shop.global.1
Dzieci idą do szkoły w śnieżny, zimowy dzień

Bezpieczeństwo twoich dzieci w drodze do szkoły

W drodze do szkoły twoje dziecko może spotkać wiele niebezpiecznych sytuacji. Niektóre zagrożenia wynikają z dużego natężenia ruchu drogowego w godzinach szczytu, inne są skutkiem słabej widoczności, którą często dodatkowo ograniczają drzewa, rusztowania robót ulicznych i gęsto zaparkowane auta. Nierzadko w kluczowych miejscach na drodze do szkoły brakuje przejść dla pieszych, co dodatkowo pogarsza sytuację dzieci w ruchu drogowym. Maluchy reagują na otoczenie inaczej niż dorośli, przez co często nie potrafią właściwie oszacować grożącego im niebezpieczeństwa. Zaledwie chwila nieuwagi może się skończyć tragicznie. W 2016 roku aż 510 dzieci w wieku do 14 lat zginęło w wypadkach drogowych[1]. Dlatego tak ważne jest, by rodzice już na kilka tygodni przed rozpoczęciem roku szkolnego poszukali informacji o tym, jak zwiększyć bezpieczeństwo swoich pociech w drodze do szkoły.

Pieszo do szkoły

Dzieci powinny chodzić do szkoły na piechotę tak często, jak to możliwe. Starajcie się korzystać z samochodu tylko w wyjątkowych sytuacjach. Codzienny ruch na świeżym powietrzu to samo zdrowie, a co więcej, w naturalny sposób dotleni mózg i pozwoli utrzymać koncentrację twojej pociechy przez cały dzień. Piesze spacery już od najmłodszych lat kształtują u dzieci poczucie niezależności i samodzielności, bo kilkulatki mogą wykazać się w nich większą aktywnością, niż kiedy siedzą nieruchomo na tylnym siedzeniu auta. Im mniej pędzących w pośpiechu samochodów, tym bezpieczniej może się czuć twoje dziecko w ruchu drogowym. Zostawiając auto w garażu, nie przykładasz ręki do porannych korków, w których szczególnie często dochodzi do kolizji i wypadków. A twoje dziecko może dotrzeć do szkoły całe i zdrowe.

Wybierz najbezpieczniejszą trasę

Podczas planowania drogi do szkoły pamiętaj o zasadzie: najkrótsza droga nie zawsze jest najlepsza. Wyznaczając trasę, weź pod uwagę przede wszystkim takie czynniki jak ilość przejść dla pieszych, rodzaj komunikacji świetlnej i ogólne natężenie ruchu. Czasem lepiej wybrać dłuższą, ale za to mniej ruchliwą drogę. Szczególnie gdy znajdują się na niej nowoczesne sygnalizatory z przyciskami, bezkolizyjne przejścia podziemne i kładki oraz strażnicy ruchu drogowego, często nazywani „stopkami” lub „agatkami”[2]. W większości szkół jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego można poprosić o orientacyjną mapę okolicy z zaznaczonymi na niej przejściami dla pieszych, sygnalizatorami świetlnymi, przystankami autobusowymi oraz szczególnie niebezpiecznymi miejscami.

Przećwicz z dzieckiem drogę do szkoły

Zanim dzieci pierwszy raz same pójdą do szkoły, pozwól im oswoić się z trasą podczas wspólnych spacerów. Ważne, by drogę do szkoły przejść z dzieckiem kilkukrotnie w godzinach porannego i popołudniowego ruchu, w trakcie zwykłego tygodnia, a nie tylko w dużo mniej ruchliwe weekendy, w okresie wakacji czy ferii zimowych. Tylko tak dziecko ma szansę samodzielnie zaobserwować, jakie warunki naprawdę panują na trasie oraz przekonać się o możliwych zagrożeniach. Pamiętaj, by zawsze dawać swoim pociechom dobry przykład. Na ulicy poruszaj się w odpowiedzialny i przemyślany sposób. Dzieci podświadomie naśladują zachowanie rodziców i w ten sposób prawie instynktownie przyswajają sobie podstawowe zasady zachowania się w ruchu drogowym.

Również w pierwszym tygodniu roku szkolnego postaraj się codziennie odprowadzać swoją pociechę do szkoły. Wytłumacz dziecku spokojnie, na co powinno zwrócić szczególną uwagę. Obserwując zachowanie kilkulatka na ulicy, możesz też lepiej ocenić, czy twoje dziecko jest już gotowe na samodzielne poruszanie się w ruchu drogowym. Upomnij malucha, kiedy zachowa się lekkomyślnie, ale nie zapomnij go też czasem pochwalić, jeśli okaże się, że dobrze sobie radzi.

Wytłumacz zasady ruchu drogowego

Dzięki znajomości podstawowych zasad ruchu drogowego twoje dziecko uniknie wielu groźnych sytuacji. Podczas wspólnych spacerów postaraj się stopniowo wyjaśniać i wpajać najważniejsze reguły już kilkuletniemu maluchowi. Nigdy nie jest za wcześnie, by zacząć uczyć się bezpiecznego przechodzenia przez jezdnię. To właśnie na pasach dochodzi do większości wypadków z udziałem pieszych. Kierowcy nie zawsze zachowują ostrożność i często nie zwalniają przed przejściem. Czasami w ogóle nie dostrzegają dzieci i nie zatrzymują się w porę. Co gorsza, maluchy, nie spodziewając się niczego złego, ufnie wchodzą na pasy. Dlatego tak ważne jest, by uczulać dziecko na niebezpieczeństwa czyhające podczas przechodzenia przez jezdnię. Na dobry początek naucz swoją pociechę poniższych czterech reguł:

  • Nigdy nie przechodź przez jezdnię na czerwonym świetle. Cierpliwie czekaj, aż zmieni się na zielone.
  • Przed przejściem na drugą stronę ulicy kilka razy spójrz w prawo i lewo.
  • Nie przechodź przez jezdnię między zaparkowanymi samochodami.
  • Na pasach nawiąż kontakt wzrokowy z kierowcą i gestem dłoni zasygnalizuj chęć przejścia przez jezdnię.

Mama odprowadza dzieci do szkoły

Zaplanuj wystarczająco dużo czasu

Do najgroźniejszych sytuacji na drodze często dochodzi przez pośpiech. Kiedy dzieci zamiast spokojnie iść do szkoły, biegną przed siebie, nie rozglądając się na boki, ryzyko wypadku wzrasta wielokrotnie. Dlatego zaplanowanie odpowiedniego marginesu czasu powinno znaleźć się na pierwszym miejscu twojej listy porannych priorytetów. Zaraz po nim zadbaj o pełnowartościowe śniadanie. Zrównoważona dieta jak nic innego poprawia zdolność koncentracji kilkulatków. Co z kolei przekłada się nie tylko na lepsze wyniki w nauce, ale również bardziej uważne zachowanie się malca w ruchu drogowym.

Pomocna dłoń w drodze do szkoły

Nad bezpieczeństwem na najbardziej ruchliwych przejściach dla pieszych często czuwają strażnicy ruchu drogowego, potocznie nazywani „stopkami” lub „agatkami”. Wyposażeni w jaskrawopomarańczową i żółtą odzież odblaskową oraz lizaki z napisem „STOP”, mają za zadanie przeprowadzać uczniów miejscowych szkół podstawowych na drugą stronę ulicy[3]. Stopka łatwiej dostrzec z daleka niż małe dziecko, dzięki czemu kierowcy dużo wcześniej zaczynają zwalniać i hamować zbliżając się do pasów. Przed rozpoczęciem roku szkolnego zorientuj się, które przejścia w okolicy są nadzorowane przez strażników i uwzględnij je podczas planowania codziennej trasy dziecka. Jeśli w najbliższym sąsiedztwie mieszkają koleżanki lub koledzy z klasy twojej pociechy, zaproponuj ich rodzicom, by dzieci chodziły do szkoły parami lub w małych grupach. Dzięki temu będą bardziej widoczne, a dodatkowo będą mogły uważać na siebie nawzajem.

Autobusem do szkoły

Żółty lub pomarańczowy autobus szkolny to jeden z najbezpieczniejszych środków komunikacji. Dzieci, które dojeżdżają nim do szkoły, są dużo mniej narażone na wypadki drogowe od swoich chodzących pieszo kolegów i koleżanek. Maluchy powinny zawsze zajmować wolne miejsca siedzące i obowiązkowo używać pasów bezpieczeństwa. Podczas nagłego hamowania niezapięte dziecko może wypaść z fotela i w najlepszym przypadku nabić sobie guza. Jeśli nie ma już wolnych siedzeń, dojeżdżający do szkoły uczniowie powinni mocno trzymać się poręczy i uchwytów. W razie możliwości, lepiej unikać najbardziej zatłoczonych autobusów. Pojazdy nie powinny przewozić większej liczby osób, niż pozwalają na to przepisy. Mimo to nawet zapełnione autobusy szkolne dzięki swojemu specjalnemu przeznaczeniu są z reguły bezpieczniejsze i mniej przepełnione niż ogólnie dostępne środki komunikacji publicznej.

W większości żółtych autobusów oprócz kierowców pracują również specjalni opiekunowie autobusów szkolnych[4], którzy czuwają nad bezpieczeństwem przewożonej grupy dzieci. Pomagają oni maluchom przy wsiadaniu i wysiadaniu z pojazdu, a także czuwają nad tym, by w autobusie panowała względna cisza i porządek. Ich wsparcie pozwala kierowcy skupić się wyłącznie na jeździe, co również przyczynia się do większego bezpieczeństwa przejazdu.

Na przystanku i w autobusie

Dzieci nie lubią się nudzić. Kiedy rano stoją na przystanku, często organizują sobie różne gry i zabawy, żeby skrócić czas oczekiwania na autobus. Pogrążone w figlach, często przestają zwracać uwagę na bliskość ulicy. Zdarza się też, że rozsadza je energia i grając np. w piłkę lub w berka bez chwili zastanowienia wbiegają na drogę. W ten sposób dochodzi do wielu groźnych wypadków. Czasami kierowcy nie dostrzegają też dzieci przechodzących przez jezdnię tuż przed lub tuż za autobusem. Przeciwdziałaj niebezpiecznym sytuacjom i wytłumacz swojemu dziecku, na co powinno zwracać uwagę na przystanku i w autobusie. Do najważniejszych zasad należą:

  • Kiedy czekasz na autobus, nie zbliżaj się do ulicy.
  • Nie pchaj się podczas wsiadania i wysiadania z autobusu.
  • Po wyjściu, poczekaj aż autobus odjedzie i dopiero wtedy przejdź przez jezdnię.
  • Nie rozrabiaj podczas jazdy, siedź spokojnie na swoim miejscu.
  • Zapnij pasy bezpieczeństwa albo przytrzymuj się drążków i uchwytów.

Również w przypadku jazdy autobusem, twój maluch poczuje się pewniej, jeśli podczas pierwszego dnia będziesz mu towarzyszyć. Pamiętaj, by zawsze zaplanować wystarczająco dużo czasu na spokojne dojście na przystanek. Jeśli dziecko wyjątkowo raz spóźni się na autobus, wyjaśnij mu, że to nie koniec świata. W kryzysowej sytuacji zawsze może pójść do szkoły pieszo lub pojechać rowerem, a w najgorszym wypadku poczekać na kolejny autobus.

Uczeń szkoły podstawowej jedzie na rowerze po asfaltowej ulicy

Rowerem do szkoły

Przyjmuje się, że już czwartoklasiści mogą sami dojeżdżać do szkoły rowerem. W tym wieku dzieci mają już za sobą naukę znaków i przepisów drogowych. Po ukończeniu 10 roku życia mogą również zdawać egzamin na kartę rowerową[5]. Wyznaczając trasę rowerową do szkoły kieruj się podobnymi zasadami co przy planowaniu trasy pieszej. Jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego wybierz się z dzieckiem na wspólną przejażdżkę, by sprawdzić czy droga jest wystarczająco bezkolizyjna i bezpieczna. Omów z pociechą najważniejsze zasady bezpieczeństwa na drodze oraz zwróć uwagę na konkretne zagrożenia. Według przepisów rowerzyści poniżej 10 roku życia traktowani są tak jak piesi i mogą poruszać się wyłącznie po chodniku pod opieką rodziców. Dopiero starsze dzieci mogą samodzielnie jeździć rowerem po ulicy, m.in. do szkoły, pod warunkiem, że posiadają kartę rowerową[6]. W miarę możliwości wybierzcie z dzieckiem trasę do szkoły, składającą się w większości z bezpiecznych ścieżek rowerowych.

Podczas jazdy na rowerze dzieci powinny zawsze mieć na głowie dobrze dopasowany kask. Ważne, by nie był za luźny ani za ciasny oraz by miał sprawne i pewne zapięcie. W razie wypadku, zapewni dziecku ochronę przed wstrząśnieniem mózgu i urazami czaszki. Zadbaj też o to, by rower twojej pociechy miał odpowiedni rozmiar i niezbędne wyposażenie, wymagane przez przepisy. Koniecznie skontroluj 4 elementy kluczowe dla bezpieczeństwa:

  • Sprawne hamulce
  • Wyraźny dzwonek albo klakson
  • Światło przednie (białe) oraz tylne (czerwone)
  • Elementy odblaskowe z przodu, z tyłu, na pedałach oraz szprychach

Do większego bezpieczeństwa w ruchu ulicznym może przyczynić się również odpowiedni tornister. Plecak w jaskrawych kolorach oraz z dużymi odblaskami zwiększa widoczność twojego dziecka na drodze. Ważne jest przy tym by nie był za ciężki, a jego elementy odbijające światło spełniały oficjalną normę PN-EN 13356:2004[7]. Bezpieczne odblaski rozpoznasz po oznakowaniu charakterystycznym znakiem „CE”. W drodze do szkoły plecak powinien być umieszczony w bagażniku roweru albo na plecach dziecka. Zawieszanie go na kierownicy jest niebezpieczne, bo zaburza równowagę podczas jazdy.

Przygotowaliśmy również plik PDF z wypunktowanymi najważniejszymi zasadami bezpieczeństwa w ruchu drogowym dla dzieci i rodziców.

Podsumowanie

Dzieci uczą się jak bezpiecznie zachować się na ulicy od swoich rodziców. Zanim twoja pociecha nabierze pewności w ruchu drogowym, postaraj się towarzyszyć jej podczas pierwszych dni w drodze do szkoły pieszo, autobusem oraz rowerem. Za każdym razem omów z dzieckiem zasady prawidłowego zachowania oraz zwróć uwagę na możliwe zagrożenia. W ten sposób kilkulatki nauczą się jak dbać o własne bezpieczeństwo i z każdym dniem będą coraz bardziej samodzielne.