Maszyna do szycia i materiały do tworzenia własnych rzeczy z tekstyliów w duchu zero waste.

Upcykling starych ubrań – praktyczne pomysły na stworzenie własnych wielofunkcyjnych ściereczek

Trend zero waste i upcyklingowe podejście do towarów konsumpcyjnych zdobywa coraz więcej zwolenników. Celem tego ruchu jest redukcja produkcji śmieci, poprzez rezygnację z nadmiernego używania opakowań jednorazowych oraz wykorzystanie alternatywnych sposobów pakowania i przechowywania. Zarówno w kuchni jak i łazience znaleźć można szereg produktów ubocznych, które codziennie lądują w koszu, np. kartoniki, butelki, ręczniki papierowe, waciki czy choćby wilgotne chusteczki do demakijażu lub higieny intymnej niemowląt. Przeciętny Polak produkuje rocznie około 332 kg śmieci. To wbrew pozorom całkiem dobry wynik, gdyż jest to mniejsza ilość niż średnia w całej Unii Europejskiej, ale nasze zużycie stale rośnie, a to już nie jest dobry trend.

Najlepszym sposobem na spowolnienie tego procesu byłoby większe wykorzystanie starych przedmiotów do nowych celów. Upcykling zużytych ubrań i innych tekstyliów może być ekologiczną alternatywą dla wielu jednorazowych produktów. Dzięki naszej prostej instrukcji możesz krok po kroku zmienić zbędną odzież w coś naprawdę przydatnego i dać jej drugie życie. Jednocześnie zmniejszysz ilość kupowanych i zużywanych produktów higieny osobistej oraz zadbasz tym samym o środowisko.

Upcykling – jak wybrać właściwy materiał do konkretnych celów

Wybierając materiał do przewidzianego upcyklingu, należy zastanowić się czy sprosta on stawianym mu wymaganiom. Wytrzymałość oraz łatwość w czyszczeniu są najważniejszymi właściwościami jakimi powinniśmy się kierować podczas doboru tkaniny do jej zastosowana.

Upcykling – stare ubrania z różnych materiałów: tekstylia z bawełny, wiskozy i lnu.

Pielęgnacja i czyszczenie materiału do upcyklingu

Odpowiednia funkcjonalność przyszłego przedmiotu jest uzależniona od właściwego doboru tkaniny. Ogromną rolę dla użyteczności danego materiału w gospodarstwie domowym lub jako ściereczki do higieny osobistej odgrywa zatem łatwość utrzymania jej w czystości.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na chłonność materiału. Tak w łazience, jak i kuchni będziemy mieli często do czynienia z mokrymi plamami, dlatego tkanina powinna z łatwością absorbować wodę. Poza tym powinien to być materiał odporny na wysokie temperatury, gdyż w celu dokładnego pozbycia się zabrudzeń z tkaniny, będzie trzeba ją często prać w bardzo gorącej wodzie.

Tkaniny pochodzenia roślinnego posiadają obie te cechy. Tekstylia z bawełny lub wiskozy uchodzą za bardzo dobre materiały, gdyż z łatwością pochłaniają wilgoć i mogą być prane w wysokich temperaturach bez utraty swoich właściwości.

UwagaTekstylia są nierzadko mieszanką włókien różnego rodzaju. Jeśli naturalna tkanina posiada domieszkę innych syntetycznych lub odzwierzęcych materiałów, wtedy znacząco zmieniają one właściwości takiej tkaniny.

UwagaTekstylia są nierzadko mieszanką włókien różnego rodzaju. Jeśli naturalna tkanina posiada domieszkę innych syntetycznych lub odzwierzęcych materiałów, wtedy znacząco zmieniają one właściwości takiej tkaniny.

Jeśli materiał ma być używany do pielęgnacji ciała, wtedy powinien być mieszanką włókien przetestowanych dermatologicznie, aby nie wywoływał podrażnienia lub zapalenia skóry.

Przyjemność w dotyku materiału do upcyklingu

W kwestii higieny, nie ma różnicy, czy będziemy używać tkaniny w kuchni, czy łazience. Jednak w przypadku zastosowania jej w kontakcie z ciałem, wtedy znaczenie będzie miało również subiektywne odczucie przyjemności w kontakcie ze skórą. Tu możemy spodziewać się sporych różnic w zależności od użytego materiału.

Jeśli zamierzasz używać tkaniny jako ściereczki do czyszczenia w kuchni lub łazience, wtedy nie musi ona być przyjemna w dotyku. Powinnaś skupić się na jej właściwościach chłonnych i odporności na temperaturę. W tym względzie nadają się do tego zatem nieco twardsze i bardziej szorstkie tkaniny. Natomiast w przypadku korzystania z niej jako alternatywy dla akcesoriów kosmetycznych, będącej zamiennikiem np. wacików, chusteczek nawilżających lub do demakijażu, powinny być zrobione z miękkich i delikatnych tkanin.  Z jednej strony warto sięgnąć po gładkie tekstylia, takie jak bluzy czy koszulki albo z drugiej strony, sfilcowane materiały – polar lub frota – z której zrobione są często ręczniki czy szlafroki.

SprawdźOsobom, które chciałyby upiększyć ściereczkę ozdobnym haftem lub falbanką, polecamy do tego wybór tkaniny o znikomej elastyczności, gdyż będzie można łatwiej poddać ją odpowiedniej obróbce.

SprawdźOsobom, które chciałyby upiększyć ściereczkę ozdobnym haftem lub falbanką, polecamy do tego wybór tkaniny o znikomej elastyczności, gdyż będzie można łatwiej poddać ją odpowiedniej obróbce.

Upcykling – instrukcja tworzenia ściereczki do twarzy ze znoszonych ubrań

Ściereczki wielokrotnego użytku do kuchni, łazienki lub higieny osobistej zrobione ze znoszonych ubrań są tak łatwe w przygotowaniu, że nawet niewprawieni laicy sobie z tym poradzą. Kto nie posiada maszyny do szycia, może bez trudu zrobić to ręcznie. Jeśli jednak spodobają ci się nasze pomysły i zechcesz mieć takich ściereczek więcej, wtedy warto zainwestować w nawet używaną maszynę, która znacznie ułatwi i przyspieszy twoją pracę.

Oprócz maszyny do szycia potrzebne będą:

  • Skrawki materiałów z naturalnych tworzyw, takich jak bawełna, len czy wiskoza
  • Nić w odcieniu pasującym do koloru wybranego materiału
  • Nożyczki
  • Linijka lub miara krawiecka
  • Łatwo zmywalny pisak lub specjalny marker do tkanin
  • Kartka papieru
  • Szpilki
  • Żelazko (ewentualnie).

Jeśli przygotowałaś sobie już wszystkie potrzebne materiały, wtedy możesz zaczynać tworzenie swojej ściereczki z upcyklingu:

Podczas robienia nowych rzeczy ze starych ubrań warto zacząć od nacięcia lub rozprucia dotychczasowych szwów i rozłożenia ubrań na mniejsze części.

Materiały potrzebne do własnoręcznego przygotowania ściereczki ze starych ubrań.

Najłatwiej będzie wycinać w miarę równe prostokąty – najlepiej w formacie 14 na 20 centymetrów, gdyż jest to rozmiar zajmujący mniej więcej powierzchnie średniej dłoni. W zależności od zastosowania zarówno wielkość jak i forma mogą być zupełnie inne. Waciki do demakijażu będzie lepiej zastąpić znacznie mniejszymi i okrągłymi skrawkami.

Zmywalnym pisakiem zaznacz na swojej tkaninie odpowiedni prostokąt. Możesz również wykonać szablon, który przyłożysz do tkaniny i zaczniesz wycinać wzdłuż niego. Dużą zaletą szablonu jest możliwość jego przechowywania oraz wielokrotnego użycia, jeśli zechcesz w przyszłości znowu stworzyć ściereczki tej samej wielkości.

Podczas przygotowywania swoich skrawków zwróć uwagę na dodatnie małego marginesu, gdyż po zszyciu powierzchnia będzie nieco mniejsza i może okazać się za mała, jeśli o tym zapomnisz. Z tego względu dodaj około centymetr więcej niż planowałaś pierwotnie. W ten sposób twój szablon lub gotowy skrawek, powinny mieć wymiary 16 na 22 centymetry.

Przycinanie materiału na ściereczki w technice DIY.

Następnym krokiem będzie docięcie skrawków materiału. W tym celu ułóż kilka warstw tkanin na sobie - to przyspieszy i ułatwi ci pracę. Zepnij je ze sobą za pomocą szpilek, by uniknąć wyślizgnięcia się któregoś ze skrawków. Pamiętaj o tym, aby w zależności od grubości materiału, położyć na sobie tyle warstw, byś mogła je swobodnie przeciąć nożyczkami.

Następnie odłóż dwa skrawki, które połączysz ze sobą. Najlepiej dobrać różne faktury lub wzory, aby uzyskać ciekawszy efekt. Do wzorzystej tkaniny, doskonale pasować będzie prosty, jednokolorowy skrawek. Jeśli materiały są cienkie, wtedy postaraj się dobrać dodatkowy kawałek, który wzmocni całość – w jego przypadku kolor i faktura nie mają większego znaczenia, gdyż wszyty w środek, nie będzie widoczny.

Dwa wybrane kawałki materiału połóż na sobie ich zewnętrznymi stronami, tak aby zszyć je ze sobą centymetr od brzegu. Po pierwszych trzech, czterech ściegach, powinnaś przeszyć całość do tyłu, aby zabezpieczyć ten odcinek nici przed rozpruciem. Zakończ ścieg na dwa do trzech centymetrów przed końcem, tak aby pozostawić mały otwór. W tym miejscu również przeszyj odcinek nici do tyłu, aby go zabezpieczyć przed niechcianym rozwarciem. W przypadku użycia trzeciego skrawka, połóż go po prostu pomiędzy dwa pozostałe.   

WskazówkaMateriał ma zawsze lewą i prawą stronę. Za ładniejszą uchodzi ta prawa, która w przypadku ubrań jest zawsze widoczna od zewnętrznej strony.

WskazówkaMateriał ma zawsze lewą i prawą stronę. Za ładniejszą uchodzi ta prawa, która w przypadku ubrań jest zawsze widoczna od zewnętrznej strony.

Zszywanie ze sobą dwóch skrawków materiału za pomocą maszyny do szycia.
Obrót zszytych ze sobą materiałów – pamiętaj, aby dobrze wypchać narożniki.

W tym kroku należy obrócić na prawą stronę zszyte ze sobą skrawki materiału, w taki sposób, aby materiał przeszedł przez pozostawiony wcześniej otwór między skrawkami materiału. Zwróć szczególną uwagę na to, aby po wywróceniu materiału wypchnąć dobrze zszyte rogi i uzyskać równy i ładny prostokąt. Świetnie nadaje się do tego żelazko, którym wypchniesz i wyprostujesz narożniki. W przypadku ściereczki zrobionej z trzech skrawków materiału obróć je tak, aby ten trzeci pozostał niewidoczny i schował się między oba pozostałe kawałki.

Na końcu, dla wzmocnienia, przeszyj jeszcze ściegiem wszystkie boki pół centymetra od krawędzi. Dzięki temu zapewnisz prostokątny kształt szmatki i zaszyjesz otwór, który uprzednio pozostawiłaś na przewrócenie materiału.

W ten sposób stworzysz własną szmatkę lub ściereczkę, którą w zależności od rodzaju materiału wykorzystasz w kuchni bądź łazience.

Ozdobny ścieg wykańczający i wzmacniający przeszycie ściereczki.
Piękny, ręcznie robiony ręczniczek do wycierania naczyń ze starych ubrań.

Uniwersalne ściereczki do kuchni DIY

Jeśli przygotujesz kilka różnych ściereczek, z odpowiednio chłonnego i wytrzymałego materiału, wtedy bez problemu będziesz mogła zrezygnować z ręczników papierowych i tym samym znacząco ograniczysz wytwarzanie papierowych śmieci.

Dobrą bazą do takiej ściereczki są przede wszystkim stare koszulki i bluzy, ale również flanelowe koszule. Ponieważ komfort w dotyku nie gra dużej roli w przypadku zastosowania typowo kuchennego, dlatego nie potrzeba trzech warstw materiału i w zupełności wystarczą dwie.

Zwłaszcza w kuchni nietrudno o szybkie zabrudzenie ściereczki, dlatego niezwykle ważne jest, aby była ona łatwa w praniu, aby skutecznie pozbyć się brudu i bakterii. Z tego względu powinnaś móc prać ją w co najmniej 60°C. Taka temperatura powinna w zupełności wystarczyć do pozbycia się większości zabrudzeń, jednak, jeśli chcesz mieć pewność higienicznej czystości, powinnaś prać szmatki kuchenne w 90°C.

Własnoręcznie wykonane chustki do demakijażu

Ściereczki zrobione metodą DIY z upcyklingu nadają się także jako alternatywne chusteczki do demakijażu lub zamiennik wacików. W tym wypadku warto zrobić je z dwóch zupełnie różnych rodzajów tkaniny. Świetnie sprawdza się połączenie gładkiego materiału z frotą uzyskaną ze starego polaru lub ręcznika.

Frota dodaje z reguły odpowiednią grubość ściereczce, dzięki czemu również w tym przypadku dwie warstwy materiału są zupełnie wystarczające. Jeśli jednak wybierzesz cieńsze tkaniny, wtedy lepiej dodać trzecią warstwę, która wzmocni całość.

Ponieważ wiele produktów do makijażu, takich jak tusze do rzęs czy eyelinery, pozostawiają trudne do usunięcia plamy, warto uszyć ściereczkę z wielokolorowych skrawków, które dobrze ukryją niesprane zabrudzenia. Również te chustki można prać zarówno w 60°C jak i 90°C, w zależności od twoich preferencji. Przy czym pranie w niższej temperaturze pozwoli na dłuższe użytkowanie materiału, gdyż jest ono znacznie delikatniejsze, a przy tym zużywa mniej energii i jest bardziej ekologiczne.

Gotowa – własnoręcznie wykonana – upcyklingowa ściereczka do demakijażu.

Przygotowanie mokrych chusteczek dla niemowląt metodą DIY

Tworzenie upcyklingowych chusteczek dla niemowląt nie różni się znacząco od własnoręcznie wykonanych chusteczek do demakijażu. W tym celu możesz skorzystać z tych samych tkanin i szablonów, gdyż ich rozmiar może być taki sam.

Gotową ściereczkę wystarczy już tylko nawilżyć odpowiednim balsamem, który bez trudu sama przygotujesz. Ważne, aby ściereczka nie była nazbyt mokra, a jedynie wilgotna. W celu przygotowania nawilżającego balsamu potrzebujesz:

  • 500 ml przegotowanej lub destylowanej wody
  • Łyżeczkę olejku kokosowego i łyżeczkę oleju słonecznikowego
  • Garnek
  • Łyżka.

Aby stworzyć balsam do chustek należy podgotować wodę w garnku do 30 - 40 °C. Następnie należy dodać łyżeczkę oleju kokosowego i wymieszać, aż się w pełni rozpuści. To samo zrób z olejem słonecznikowym. Gdy uzyskasz płyn o jednolitej konsystencji, możesz zacząć nawilżać swoje ręcznie wykonane chusteczki z upcyklingu. W celu utrzymania wilgotności należy przechowywać chustki w zacienionym i szczelnie zamkniętym pojemniku.

Podsumowanie

Własnoręcznie wykonane ściereczki wielokrotnego użytku są prostym i bardzo przydatnym pomysłem upcyklingowym. Dzięki niemu bez trudu rozpoczniesz przygodę ze stylem życia zero waste. Świadoma rezygnacja z jednorazowych produktów zmniejsza nie tylko ilość wytwarzanych śmieci, ale pozwala również generalnie lepiej dbać o środowisko, a także stan konta, gdyż można dzięki temu całkiem dobrze zaoszczędzić.   

Dla wszystkich tych, którzy szukają więcej ciekawych pomysłów jak pozbyć się innych jednorazowych produktów, mogą zajrzeć do naszych pozostałych artykułów i dowiedzieć się na przykład jak z przeciwdeszczowej kurtki zrobić pokrywki na kuchenne miseczki i garnki.

Żródła:

https://www.portalsamorzadowy.pl/gospodarka-komunalna/polak-produkuje-tylko-332-kg-odpadow-dlaczego-wiec-mamy-z-nimi-taki-problem,195744.html
(dostęp 03.03.2021)