Instrumenty muzyczne – dziecko gra z rodzicami na pianinie

Muzyka jako dziecięca pasja – zajęcia muzyczne dla dzieci

Słuchanie muzyki, taniec, śpiew – możliwości, by zaszczepić w dziecku zamiłowanie do muzyki jest co niemiara. Nauka gry na instrumentach wymaga wprawdzie dużego nakładu zaangażowania i dyscypliny, jednak zajęcia muzyczne mają przede wszystkim sprawiać frajdę. Dlatego, aby wzbudzić w maluchach zainteresowanie i chęć nauki, wiele szkół muzycznych oferuje bezpłatne lekcje próbne i warsztaty. Narodowe Forum Muzyki organizuje muzyczne karuzele, dzięki którym dzieciaki rozwijają zdolności muzyczno-ruchowe, a w szczególności poznają różne instrumenty muzyczne, co zdecydowanie ułatwia im dokonanie wyboru zajęć[1].

Z naszego artykułu dowiesz się, jakie korzyści płyną z zajęć umuzykalniających i wspierania rozwoju umiejętności muzycznych u dzieci. Ponadto znajdziesz w nim wiele praktycznych wskazówek dotyczących gry na 3 różnych instrumentach. A należą do nich:

Dlaczego dzieci powinny uczyć się gry na instrumencie?

Zanim spróbujesz zaszczepić w dziecku zamiłowanie do gry na instrumencie, upewnij się, że lekcje muzyki to dla twojej pociechy właściwy wybór. Niektóre dzieci lepiej spożytkują swoją energię na przykład podczas sportów zespołowych z piłką lub innych zajęć ruchowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że dzieciaki na słuch o zajęciach z rówieśnikami wręcz podskakują z radości. Jednak muzyka to dla rodziców uśmiech od losu – regularne uczestnictwo w lekcjach nauki gry na instrumencie korzystnie wpłynie na rozwój ich pociech[2] :

Instrumenty muzyczne – chłopiec i dziewczynka podczas nauki gry na gitarze
  • muzyka wspiera rozwój słuchu i zdolności motoryczych
  • rozwija umiejętność dyscypliny i koncentracji uwagi
  • wspiera rozwój kompetencji społecznych
  • uczy systematyczności i rozwija poczucie odpowiedzialności

Od pewnego stadium rozwoju umiejętności dziecko może puszczać wodze swojej muzycznej fantazji. Na tym etapie maluch ma większe pole do popisu i nierzadko może sam dokonać wyboru utworu np. na szkolny koncert. Dzięki temu uczy się on samodzielności, a ta z kolei pozwala mu rozwijać poczucie własnej wartości. Na tym jednak nie koniec zalet edukacji muzycznej. Postęp w nauce jest często zależny od systematyczności, która wspiera rozwój samodyscypliny. Ponadto umiejętność gry na instrumencie poprawia pamięć i koncentrację uwagi, co może pozytywnie wpłynąć na wyniki twojej pociechy w nauce. A z biologicznego punktu widzenia gra na instrumencie to niebywała okazja do tworzenia się nowych połączeń synaptycznych, a także do wzmacniania się już istniejących sieci neuronów[3].

Pomysł

Ucząc się gry na instrumencie, dziecko przyswaja wiedzę, którą będzie mogło wykorzystać w szkole. Podstawa programowa zakłada bowiem naukę czytania nut i nabycie podstawowych umiejętności muzycznych w ramach lekcji muzyki.

Miejscem, w którym maluchy opanowują sztukę gry na instrumencie, jest najczęściej szkoła muzyczna. Nie bez powodu: w odróżnieniu od lekcji indywidualnych zajęcia w szkole odbywają się zwykle w większych grupach. Dzięki temu dzieci rozwijają umiejętność komunikacji i pracy w zespole. Dodatkowo wspólne muzykowanie wspiera twórcze myślenie i zdolność do autoekspresji. A to z kolei sprawia, że dzieciaki zyskują wewnętrzną równowagę i stają się mniej agresywne.

W jakim wieku dziecko powinno rozpocząć naukę gry na instrumencie?

Przyjmuje się, że optymalny wiek na podjęcie pierwszej próby nauki to 6-8 lat[4]. Jednak coraz częściej dzieci rozpoczynają swoją przygodę z muzykowaniem już w żłobku lub przedszkolu. Tak naprawdę wszystko zależy od chęci i dojrzałości malucha. Młody adept musi bowiem wykazywać chęć udziału w zajęciach i być na tyle dojrzały, by móc skupić się na nauce przez co najmniej 45 minut. Ostatecznie decyzja o podjęciu nauki spoczywa w rękach rodziców, dlatego tak ważna jest umiejętność obserwacji dziecka i właściwej oceny. Aby maluch mógł podjąć naukę gry na instrumencie, powinny go charakteryzować:

  • wysokie pokłady cierpliwości i determinacji
  • umiejętność koncentracji uwagi
  • wystarczająco rozwinięte zdolności motoryczne

Jeśli twoje dziecko spełnia wszystkie wymienione kryteria, mimo że wciąż jest w wieku przedszkolnym, nic nie stoi na przeszkodzie, aby naukę rozpoczęło wcześniej. Pamiętaj jednak, że muzyczny talent trzeba w dziecku obudzić. Każdy maluch posiada zdolności muzyczne, jednak słuch fonetyczny czy poczucie rytmu kształtują się wraz z wiekiem i nierzadko wymagają doskonalenia pod opieką nauczyciela lub rodzica. Dlatego nie oczekuj od swojej pociechy, że od początku nauki będzie wirtuozem, a zamiast okazywać zniecierpliwienie, motywuj ją do działania.

Na początkowym etapie nauki pozwól swojemu dziecku rozwijać jego zdolności muzyczne pod okiem nauczyciela. Dzięki temu będziesz mieć pewność, że twoja pociecha prawidłowo posługuje się instrumentem i właściwie wykształca nawyki dźwiękowo-techniczne. Dopiero gdy nabierze ona nieco doświadczenia, może uczyć się utworów samodzielnie. Po ilu lekcjach zobaczysz pierwsze efekty? To zależy od poczucia rytmu, motoryki i motywacji szkraba. Niektórym dzieciom wystarczy jedna 45-minutowa lekcja tygodniowo, inne z kolei do opanowania tej samej jednostki potrzebują czerech 30-minutowych spotkań. Pamiętaj jednak, że oprócz obowiązkowych i dodatkowych zajęć dziecko powinno mieć również czas na zabawę.

Sprawdź

Im wcześniej dziecko wkroczy w świat muzyki, tym lepiej! Nawet u maluchów poniżej 6 roku życia można wykształcić podstawowe umiejętności muzyczne.

W przypadku wielu instrumentów można spotkać się z zaleceniami wiekowymi, które zależą od stosowanych technik i rozwoju fizycznego młodego adepta. Przykładowo technika dmuchania w stroik oboju jest zdecydowanie trudniejsza, niż technika dmuchania w ustnik fletu prostego. Natomiast instrumenty o dużych gabarytach takich jak np. kontrabas, mogłyby okazać się dla maluchów zbyt ciężkie. Który instrument będzie wobec tego optymalny dla twojego szkraba? Świetnie sprawdzą się gitara i skrzypce. Oba instrumenty są dostępne w różnych rozmiarach, dostosowanych do konkretnego przedziału wiekowego. Pamiętaj jednak, że twoje dziecko rośnie, dlatego instrumenty warto wypożyczać lub kupować używane[5].

Instrumenty dla dzieci – nauka gry na gitarze

Gitara to bez wątpienia jeden z najczęściej wybieranych instrumentów muzycznych do nauki[6]. Zwykle to także nieodłączny element akompaniamentu do śpiewu i muzyki zespołowej. Jednak... dlaczego? Odpowiedź jest prosta: już najprostsze akordy potrafią zdziałać cuda. A wydobyć z gitary cudowne dźwięki mogą nawet maluchy – bo co to dla sprytnego szkraba opanowanie kilku akordów? Dla nastolatków umiejętność gry na gitarze klasycznej otwiera kolejne ścieżki rozwoju. Wielu młodych ludzi coraz częściej pragnie zagrać legendarne utwory w dynamicznych aranżacjach i sięga po gitarę elektryczną.

  • Optymalny wiek rozpoczęcia nauki: 6 – 7 lat[7]
  • Gitara klasyczna – przedział cenowy: 35 – 5500 zł
  • Cena 1 jednostki lekcyjnej: 15 – 100 zł (60 min)
  • Akcesoria: pokrowiec, kostka, struny, stroik, stojak na nuty, pasek do gitary
  • Podstawowe zagadnienia z zakresu gry na gitarze: budowa gitary, właściwa postawa podczas gry, nauka strojenia instrumentu, ćwiczenia rytmiczne, czytanie zapisu nutowego[8]

Aby twoje dziecko mogło rozpocząć przygodę z nauką gry na gitarze, powinno móc bez trudu utrzymać instrument. Dlatego na początek sięgnij po model gitary dziecięcej. W sprzedaży dostępne są również gitary-zabawki, które można dostać już za ok. 30 złotych. Jakość dźwięku i wytrzymałość takich imitacji pozostawiają wprawdzie wiele do życzenia, jednak dla najmłodszych gitara zabawkowa to prawdziwy strzał w dziesiątkę. Dziecko rośnie, dlatego musisz liczyć się z tym, że w przyszłości będzie potrzebowało instrumentu dostosowanego do jego wzrostu. Jeśli jednak masz pewność, że gitara zagości w życiu twojej pociechy na dłużej, zainwestuj w nieco droższy instrument. Ceny gitar dobrej jakości oscylują pomiędzy 200 a 300 złotych, a wysokiej jakości znajdują się w przedziale 1000-5500 złotych.

Instrumenty dla dzieci – nauka gry na pianinie

Pianino to jeden z najchętniej wybieranych instrumentów dla dzieci, co zawdzięcza swojej wielostronności zarówno na niwie artystycznej, jak i w życiu codziennym. Różnorodność styli muzycznych dla instrumentów klawiszowych zapewnia bowiem szeroki wachlarz możliwości rozwoju młodego muzyka. Dzięki umiejętności gry na pianine twój szkrab będzie mógł grać w zespole, zainicjować powstanie klubu muzycznego czy zostać członkiem orkiestry symfonicznej.

  • Optymalny wiek rozpoczęcia nauki: 6-8 lat (szkoły często ustalają dolną granicę wiekową[9])
  • Wynajem pianina: od 100 złotych (za miesiąc)[10]
  • Cena 1 jednostki lekcyjnej: ok. 60 złotych (60 min)[11]
  • Akcesoria: stołek do pianina, podręcznik do nauki czytania nut
  • Podstawowe zagadnienia z zakresu gry na pianinie[12]: budowa instrumentu, czytanie zapisu nutowego, ćwiczenie koordynacji rąk, nauka akordów, interpretacje utworów muzycznych[13]

Już na etapie wczesnoszkolnym sprawność ruchowa dłoni dziecka jest na tyle rozwinięta, by mogło ono uderzać w klawisze. Jednak na naukę na miarę wirtuozów wiek przedszkolny to zdecydowanie za wcześnie. Pianino to dość wymagający instrument, dlatego dobrze rozwinięte zdolności manualne i motoryczne są tutaj nieodzowne.

Instrumenty dla dzieci – chłopiec podczas lekcji gry na pianine

Pianina pięknie się prezentują, doskonale brzmią i... nie należą do najtańszych. Używane można dostać już za ok. 500 złotych, jednak w takim przypadku zakup pianina to dopiero początek[14]. Nierzadko taki instrument wymaga renowacji: naprawy mechanizmu, uzupełnienia strun, korekty klawiatury a przede wszystkim kilkukrotnego strojenia, co może zwiększyć całościowy wydatek do ok. 3000 złotych. Nowe pianino akustyczne najniższej klasy to koszt rzędu ok. 11 000, a fortepianu 50 000. W zależności od marki i modelu ceny mogą być zdecydowanie wyższe. Dlatego doskonałą alternatywą dla zakupu nowego bądź używanego instrumentu jest jego wynajęcie. Coraz więcej firm wychodzi na przeciw rodzicom i oferuje możliwość wynajmu, nierzadko z możliwością wykupienia instrumentu. Wysokość czynszu rozpoczyna się już od 100 złotych, a wpłacone raty są często zaliczane na poczet zakupu instrumentu.

Instrumenty dla dzieci – nauka gry na perkusji

Dla wielu rodziców perkusja to przede wszystkim źródło nieposkromionego hałasu. Jednak perkusja to nie tylko donośny dźwięk – to przede wszystkim instrument, który wymaga od swoich adeptów odrobiny systematyczności. Bo trening czyni mistrza! Podczas gry perkusiści poruszają się zdecydowanie więcej niż pozostali muzycy, dlatego gra na bębnach to doskonałe zajęcie dla ruchliwych i energicznych maluchów.

  • Optymalny wiek rozpoczęcia nauki: od 6 roku życia
  • Cena perkusji dla dzieci: ok. 700 złotych
  • Cena 1 jednostki lekcyjnej: 60 zł (60 min)[15]
  • Akcesoria: pałki perkusyjne, siedzisko, talerze, wyciszacze
  • Podstawowe zagadnienia z zakresu gry na perkusji: budowa perkusji, czytanie nut, nauka technik weblowych i perkusyjnych, nauka samodzielnego ćwiczenia z metronomem, praca z podkładami muzycznymi[16]
Hinweis

Nie każde dziecko jest stworzone do każdego instrumentu. Gra na instrumentach strunowych wymaga od malucha delikatności, a instrumenty perkusyjne dużych pokładów energii.

Instrumenty dla dzieci – dziewczynka uczy się grać na perkusji

Bębenki to nieodłączny element większości zabaw pełnych energii maluchów. I pomimo, że perkusja to pokrewny instrument, to grę na prawdziwych bębnach warto rozpocząć nieco później – w wieku szkolnym. Nauka gry na perkusji ma wiele zalet. Przede wszystkim wywiera ona pozytywny wpływ na motorykę i koordynację ruchową u najmłodszych. Dodatkowo, podczas gry ręce i nogi małego perkusisty są w ciągłym ruchu. A co najważniejsze, gra na perkusji kształtuje słuch muzyczny, poczucie rytmu i zręczność.

Jeśli chcesz zadbać o rozwój muzyczny swojej pociechy już od najmłodszych lat, spraw jej zestaw perkusyjny do ćwiczenia pierwszych uderzeń. Perkusję dla dzieci można kupić już za ok. 80 złotych. Wyposażenie takiej perkusji jest z reguły dalekie od zestawu perkusyjnego z prawdziwego zdarzenia, jednak do pierwszych ćwiczeń rytmicznych będzie ona jak znalazł. Przy zakupie bębnów akustycznych, będących pomniejszoną wersją zestawu używanego przez profesjonalnych muzyków, musisz liczyć się z wydatkiem rzędu 700 złotych. Niskiej klasy perkusja elektroniczna, dzięki której można odbierać dźwięk przez słuchawki, kosztuje do 1800 złotych. Za profesjonalne bębny najwyższej jakości można zapłacić nawet 10 000 złotych. Na początek taki wydatek nie jest jednak konieczny.

Podsumowanie

Zamiłowanie do muzyki można zaobserwować u dziecka już od najmłodszych lat. I nie bez powodu rodzice umożliwiają swoim pociechom jego pogłębianie. Śpiew, taniec czy muzykowanie nie tylko sprawiają maluchom frajdę, lecz przede wszystkim wspierają ich rozwój. Dzięki rozwijaniu muzycznych pasji kształtują się zdolności poznawcze, motoryczne i koordynacja ruchowa. Kreatywne maluchy mogą w ten sposób puścić wodze fantazji, nieco bardziej nieśmiałe mogą natomiast dać wyraz swoim uczuciom. Regularne uczęszczanie na zajęcia i ćwiczenia uczy systematyczności i samodyscypliny. A wspólne muzykowanie w szkole muzycznej lub w zespole dodatkowo wspiera rozwój kompetencji społecznych twojego dziecka. Jeśli twoja pociecha chce grać na instrumencie, daj jej taką możliwość, motywuj do działania, jednak pamiętaj, by nie wywierać presji. Powodzenia!

[1] http://www.nfm.wroclaw.pl/article?id=1180

[2] https://szkolacasio.pl/wplyw-muzyki-rozwoj-dziecka-2/

[3] http://laboratoria.net/aktualnosci/23259.html

[4] http://www.profesor.pl/publikacja,7727,Artykuly,Podreczniki-a-praktyka-nauczania-gry-na-fortepianie

[5] https://www.doz.pl/czytelnia/a1608-Oddzialywanie_muzyki_na_rozwoj_dziecka

[6] https://magazyngitarzysta.pl/muzyka/newsy/1058-guitar-city-2008

[7] http://kultura.olawa.pl/kategoria-edukacja/muzyka/

[8] http://wynajem-pianin.pl/index.html

[9], [10] http://www.schoolofmusic.pl/nauka-i-lekcje-gry-na-pianinie/

[11] http://musial.com.pl/fortepiany_pianina_w_polsce.html

[12] http://www.sklepmuzycznydemo.pl/millenium-mx-junior-perkusja.html

[13], [15] https://www.drumbum.pl/cennik/

[14] http://cksulejowek.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=42&Itemid=11

[16] https://www.artyz.pl/nauka-gry-na-perkusji-szczecin/