Carnaval – oorsprong en tradities
Gekke kostuums, luide muziek, kleurrijke stoeten en uitbundige feesten zijn kenmerkend voor het carnavalsseizoen. Carnaval is uiteraard geen exclusief Belgische traditie, maar wordt ook in veel andere landen gevierd. Er zijn twee soorten carnaval, het Bourgondisch- en het Rijnlands carnaval. In België vieren we het Rijnlands carnaval. Daarom leggen we in dit artikel uit waar onze carnavalstradities vandaan komen en hoe carnaval internationaal wordt gevierd. Als u hierdoor zin krijgt om u klaar te maken voor het carnavalsseizoen, kunt u in onze carnavalsgids ideeën vinden voor DIY-kostuums, carnavalsversieringen en zelfgemaakte carnavalsmaskers.
Waarom vieren we carnaval?
Carnaval beschrijft de tijd voor de vastentijd. Om zich voor te bereiden op de tijd van afzien, viert men feest tijdens de carnavalsperiode. Traditioneel worden daarom tijdens carnaval vastenavondgerechten gegeten die ingrediënten bevatten die tijdens de vastentijd niet zijn toegestaan, zoals vlees, eieren en vet.
Dit is overigens ook waar sommige internationale termen voor het carnavalsfeest vandaan komen:
Mardi gras (Franse term)
Martedi grasso (Italiaanse term)
Ze betekenen “vette dinsdag”. Hiermee wordt de laatste dag van het carnavalsseizoen aangeduid.
Carnavalstradities zijn bijzonder wijdverbreid in katholieke streken en hebben vaak een eeuwenoude traditie: al in de middeleeuwen bestonden er dwaasheidsfeesten - de eerste vermeldingen van Vastenavond zijn te dateren rond de 12e eeuw. Hoewel de dwaze festiviteiten in de loop der tijd steeds weer werden verboden en veel gebruiken in de vergetelheid raakten, vooral in de loop van de Reformatie in de 16e eeuw, bleven de carnavalsfeesten tot in de moderne tijd bestaan. Het klassieke straatcarnaval werd in de 17e en 18e eeuw ook steeds meer gekenmerkt door maskerade en gekostumeerde bals.
Carnaval in België
Carnaval wordt in België over heel het land gevierd, in de ene stad al wat meer dan de andere. Het Carnaval in Binche is wereldberoemd en wordt al eeuwen lang gevierd. In de buurt van Namen worden elk jaar de vreugdevuren van Bouge aangestoken. Andere indrukwekkende carnavalsfeesten vindt u in Blankenberge, Aalst, Nijvel, Stavelot, Bastenaken en in de Oostkantons. Elk carnavalsfeest heeft zijn eigen unieke kostuums, figuren, tradities en muziek. Het is zeker de moeite waard om meerdere carnavalsvieringen bij te wonen.
Soms wordt carnaval ook wel Vastenavond genoemd. Terwijl de term Vastenavond duidelijk naar het begin van de vastentijd verwijst, is "carnaval" iets moeilijker af te leiden. De term verwijst waarschijnlijk naar het feit dat men zich tijdens de vastentijd van vlees onthoudt. Vaak wordt een afleiding van het Midden-Latijnse "carne levare" verondersteld, dat "vlees wegnemen" betekent.
Wanneer is het carnaval?
Het carnavals(voor)seizoen wordt officieel op 11 november geopend. Op de ‘elfde van de elfde’ wordt in veel delen van het land het carnavalsseizoen ingeluid – met een kleine onderbreking tussen eerste advent en Driekoningen.
Volgens traditie wordt carnaval drie dagen voor Aswoensdag gevierd, op zondag, maandag en dinsdag. Het tijdstip van de viering is afhankelijk van de datum waarop Pasen valt en ligt meestal tussen februari en maart. De zevende zondag voorafgaand aan Paaszondag is carnavalszondag.
Waar zijn de mooiste carnavalsoptochten?
Door het hele land vinden tijdens het carnavalsseizoen carnavalsoptochten plaats. Ze zijn allemaal uniek in zijn soort. Van grote parades tot looptochten met tractoren en bolderkarren, is het een bijzonder feestelijke activiteit. Elk dorp of stad stelt zijn eigen voorwaarden aan de optocht en veel verenigingen beginnen dan ook al zeer vroeg met het bouwen van hun carnavalswagen. De carnavalsoptochten gaan gepaard met feestelijke muziek, mooi versierde wagens en verklede mensen die meelopen.
Veel van de carnavalswagens hebben een specifiek thema. Een optocht is vaak dan ook een wedstrijd voor wie de mooiste wagen heeft. De carnavalsoptocht wordt afgesloten door de prinsenwagen waar de Prins en zijn groep op staan.
Buiten België zijn er natuurlijk vele andere kleurrijke carnavalstradities en indrukwekkende carnavalsoptochten in Europa en de rest van de wereld:
Het traditionele carnaval in Venetië is wereldberoemd om zijn prachtige kostuums, karakteristieke maskers en beroemde gondelcarnavalsoptochten en trekt jaarlijks talloze bezoekers uit de hele wereld.
Het kleurrijke en gevarieerde carnaval van Nice is het grootste carnavalsevenement van Frankrijk, met feesten die wel twee weken duren. Een rijkelijk met bloemen versierde wagen trapt de parades af.
Het carnaval in Rio de Janeiro biedt een unieke show en getuigt van pure joie de vivre: de wedstrijd van de sambascholen, waar talloze dansers in felgekleurde kostuums hun kunsten vertonen, is hier de hoofdattractie.
De Mardi Gras feesten in New Orleans zijn ook bijzonder spectaculair en trekken elk jaar vele gasten. Kleurrijke optochten met versierde praalwagens, gemaskerde bals, feesten en veel muziek maken van de binnenstad één grote feestmijl.
Veel carnavalsvieringen leveren veel afval op - maar er zijn ook mogelijkheden om in de toekomst een duurzamer carnaval te vieren. Bijvoorbeeld met biologisch afbreekbare confetti, slingers van gerecycleerd papier of fairtrade snoepgoed. Leuke carnavalskostuums kunt ubijvoorbeeld huren of upcyclen van oude kleren. Met de juiste accessoires kunt u ook kostuums maken van alledaagse kleren. Misschien kunt u sommige van deze ideeën al uittesten voor uw volgende carnavalsfeest.
Last minute carnavalskostuums: 4 ideeën voor eenvoudige carnavalskostuums
Tijdens carnaval zijn de straten vol met grappige en kleurrijk uitgedoste feestvierders en narren in meer of minder uitbundige kostuums. Om plezier te hebben op een carnavalsfeest heeft u niet per se een duur of uitbundig carnavalskostuum nodig. Als u op korte termijn een vermomming zoekt, kunt u van veel alledaagse kledingstukken in een handomdraai een kostuum samenstellen. In dit artikel laten we u vier verschillende lastminute-kostuumideeën zien die u kunt stylen met alledaagse kleding.
Maak uw eigen last minute kinderkostuums: 4 creatieve kinderkostuums voor carnaval
Als carnaval op de kleuterschool of de lagere school wordt gevierd, hebben de kleintjes vaak snel een geschikt carnavalskostuum nodig. Schattige en leuke carnavalskostuums voor kinderen kunnen vaak gemakkelijk worden gecombineerd met alledaagse kleding en geperfectioneerd met eenvoudige knutselideeën. In dit artikel tonen we vier ideeën voor eenvoudige DIY-kinderkostuums die u zonder naaimachine kunt maken en die uw kind gegarandeerd vrolijk maken.
DIY-Ideeën voor carnaval: knutselen met kinderen tijdens het carnavalsseizoen
Kleurrijke confetti, feesthoeden, grappige clownsgezichten - er zijn geen grenzen aan de creativiteit als het gaat om carnavalsversiering. Het belangrijkste is dat alles er zo kleurrijk en gek mogelijk uitziet. Tegelijkertijd biedt het carnavalsseizoen de perfecte gelegenheid om te knutselen, want vooral jonge kinderen vinden het vast leuk om zelf felgekleurde slingers en raamschilderingen te maken. In dit artikel verzamelen we enkele eenvoudige knutselideeën die u samen met uw kinderen kunt maken voor carnaval.
Maak carnavalsmaskers met kinderen: sjablonen, ideeën en tips
Met een kleurrijk carnavalsmasker kan zelfs een gewone alledaagse look worden omgetoverd tot een leuk kostuum. Zelfgemaakte carnavalsmaskers bieden verschillende ontwerpmogelijkheden - van superhelden tot schurken of vlinders en clowns. In dit artikel laten we u verschillende manieren zien om eenvoudige halfgelaatsmaskers te maken van papieren borden of knutselkarton. Om het knutselen te vergemakkelijken, bieden we ook een knutselblad met verschillende maskersjablonen die u gratis kunt downloaden en uitprinten. Niets houdt u dus tegen om van het carnavalsseizoen te genieten!
Zelfgemaakte carnavalsmaskers kunnen een goed compromis zijn voor kinderen die niet van uitbundige vermommingen houden, maar toch willen deelnemen aan de carnavalsfestiviteiten. Het kan echter zijn dat kinderen zich niet willen verkleden of geen masker willen dragen - dat is volkomen normaal en moet worden gerespecteerd.
______________________________________________
Bronnen en verdere informatie
https://histories.be/ritueel/carnaval/
(Geraadpleegd op 22.12.2025)
https://www.quest.nl/maatschappij/cultuur/a45719742/wat-is-carnaval-betekenis/
(Geraadpleegd op 22.12.2025)
https://www.ostbelgien.eu/nl/beleven/ontdekken/typisch-oostkantons/carnaval
(Geraadpleegd op 22.12.2025)
https://www.l1nieuws.nl/entertainment/2884627/in-belgie-wordt-nog-volop-carnaval-gevierd-hoe-zit-dat
(Geraadpleegd op 22.12.2025)
Bronnen van afbeeldingen in chronologische volgorde:
Omslagfoto: iStock.com/wundervisuals
Foto 1 in de tekst: iStock.com/Jules_Kitano
Foto 2 in de tekst: iStock.com/1Tomm
Foto 3 in de tekst: iStock.com/svetikd
Foto 4 in de tekst: iStock.com/FamVeld
Foto 5 in de tekst: iStock.com/Anastasiia Boriagina
Word member en krijg 10% welkomstbonus*
Profiteer van exclusieve voordelen en aanbiedingen.
*Onze welkomstbonus is 30 dagen geldig en kan eenmalig worden gebruikt in een van onze winkels in België, ofwel in online C&A-shop, ofwel in onze app. Het kan niet worden gecombineerd met andere C&A for you aanbiedingen en kortingen. Ga voor informatie over de voorwaarden van ons klantprogramma naar www.c-and-a.com/be/nl/shop/foryou#termsconditions