dichtbij? Gedraag je dan zoals we hierboven hebben beschreven.

Gewond dier gevonden in het bos – wat doen?

Heb je het vermoeden dat je een gewond dier in het bos hebt gevonden? Bekijk het dier dan eerst vanaf een veilige afstand. Alleen de gewonde of zieke dieren hebben echt hulp nodig. Soms wacht een welp gewoon op zijn moeder, die in dat moment waarschijnlijk op zoek is naar voedsel. Het dier mag je in geen geval aanraken. Je loopt hierdoor kans op infectieziekten. Hoewel hondsdolheid in België sinds 2001 al is uitgeroeid, zijn schurft en lintwormen slechts twee van de ziekten die nog steeds van dieren op mensen kunnen worden overgedragen. [2]

Schakel deskundige hulp in, als het dier na nadere observatie echt gewond blijkt te zijn. Je kunt hiervoor een regionale dierenambulance, dierenarts of Natuurinspectie van het Agentschap voor Natuur en Bos raadplegen. Onder het noodnummer 101 kun je bovendien melding maken van het gewonde dier. Soms hebben beschermde inheemse dieren een eigenaar. Deze dieren hebben dan bijvoorbeeld een microchip, of vogels hebben een naadloos gesloten pootring. Vind je een gemerkt of gechipt dier, meld het dan bij de politie of betreffende gemeente.

Conclusie: Ontmoetingen met wilde dieren in de natuur zijn uiterst zeldzaam

Het bos is een prachtige plek om te recreëren. Wie de basis gedragsregels in de natuur toepast, zorgt ervoor dat wilde dieren de nodige rust behouden in hun leefgebied. Daarbij minimaliseer je het risico op een onvriendelijke ontmoeting met een wild dier. Mocht het in een zeldzaam geval toch gevaarlijk worden, kun je jezelf met de juiste handelingen in veiligheid brengen. Zodat de band tussen mens en dier goed standhoudt.

Bronnen:

[1] http://welkomwolf.be/wolf-terug-in-belgi

[2] https://www.sciensano.be/nl/gezondheidsonderwerpen/rabies