A'dan Z'ye bakım önerileri

Acı likör

Bitkilerden oluşan sindirimi kolaylaştırıcı acı likörün lekesi midenize vurmadan önce, lekeleri bir likör lekesini temizler gibi önce alkolle temizleyin, ardından da sıcak sabunlu suyla yıkayın.

Alerjiler

Deterjanlara karşı hassas ya da alerjisi olanlar önce kullandıkları deterjanın markasını değiştirmeli ve mümkün oldukça parfümsüz bir ürün denemelidir.

Alkol

Alkol, başka özelliklerinin yanı sıra mükemmel leke sökücü etkiye sahiptir. Özellikle ispirto veya saf alkol tam anlamıyla genel temizleyicilerdir. İstisnai durumlarda alkol oranı yüksek içkileri de kullanabilirsiniz.

Alpaka

Güney Amerikan Vikuna laması uzun, ipek gibi parlayan kıllarını bu değerli malzemeye ham madde olarak sunar. Alpaka, bayan mantoları veya elbiseler gibi üstün nitelikli yün kumaşlar için kullanılır.

Angora

Özel çiftliklerde yetiştirilen bir tavşan türüdür. Bu sevimli kemirgenin karnına dokunulduğunda, yumuşak yünü oluşturan ince alt kıllar elinize gelir. Angora yünü çok sıcak tutar ve yumuşaktır. Özellikle ciltte hoş bir his uyandırır ve romatizma hastalıklarına iyi gelir. Mümkün olduğunca kolay işlenebilmesi için Angora yününe koyun yünü veya sentetik elyaflar karıştırılır. Ancak Angora yünü oldukça pahalıdır. Zira bu küçük tavşanlar yılda sadece 250-500 gram arası yün vermektedirler. Angora giysiler elde yıkanmalıdır.

Ayakkabı boyası

Az miktarda ayakkabı boyası bakımlı görünüm için şarttır – ancak elbette giysi üzerinde değil. Lekeye karşı terebentin oldukça faydalıdır. Sorun bu şekilde çözülmezse, sabunlu ispirto ve amonyak tuzu ruhundan oluşan karışımı deneyin. Kadife ve ipek gibi hassas kumaşlarda terebentin kullanılamaz. Bunlarda önce ispirto, ardından epeyce inceltilmiş amonyak tuzu ruhu kullanın. Ayakkabı boyası çoraba bulaştıysa, inceltilmiş amonyak tuzu ruhuyla yıkamadan önce lekeyi ısıtılmış alkolle ovalayın.

Bakım talimatı

Bir dil vardır ki, tüm dünyada anlaşılır: giysilerinizin bakım etiketindeki işaret dili. Uluslararası geçerli semboller, kumaşı yıkayabileceğinizi, kurutabileceğinizi, ütüleyebileceğinizi, klorlayabileceğinizi ve kuru temizlemeye verebileceğinizi ya da bunları yapamayacağınızı gösterir.

Bal

Arıların ürettikleri altın giysinize bulaştığında önce sıcak su kullanın. Sonra da tatlı lekeye doğrudan sıvı çamaşır deterjanı uygulayın.

Benzin

Evdeki benzin, lekeleri çıkarmak için çoğu kez en son çaredir. Ancak leke sökücü olarak kullanılan bu süper yakıt, taşıt depolarının içeriğiyle karıştırılmamalıdır. Ev benzini, yangın tehlikesi ve oluşan buharlar nedeniyle sadece istisnai durumlarda kullanılmalıdır - örneğin tereyağı ve yağ lekelerine yapılan ön muamelede.

Beyaz şarap

Beyaz şarap, yok edilmeden sonra çok bekletilmemelidir. Hemen sıcak suyla yıkayın. Ardından nemi daha iyi emmek için, lekenin üzerine bol miktarda tuz serpin – bu yöntem kırmızı şarapta da başarıyla kullanılmaktadır.

Bilinmeyen lekeler

Bilinmeyenlere daima dikkatle yaklaşılmalıdır. Soruna önce kumaşı analiz ederek yaklaşın. Renkli, yıkanabilir kumaşlarda yumurta sarısı iyi etki eder. Yumuşattıktan sonra lekeyi soğuk suyla yıkayın. Beyaz, kolalanmış kumaşları kolonya veya ispirtoyla hafif tamponlayın. Ardından amonyak tuzu ruhu ve leke çıkarıcı sabundan oluşan inceltilmiş bir solüsyonu lekenin üzerine sürün veya gece boyunca içinde yumuşatın. Yün söz konusu olduğunda mısır veya patates unu veya sirke ve patates nişastası kullanın. Bu malzemeleri suda ısıtın ve lekeye sürün. Solüsyon kurur kurumaz leke fırçalanabilir. Kadifeye sinen lekeleri sirkeye batırılmış bir keten bezle silin, ardından berrak suyla yıkayın.

Bira

Sıcak, inceltilmiş sirkeyle ovduğunuzda bira lekeleri leke tuzu kullanmadan da çıkar. Eski lekeleri biraz gliserin kullanarak önceden yumuşatın. Böylece bira çoğu kez ilk yıkamadan sonra iz bırakmadan temizlenir. Temizlik ilkesine de uyulmuş olunur.

Boya

Giysi üzerinde badana boyası, kızmak için bir neden değildir. Elbette boyanın hangi tür bir boya olduğunu bilmeniz şarttır. Suda çözünür boyalara en iyisi önce Marsilya sabunu ya da leke çıkarıcı sabun tatbik edilir ve ardından yıkanır. Yağlı boyalar için yıkamadan önce vernikler için de kullanabileceğiniz terebentin yağı kullanın. Akrilik boyalar için daha sert önlemler gerekir: İspirtoyu birkaç damla amonyak tuzu ruhuyla karıştırın ve yıkamadan önce lekenin üzerine, gerekirse birkaç kere, hafifçe bastırın.

Buzdolabı

Bazı lekeler önce buza yatırılmalıdır. Çünkü sert durumda örneğin sakız veya bal mumu lekeleri daha kolay temizlenir. Ayrıca eksi derecelerde soğutulduğunda hassas Angora yününün keçeleşmesi önlenir.

Çamaşır deterjanı ve üniversal deterjan

İyi bir çamaşır makinesinin yanı sıra, her yıkama programının temel donanımı olarak çamaşır deterjanı bulundurulmalıdır. Böylece çamaşırlar 95 °C’ye kadar bütün sıcaklıklarda sadece temiz değil, tertemiz olurlar.

Çay

Çayın suyu hâlâ sıcaksa, bu suyu çay lekesine hızlı ilk müdahale için kullanın. Destek olarak su içinde leke çıkarıcı sabun da işe yarar. İnatçı lekeler için yaklaşık bir saat sonra yıkanabilen gliserin ve yumurta sarısı karışımı da önerilir.

Çevreye uygunluk

Bir sanayi işletmesi, çevreye saldığı emisyon ve çevreyi koruma söz konusu olduğunda büyük bir sorumluluk taşımaktadır. Bu nedenle de en modern tesis teknolojisi kullanımıyla çevremize karşı hassas davrandığımız ve zararlı maddelerden kaçındığımız konusunda kuşku yoktur. Ancak, ürünlerimizin kelimenin tam anlamıyla uzun ömrü nedeniyle çevreye önemli bir katkıda bulunuyoruz.

Çikolata

Bu zarif tatlı ciddi bir soruna dönüştüğünde, lekeyi önce bir bıçakla kazıyın. Alkol veya gliserini bir yumurta sarısıyla karıştırın ve bu karışımı lekeye sürüp biraz etki etmesini bekleyin. Ardından kumaşı sıcak sabunlu suda yıkayın. Alternatif olarak çikolatayı süt içinde de yüzdürebilir ve bir süre sonra yıkayabilirsiniz.

Çilek

En tatlı meyvelerin lekelerine ılık sabunlu su uygulayın. Hassas dokularda az miktarda saf alkol kullanılması da önerilir.

Cilt kremi

Yağlı cilt kremi lekelerinde tereyağında kullanılan çözücü maddeler işe yarar. Boya kalıntıları için ilave bir ağartıcı en iyi malzemedir. Yıkama benzini de cilt kreminde işe yarar – ama en iyisi cilt üzerinde değil, sadece giysi üzerinde kullanın.

Çimen

Yeşil umudun rengidir. Çimen lekelerinde umudunuzu kaybetmemelisiniz. Lekenin üzerine su gelmesini önlemeniz gerekir. Aksi takdirde lekenin çıkması zorlaşır. Şu işlem daha faydalıdır: sıcak yıkamadan önce lekenin üzerine seyreltmiş amonyak tuzu ruhu veya limon suyu uygulayın. Daha eski çimen lekelerine karşı eski bir ev tarifi faydalı olabilir: kirlenmiş yeri ekşimiş sütle yumuşatın ve taze sütle durulayın. Buna karşın ipek kumaşlarda sabunlu ispirto ve amonyak tuzu ruhundan oluşan karışım önerilmektedir. Flanel kumaşlarda yumurta akı ve gliserinden oluşan bir karışım kullanılmalıdır. Açık renkli bir yaz elbisesiyle çimenlerde gezindiyseniz, söz konusu lekelere önce biraz saf alkol tatbik edin.

Deri

Başka hiçbir malzeme, gerçek deri gibi bunca faydalı özelliği bir arada barındırmaz. Deri sadece dayanıklı olmakla kalmaz, aynı zamanda vücudu sarar, nefes alır ve şeklini korur. Vücudun nemini emer, ama rüzgâr ve hava şartlarına karşı da korur. Doğal olarak gelişen deseni gerçekliğini ve ayrıcalığını gösterir. Malzemenin özelliği ise buna uygun bir uygulama ve bakım gerektirir. Özellikle güneş ve ısı deri için adeta zehirdir. Bu durumda deri sertleşip kırılganlaşır, Nemli deriyi kaloriferde değil, askıda açık havada kurutun. Ardından yağmur lekelerini bir süngerle temizleyin. Sokak çamuru ve diğer hafif lekeler yumuşak bir bez ve ılık suyla temizlenir. Kesinlikle terebentin gibi daha keskin malzemeler denemeyin. Kaba lekeler, iyi bir kuru temizleyicide temizlenmelidir.

Deterjan

Yoğun yıkama gücüne sahip deterjanlarda kire karşı mucize ilaç çeşitleri vardır: bütün sıcaklıklar için çamaşır deterjanı, boya salmamaları gereken renkli kumaşlar için renkli çamaşır deterjanı, hassas tekstillerin düşük sıcaklıklarda itinalı bakımı için hassas çamaşır deterjanı, yumuşak yünler için yün deterjanı, perdelerdeki grileşmeleri yok etmek için perde deterjanı. Ayrıca deterjanların etkisi, örneğin leke tuzu ve elde yıkama deterjanı veya yıkama gücünü arttırıcılarla güçlendirilebilir. Hangi leke için hangi malzemenin doğru olduğunu kirin türü ve yoğunluğu ve giysi etiketindeki bakım talimatı belirler.

Deve kılı

Tek ve çift hörgüçlü develerin kıllarından üretilen tekstiller buz gibi çöl gecelerinde yalnızca ısıtıcı ve dayanıklı bir koruma olmakla kalmaz. Aynı zamanda çok hafiftir ve keçeleşmez.

Diş macunu

Giysideki diş macununu dişlerinizdeki diş macunu gibi yok edebilirsiniz: ılık suyla iyice çalkalayın.

Dondurma

Güneş, serinletici bu tatlıyı yapışkan bir akıntıya dönüştürüp, külah da akmasına engel olamazsa, yazın hoş olmayan izleri çabucak görünüverir. O zaman lekenin üstüne sürülecek ispirto ve amonyak tuzu ruhundan bir karışım işe yarar. Kalanını da ılık, berrak suyla yok edebilirsiniz.

Dozaj

Çamaşırhanelerde de şu kural geçerlidir: Doğru malzemeler en iyi tariftir. Suyun sertliği, deterjan ve yumuşatıcı, yanlış dozda kullanıldığında yıkama sonucunu zayıflatabilir. Az deterjan yetersiz yıkama sonuçlarına ve çamaşırların grileşmesine neden olur. Fazla deterjan aşırı köpük yaratır ve dolayısıyla kötü yıkamaya ve bu nedenle de yetersiz bir yıkama sonucuna yol açar. Bu nedenle, hem deterjan ambalajındaki bilgileri hem de su tedarikçinizin suyunuzun sertliğine ilişkin verdiği bilgileri dikkate alın.

Elde yıkama deterjanı

Bu yıkama maddesinin avantajları yalnızca tatilde görülmez. Yıkamadan önce yakaya hafifçe elde yıkama deterjanı bastırarak tatbik ederseniz, yaka kirlerini de kolaylıkla çıkarabilirsiniz.

Fırça

Giysiler fırçayla taranır. Böylece pantolonlarınız ve takım elbiseleriniz hızla tekrar eski görünümüne kavuşur. Düzenli aralıklarla fırçalama sadece günlük zararlı tozları yok etmekle kalmaz, narin kumaşların parlaklığını da korur. Doğal kıllar sert, sentetik fırçalardan daha yumuşaktır ve böylece doku için daha az zararlıdır.

Frenk üzümü suyu

Koyu renk Frenk üzümü suyu, her meyve suyu gibi çoğu kez ilk yıkamadan sonra temizlenir. İnatçı lekelerde çamaşır deterjanına biraz leke tuzu ekleyebilirsiniz. Alternatif olarak yıkama öncesi sıcak alkol, limon suyu, sirke, tuz veya beyaz Frenk üzümü suyu da işe yarayabilir.

Gerçek, solmaz boya

Sarı triko renk atarsa, yanlış boyayla işlenmiştir. Çünkü üretimde pahalı, yıkamaya dayanıklı boyalar kullanmaktan kaçınanlar sadece bazı Uzak Doğu'lu üreticiler değiller. Ayrıca, deterjandaki bazı optik renk açıcılar da renklerin atmasına neden olabilir. Kullanılan boyanın çıkmaz gerçek boya olup olmadığını nemli beyaz bir bezi kumaşa sürterek kontrol edin. Renklerin solmasından korkuyorsanız, kumaşı ayrı, örneğin küvette, yıkayın ya da özel bir renkli çamaşır deterjanı kullanın.

Güve

Yün, tam da aç güvelerin damak zevkine uygundur. Ancak, büyük annelerimizin de bildiği, güvelerin iştahını kesici önlemler de vardır. Sedir ağacı odununun veya lavanta çiçeğinin kokusu güveleri kaçırır.

Hardal

Herkes bir şey söylemeden önce bilge bir büyük annenin tavsiyesini dinleyin: Hardal lekesine ilk önce sıcak sabunlu su uygulayın. Ardından leke hâlâ görünüyorsa, su ve biraz amonyak tuzu ruhu kullanarak gidermeye çalışın. Daha sonra ancak gliserin işe yarar. Ama kadife ve ipek üzerinde kullanılmamalıdır. Burada mayonez ve köri lekelerinde olduğu gibi itinayla kolonya veya biraz ispirto kullanmalısınız.

Hassas çamaşır deterjanı

Adından da anlaşıldığı gibi hassas çamaşır deterjanları çamaşırları yıpratmazlar. İçinde ağartıcı ve optik açıcı yoktur. Narin renkler böylece korunur, yalnızca 30 °C - 40 °C arasında yıkanabilen hassas tekstiller korunur – özellikle de çamaşırlarınızı çamaşır makinenizin hassas yıkama programında yıkarsanız.

İpek

Asya'da yaygın olan dut ağacı, ipek böceğinin asıl yurdudur. Dünyanın en ince ve en değerli ham liflerini verir. İpek, tüm diğer kumaşlardan daha hafif, daha yumuşak, ama buna rağmen kopmaya karşı daha dirençlidir. Yalnızca güveler ve bakteriler bu değerli malzemeyle temastan kaçınırlar. İpeğin ayrıcalıklı görünümünü koruması için özenli bir bakıma ihtiyacı vardır. İpek, güçlü güneş ışınlarından hoşlanmaz. İpek hafiftir ve saklanırken temiz havaya ihtiyacı vardır.

İs

İs lekesini ovarsanız, temizlenmesi imkânsızlaşır. Zira ovalamayla koyu renkli duman dokunun içine iyice yerleşir. En iyisi üstüne vurun ve üfleyin, ardından lekenin üzerine patates unu ve testere talaşı veya beyaz, kaynatmaya dayanıklı kumaşlarda biraz tuz serpin. O zaman da silkerek yok olmazsa, biraz alkol kullanmayı deneyin.

Isı

Her kumaş sıcak yıkanamaz. Bu işlemle giysilerin çekmemesi için yıkamadan önce bakım etiketine bakın. Yıkama teknesi sembolünün içinde uygun yıkama sıcaklığı belirtilmiştir.

Ispanak

Ispanağın yanında taze patates olmalıdır. Daha doğrusu: çiğ bir patatesi ıspanak lekesinin üzerine sürün ve sonra da sabunlu suyla yıkayın.

İyot

Lekeyi sıcak suyla ıslatın ve ardından yarım bir çiğ patatesinin kesilmiş yüzünü ve amonyak tuzu ruhunu uygulayın. Büyük olasılıkla bu işlemi birkaç kere tekrarlamanız gerekecektir.

Giriş yok henüz

Kadife

Dayanıklı bir kot gibi değerli kadife kumaş da pamuktan yapılmıştır. Ancak ikisinin ortak yönleri tam bu noktada sona ermektedir. Bakım talimatında yıkama sembolü bulunuyorsa, önce giysinin tersini çevirin. Sıkma programından sonra kumaşı kuvvetle silkin ve şişirilebilir bir askıda kurumaya bırakın. Kumaşın havlarının tekrar dikleşebilmesi için, kumaşı arada bir silkmelisiniz. Leke çıkarırken mekanik leke sökücülerden uzak durulması önerilir. Aksi takdirde lifler çözülebilir ve görünümü bozulabilir.

Kahve

Lekenin nasıl çıkarılacağını öğrenmek için kahve falına bakmanız gerekmez. Kahvede süt varsa, lekeye ilk önce soğuk suyla hafif bastırın. Ardından hafifçe bastırarak lekenin üzerine gliserin sürün ve sıcak suyla yıkayın. İlaveten biraz sabun kullanmak istiyorsanız, sadece leke çıkarıcı sabun kullanın. Böylece kadife ve ipek üzerindeki kahve lekelerini de azaltabilirsiniz. Dökülen kahve şekersiz ve sütsüz ise, lekeye önce ılık sabunlu su uygulayın. Eski kahve lekelerinde sabunlu suya bir tutam tuz ekleyin ve sonra da lekeye gliserin ve yumurta sarısı sürün. Yaklaşık yarım saat sonra karışımı önce soğuk, sonra da ılık suyla durulayın. Renkli, yıkanabilir kumaşlarda süt banyosu işe yarayabilir. Süt ekşimişse, lekeyi ılık suyla yıkayın.

Kakao

Kakao süt içinde yüzer ve leke olarak sütle aynı uygulamaya tabi tutulmalıdır: önce soğuk, ardından sıcak su. Kesinlikle tersi yapılmamalıdır. Aksi takdirde leke büyük sorun yaratabilir. Ardından giysiyi tuzlu suda yumuşatın. Yıkandıktan sonra hâlâ kakao izleri görünüyorsa, lekeye patateslerin tuzsuz olarak kaynatıldığı suyu hafifçe bastırarak üzerine sürün. Hassas kumaşlarda leketi süt ekşiyinceye kadar süte yatırın ve sonra da lekeyi önce soğuk, ardından da sıcak suyla çalkalayın.

Kan

Kan gördüğünüzde bu ilk yardımı uygulayın: Derhal soğuk suyla yıkayın, ardından tuzlu suda yumuşatın. Eski lekelerde yıkamadan önce az miktarda inceltilmiş amonyak tuzu ruhu işe yarar.

Karışık doku

İyi bir kumaş bazen iyi bir parfüm gibidir: Karışım aradaki farkı oluşturur. Dayanıklı pamuk, viskoz kullanımıyla ince bir zarafete kavuşur. Başka liflerle karıştırıldığında kaimirin maliyeti düşer. Klasik karışık dokular, örneğin pamuk ve sentetik liflerle birleştirilen gabardin ve poplindir. Mikro lifli kumaşlar da çeşitli temel maddelerin kombinasyonundan oluşurlar. Bakım açısından bütün bunlar şu anlama gelir: kullanılacak maddeleri seçerken daha fazla özen gerekir. Kumaştaki en hassas madde, temizleme programını belirler. Bununla ilgili bilgiyi giysi etiketinde bulabilirsiniz.

Kaşmir

Himalaya Dağları'nın sert ikliminde yaşayan kaşmir keçisi tekstil sektörünün en değerli ve pahalı ham maddelerinden birini sağlar. Soğuğa karşı koruyucu bu narin malzeme, keçi başına ve yıllık olarak yalnızca 100 ile 300 gram arasında toplanır. Kaşmir yünü nemi iyi emdiği ve aktardığı için, tercihen yorganlarda kullanılır. Ayrıca değerli kaşmir, örneğin şallar, kazaklar, takım elbiseler, ceketler ve çoraplar için de temel malzeme olarak kullanılır. Temizlik, Angora yününde olduğu gibi, yumuşak bir hassas çamaşır deterjanı ve çok sıcak olmayan suda elle yıkanarak gerçekleşir.

Katran

Koyu kıvamlı maddeye önce tereyağı sürün. Reçinede olduğu gibi leke bununla bağlanır. Etki ettikten sonra ilk kaba lekeleri dikkatlice yok edebilirsiniz. Ardından alkol veya biraz terebentin alıp lekeye sürün. Altına kalın mutfak kâğıdı yerleştirin. Böylece katranın kalanı emilebilir. 'Sıcak bir çözüm de' ütüyle işlem yapmaktır. Bu arada lekeyi güçlü emiciliği bulunan kurutma kâğıdı arasına yerleştirin.

Kaynatılan çamaşır

Giysilerin buna dayanıklı olması şartıyla lekelere karşı sıcak bir banyo iyi gelir. Çoğu kez 95 °C’de büyük veya küçük sakarlıkların son kalıntıları da yok olur. Giysilerinizin yüksek sıcaklıklara dayanıp dayanmadığını ilgili bakım talimatından öğrenebilirsiniz. Ayrıca, kaynatılacak çamaşırları yıkarken gerçek boyalara sahip çamaşırları bir araya getirmeye dikkat etmeniz gerekir. Böylece boyaların akması önlenir.

Keçeli kalem

Keçeli kalemin izleri – tıpkı tükenmez kalemde olduğu gibi – zor temizlenir. Çünkü boyar maddeler inatla kumaşın içinde kalırlar. Bazen, gerekirse de birkaç kere, yıkamadan önce boyaları biraz gliserin veya alkol ve terebentinle çözmeniz işe yarayabilir.

Ketçap

'Fast Food' klasiği olan ketçap lekesini, ılık sabunlu su veya su ve biraz amonyak tuzu ruhu kullanarak oluştuğu kadar çabuk yok edebilirsiniz. Sıvı hassas çamaşır deterjanıyla da yıkamadan önce yumuşatabilirsiniz.

Keten

Eski Mısırlılar da bu hafif kumaşa sarınmayı seviyorlardı. Liflerin düzensiz kalınlığı nedeniyle keten çoğu kez sert ve kırışık görünür. Bu 'kırışık görünüm', serinletici özelliği özellikle yaz aylarında önemli olan bu kumaşın ayırıcı özelliği olarak kabul edilir. Yüksek nitelikli keten, mat ve güzel bir parlaklığa sahiptir ve 'asil bir biçimde kırışır'. Bu özelliklerin kalıcı olması için giysi etiketindeki özel bakım talimatlarına dikkat edilmelidir.

Kiraz

Çekirdekli meyvenin kırmızı suyuna karşı önce sıkılmış bir limonun suyu işe yarar. Ayrıca sabunlu su ve ardından süt de hemen çözüm sağlar.

Kırmızı şarap

Kırmızı şaraba karşı beyaz şarap işe yarar. Sherry veya berrak alkol de lekeyi güvenli şekilde temizler. Ancak, şaraba karşı en iyi ilaç her zaman olduğu gibi büyük bir tutam tuzdur. Lekeye mutlaka derhal müdahale edilmesi önerilir. Çamaşır makinesine koymadan önce, lekenin üzerine limon suyu sıkılması da önerilir. Leke hâlâ yok olmamışsa, bir sonraki yıkamadan önce kumaşı gece boyu yağı alınmış süte yatırın. Bu da işe yaramazsa, son olarak gliserin deneyin.  Kadife ve ipekte tuz veya beyaz şarap tatbik edilemez. Bu durumda sadece mısır ve patates unu kullanılabilir. Kalan kırmızı şarap artıklarına karşı inceltilmik amonyok tuzu ruhu, saf alkol veya sabunlu ispirto kullanılabilir.

Klor

Bir lekeye yıkamadan önce klor içeren ağartıcılar uygulamak için, giysi etiketindeki üçgene dikkat edin. İçinde CL harfleri bulunuyorsa, ağartma mümkündür. Üzeri çarpı işaretiyle çizilmiş bir üçgende ağartmadan vazgeçmeli ve giysinizi uzman bir işletmeye, örneğin kuru temizlemeye götürmelisiniz.

Kola

Bu kahverengi içeceğin taze lekeleri, normalde ilk yıkamada çıkar. Eski lekelerde lekenin üzerinde biraz hassas çamaşır deterjanı ve sonra da çözücü olarak biraz maden suyu dökülmesi işe yarar.

Konyak

Alkol izleri moralinizi bozmadan önce, giysi üzerindeki lekeler üzerine önce ılık su, ardından da biraz sıvı çamaşır deterjanı ve su uygulayın.

Köri

Bir tutam köri sadece en sevdiğiniz yemeğe lezzet katmakla kalmaz, leke sorunu da yaratır. Çünkü yanlış uygulama yapılırsa bu güzel baharat ciddi bir soruna dönüşür. Bu nedenle köri lekelerinde mayonez ve hardalda olduğu gibi bir uygulama yapın: Önce lekeyi ılık suyla yıkayın, ardından lekeye biraz gliserin sürün veya hassas kumaşlarda kolonya, ispirto veya saf alkol kullanın.

Kuru temizleme

Neredeyse her leke için bir çözüm sunmamıza rağmen, yine de kuru temizlemeye gitmenin önerildiği durumlar vardır. Örneğin belli kumaşlar çamaşır makinesinde değil kuru temizlemeyle temizlenmelidir. Giysinizin bakım talimatında, daire sembolünün içinde kumaşın kuru temizlemeye uygun olup olmadığını ve hangi çözeltilerin kullanılabileceğini görebilirsiniz. Ancak dairenin üzeri çarpı işaretiyle çizilmişse, kuru temizleme de faydalı olmaz. Belki bu sözlükte yer alan bir başka anahtar sözcük yardımcı olabilir.

Kurutucu

Çamaşır kurutma makinesiyle hava şartlarından bağımsız olursunuz. Dikili etiket üzerindeki bakım talimatlarını dikkate alın.

Kuzu yünü

Bu çok narin yünün tedarikçileri altı aylık kuzulardır. Malzeme örülmüş durumda çok esnektir ve yıkarken dikkat edildiğinde yıpranmaya karşı da dayanıklıdır. Hassas kuzu yünü ne yüksek sıcaklıkları ne de kurutucuyu sever.

Leke tuzu

Kusursuz bir sonuç için bazen biraz tuz gerekir. Ana yıkamada bir porsiyon leke tuzuyla özellikle dayanıklı kumaşlardaki inatçı ağartılabilir lekeler daha kolay çözülür. Böylece, düşük sıcaklıklarda bile deterjanın etkisi güçlendirilir.

Likör

Örneğin alkol veya inceltilmiş ispirto gibi alkol oranı yüksek bir madde uygulandığında az miktarda likör sorun yaratmaz. Ardından sıcak sabunlu suyla yıkanır ve ılık suyla durulanır.

Marmelat

%60 meyve oranı %100 dikkatinizi çekerse, çoğu kez bir bez ve sıcak su yeterlidir. İnatçı marmelat lekelerinde temizleme işlemini çilekte olduğu gibi sabunlu su veya biraz alkolle güçlendirebilirsiniz.

Mayonez

Lekeyi yanlış temizlemeye kalkarsanız mayonez büyük bir soruna dönüşür. Önce lekenin üzerine biraz bastırarak ılık su uygulayın veya kabasını bir bıçakla temizleyin. Ardından lekenin üzerine biraz gliserin, kadife ve ipekte kolonya, ispirto veya saf alkol sürün. Yıkandıktan sonra hâlâ leke izi görünüyorsa, seyreltilmiş amonyak tuzu ruhuyla bir daha işlem yapın.

Merinos yünü

Aynı adı taşıyan yünün tedarikçileri İspanya'da yaşar. Bu yün ince ve aşırı kıvırcıklıdır ve çoğu kez yün iplik üretiminde kullanılır.  İplik eğrilirken kısa lifler taranarak çıkarılır ve böylece ince, düz ve uzun bir iplik oluşur. Bu iplik de ince, hafif giysiler ve kostümler için kullanılır. İpliğin yüksek kalitesi giysinizdeki 'saf yeni yün' ibaresinden anlaşılır. Önemli bakım talimatları da aynı yerde yer alır.

Meyve

Yıkamadan önce eğer lekeye biraz leke tuzu serperseniz, giyside biraz meyve tadı çoğu kez büyük bir sorun değildir. Meyve lekesi hâlâ görünüyorsa, lekeye hafifçe bastırarak biraz sıcak alkol, sirke veya limon suyu sürün. Eski meyve lekeleri, biraz limon suyu içeren yağı alınmış süt içinde birkaç saat tuttuktan sonra yok olurlar. Hassas kumaşlarda amonyak tuzu ruhu ve sabunlu ispirto da işe yarar. Ancak bazı meyveler özel işlem gerektirir: şeftali, portakal, çilek, yaban mersini, kiraz.

Meyve suyu

Değerli vitaminler yalnızca giysilerinize etki ediyorsa, lekenin üzerine biraz maden suyu dökün ve sonra da giysiyi normal şekilde çamaşır makinesinde yıkayın.  İnatçı lekelere karşı, yıkamadan önce biraz sıvı hassas çamaşır deterjanı işe yarayabilir.

Moher

Sözün tam anlamıyla 1001 gece masallarından bir kumaştır. Çünkü moher Arapça 'muchajjor' sözcüğünden türetilmiştir ve 'keçi kılından kumaş' anlamına gelir. Bu nedenle, yumuşak ve parlak bu yün, ince ve dalgalı kıllarıyla Angora keçisinden elde edilir. Aynı adı taşıyan tavşan ise Angora yününü sağlar. Bu nedenle ikisini lütfen birbirine karıştırmayın. Moher iplikler ayrıca çok rahat boyanır ve saf yeni yünden elde edilen dokuları zenginleştirmede kullanılır.

Motor yağı

İlk önce kumaşın altına emici bir altlık yerleştirin. Lekeye önce alkol, ardından terebentin uygulayın. Bunlar etki ettikten sonra leke yerini bir fırçayla işleyin. Altlığa artık yağ akmayıncaya kadar bu işlemi terebentinle tekrarlayın. Ardından leke üzerine sıvı çamaşır deterjanı ve su tatbik edin ve fırçayla lekeyi dikkatle tamponlayın. Daha sonra kumaşı iyice durulayın ve çamaşır deterjanı kullanarak çamaşır makinesinde yıkayın. İnatçı lekelerde prosedürü birkaç kez tekrarlayın.

Mum

Loş bir aydınlatmanın rahatsız edici sonuçlarını ütüleyerek kolayca giderebilirsiniz: önce en kaba mum kalıntılarını dikkatlice kazıyarak çıkarın. Sonra lekeli kumaşı kurutma veya mutfak kâğıdı arasına yerleştirin ve düşük ısıda mumun üzerinden içten dışa doğru ütüleyin. Kâğıdı sık sık değiştirin. Hâlâ boya lekeleri varsa, lekeyi ispirtoyla hafif tamponlayın.

Mürekkep

Yağı alınmış sütten hoşlanmıyorsanız, kuru fasulyenin tuzsuz kaynama suyu da mürekkep lekelerine karşı faydalıdır. Limon suyu da bu konuda kendini kanıtlamıştır. Ancak sirke veya sıcak sabunlu su kullanırken daha dikkatli olmalısınız. Bunların etkisini önce kumaşın görünmeyen bir yerinde sınayın.

Giriş yok henüz

Oje

Giysi üzerindeki ojeyi sıcak ispirto veya asetonla yok edebilirsiniz. Ancak aseton hassas ve sentetik kumaşlar için uygun değildir.

Okaliptüs yağı

Eski ya da sert lekeler, örneğin katran veya reçine, okaliptüs yağıyla tereyağı gibi yumuşarlar. Bu karışım kuruduktan sonra da lekeyi kolayca kazıyabilirsiniz. Buna rağmen bir yağ izi kalacak olursa, kusursuz temizlik için biraz alkol yeterlidir – tıpkı yağ lekelerinde olduğu gibi.

Ön işlem

Çamaşır makinenizin başarı şansını yükseltin. İnatçı lekeleri bu rehberde verilen önerilere uygun olarak ön işlemden geçirin. Ya da yıkamadan önce kumaşa sıvı sabun uygulayın. Yoğun yıkama gücünü ayrıca arttırabilirsiniz.

Pamuk

Isı ve nem bu doğal elyaf için ideal ortamlardır. Gerek yetişirken tropik iklimlerde gerek sıcak günlerde cilt üzerinde. Neredeyse hiçbir malzeme pamuk kadar dayanıklı değildir ve çamaşır makinesinde bu kadar çok yıkanamaz.

Parfüm

Değerli esansların lekeleri saf alkolle en iyi şekilde 'uçup gider'. İpek üzerinde baş döndürücü bir kokunun izleri renkleri bozabilir.

Pas

Zamanla oluşan kahverengi izler çoğu kez külfetli bir işlem gerektirir. Önce lekeyi içinde biraz gliserin bulunan sıcak su buharına tutun. Daha az hassas, açık renkli kumaşlarda ve yün veya kadife ve ipekte kumaşı iyice durulayabilirsiniz. Koyu renkli hassas kumaşlarda limon suyundan önce sabunlu ispirto kullanın. Son olarak lekeye az miktarda saf ispirtoyu tamponlama yaparak sürün. Renkli, yıkanabilir kumaşlardaki pas lekeleri, lekeyi gece boyu ekşi süt içinde yumuşattığınızda da yok olurlar.

Pelüş oyuncaklar

Oyuncak ayının çamaşır makinesinde birkaç turdan sonra hâlâ şeklini koruyup korumayacağını bakım talimatına bakarak anlayabilirsiniz. Uzun havlı sıkı dokunmuş kadife yıkanabiliyorsa, oyuncak hayvanı kaloriferde kurutmayıp, makinenin sıkma programında sıkın ve sallayın ki havlar birbirine yapışmasın.

Polyamid

'Akşamdan yıkayın ve gece boyu kurumaya bırakın' formülü, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra kadınların naylon çorapları için devrimci sayılabilecek bakım talimatıydı. Bu sentetik liflerin su geçirmez etkisi nedeniyle günümüzde de farklı bir temizlik gerekmez. Ancaki narin çorapların bir çamaşır torbası içinde yıkanması önerilir.

Polyester

Polyesterden ince 'plastik ipler' yırtılmaya ve aşınmaya karşı son derece dayanıklıdır. Bu nedenle bakımı kolay tekstiller için oldukça uygundur. Çamaşır makinesinde etikette bildirilen sıcaklıkta yıkanabilirler, küçülmezler ve pek kırışmazlar. Ayrıca yağlı lekelerden etkilenmezler: Doğal liflere oranla yağı daha güçlü şekilde bağlarlar. Böylece karışık dokumada polyester payıyla yağ rezervleri daha kolay emilir ve daha etkili temizlenir.

Poplin

Pamuk dokumanın bu çok sıkı, parlak işlenmiş versiyonu, normal pamuk gibi kullanımı rahat ve dayanıklıdır. Bakımı ve leke temizliğinde de benzerlikler vardır. Ancak lekeler yok edilmeden önce giysi tozlanmış olmamalıdır. Aksi takdirde izler oluşabilir.

Portakal

Şeftali lekeleri gibi turunçgillerin lekeleri de gliserinle yumuşatılır ve ertesi gün yıkanır. Bu işlem pek başarılı olmazsa, prosedür birkaç kez tekrarlanmalıdır.

Giriş yok henüz

Rami pamuğu

Uzak Doğu'da yaygın olan rami bitkisinin ince, sağlam lifleri 'çin otu' adıyla da bilinir. Kopmaya dayanıklı pamuğu parlak, yumuşak ve ince bir karışık dokuya dönüştürür. Bu özelliğinin sürmesi ve dokumanın yıkarken çekmemesi için rami pamuğundan giysilerinizi ilk yıkamadan önce gece boyu suda yumuşatmanız gerekir.

Reçine

Sorunu önce buz üstüne yatırın. Ardından lekeyi daha kolay kazıyabilir ve sonra alkol kullanarak çıkarabilirsiniz. Ya da ispirto, sabunlu ispirto, terebentin yağı veya saf alkol kullanın. Karışımı kurutma kâğıdına emdirerek alın. Eski reçineyi önce tereyağıyla yumuşatın. Sonra da çözülen reçineyi dikkatle bir bıçakla kazıyın ve kalanı sabunlu ispirtoyla yıkayın. Bu yapışkan sorunla ormandan eve gelen bazı orman bekçileri de eski bir tarif olarak vernik çözücüsü önermekteler.

Renk atma

İpek, yün ve diğer tekstillerde de yıkama sırasında boya akabilir. Bu nedenle, boyanmalarını önlemek için sadece renkleri birbirine uygun giysileri birlikte yıkayın. Beyaz giysiler her zaman ayrı yıkanmalıdır.

Renkli çamaşır deterjanı

Modern renkli çamaşır deterjanları, entegre renk koruyucusuyla büyük bir yıkama gücü sunar. Optik renk açıcılar kullanılmadığı için renkler korunur ve özel içerik maddelerle çamaşırın renkli bölümlerinin renk salması önlenir.

Sakız

Sakızı ilk önce başlangıçtaki durumuna getirin: Buzlukta soğutarak sertleştirin. Sonra leke kazınarak veya fırçalanarak kolayca temizlenebilir. Ayrıca temizliği biraz alkol kullanarak arttırabilirsiniz.

Sebze

Taze sebze lekeleri normalde bir bez ve soğuk suyla temizlenir. Yalnızca domates ve ıspanak lekelerinde ılık sabunlu su gereklidir. Daha önce lekeye çiğ patates dilimi sürülmesinde fayda vardır. Ancak sebze yağ, un veya kremayla birlikte giysiye dökülürse, yıkamadan önce lekeye biraz hassas çamaşır deterjanı sürün.

Şeker

Şeker, leke çıkarma işlemlerinde kolay bir sorundur. Ancak elinizi çabuk tutmanız gerekir. Sıcak suyla yapışkan leke kolaylıkla çıkar. Daha eski lekeler, amonyak tuzu ruhu ve gliserinden oluşan bir karışımla desteklenmelidir. Renkli tatlılarda kesin bir çözüm vardır: o da limon suyudur.

Şişirilebilir askı

Biraz üfleyerek hafif yünlü giysilerin kırışmadan kuruması için ideal bir ortam hazırlayabilirsiniz. Şişirilebilir askılar, sıradan ahşap veya plastik askılara göre daha büyük bir dokunma alanına sahiptir. Böylece giysi üzerinde istenmeyen izler bırakmazlar. Ancak bu askılar ağır giysiler için önerilmemektedir. Kendi ağırlıkları nedeniyle tekstillerin şekilleri bozulabilir.

Sıvı çamaşır deterjanı

Şişe içindeki sıvı deterjan toz deterjana bir alternatiftir. Sıvı deterjan özellikle çok tensit içerir ve 60 °C’ye kadar düşük sıcaklıklarda en iyi etki eder. Bununla yağ lekeleri özellikle iyi temizlenir.

Sıvı yağ

Sıvı yağ ve katı yağın ortak yönleri çoktur – giysiden lekelerinin temizlenmesinde de.

Sokak kiri

Sokakların tozunu yumuşak bir fırçayla giysilerinizden çıkarabilirsiniz. Lekelerin daha kolay çıkması için de fırça kıllarına biraz su veya yıkama benzini sürün.

Su geçirmez kumaşlar

Modern mikro lifler, çamaşır makinesine ve kötü hava koşullarına dayanıklıdır. Etiketteki bakım bilgilerini elbette dikkate almanız gerekir. Bakımı kolay bu malzeme kurutucunun koruma programına dahi dayanır.

Su sertliği

Sert su, çamaşırları derinden temizlemek için yumuşak suya göre daha fazla deterjan gerektirir. Bu nedenle, su tedarikçinizi arayıp suyun sertliğini öğrenerek deterjanınızın dozunu en iyi biçimde belirleyebilirsiniz.

Süt

Giysiye dökülen süt, lekeye önce soğuk su tatbik edip ardından sıcak suyla yıkarsanız, sorun çıkarmaz. Sadece kadife ve ipekte ılık su kullanın.

Tereyağı

Tereyağı tam da fazla uğraştırmayan leke sökücülerinin işidir. Çünkü tereyağı, oldukça  kolay temizlenir ve inatçı yağ, katran ve reçine lekelerini daha kolay temizlemeye yarayabilir. Bu amaçla leke üzerine biraz tereyağı sürün. Etki gösterdikten sonra lekeyi kazıyabilir ve ardından normal yağ gibi biraz ev benziniyle hafifçe tamponlayarak temizleyebilirsiniz.

Tişört

Cilt dostu pamuktan yapılmış bu trikolar kolay bakım vakalarıdır. Çünkü dayanıklı ve ter emici kumaş, en güçlü leke çıkarma yöntemlerine bile izin verir. Doğru işlemlerle ilgili diğer bilgileri içten dikilen bakım talimatlarında bulabilirsiniz.

Tükenmez kalem

Çaresizliğe düşmeyin. Bu sorun için zaman ve biraz alkol, ev benzini veya limon suyuna ihtiyacınız vardır. Yün için kolonya ya da sabunlu ispirto kullanın. Ardından giysinizi her zamanki gibi temizlediğinizde leke yok olacaktır.

Tütün

Sararmış tütün izlerine karşı yumurta sarısı, ispirto veya saf alkolden oluşan karışım faydalıdır. Alternatif olarak biraz gliserin de etki eder. Seçilen malzeme yaklaşık bir saat sonra berrak alkolle durulanır. Eski lekeleri yukarıdaki işlemden önce limon asidiyle ıslatabilirsiniz.

Ütü

Giysilerinizin ütülemeye elverişli olup olmadığını ve nasıl ütüleneceklerini giysinizin etiketindeki ütü sembolünden anlayabilirsiniz. Ütü sembolünde ne kadar az nokta varsa, kumaş o denli hassastır ve dolayısıyla daha az ısı uygulanmalıdır. Ütünün üzeri çiziliyse, giysiyi ütülememeniz gerekir.

Viskoz

Zarif ve havalı modanın ham maddesi tarladan değil, doğrudan ormandan gelir: Çam ağacı ve kayın ağacı yüksek nitelikli viskozun bazını oluşturur. Kaba odun, saman ve pamuk atıkları kimyasal olarak eritilir ve ardından ipek gibi parlayan viskoz lifleri olarak işlenir. Malzeme, yüksek oranda gerçek boya özelliğine sahiptir ve hafif yaz modasının doğal bir malzemesidir. Ama kolayca çektiği ve kırıştığı için, ilk yıkamadan önce kumaş soğuk suda yumuşatılmalı ve her yıkamadan sonra da doğrudan askıya asılmalıdır.

Giriş yok henüz

Giriş yok henüz

Yaban mersini

Yağı alınmış süt sağlıklıdır – yaban mersini lekelerini temizlerken de. Lekeyi bir süre sütün içinde yumuşatın, sonra da sütü önce soğuk suyla, ardından sıcak suyla durulayın. Hem eski hem de sağlıklı bir başka ev tarifi de limon suyudur.

Yağ

Yağın azaltılması leke temizlemenin basit işlemlerinden biridir. Çoğu kez biraz bulaşık deterjanı veya ılık sabunlu su ve makinede yıkama yeterlidir. Burada toz çamaşır deterjanından daha fazla tensitler içeren ve bu nedenle de yağı çok daha iyi temizleyen sıvı çamaşır deterjanı kullanılması önerilir. Uygulandıktan sonra yağı emen, sonra da fırçalanan patates unu kullanılması da eskilere dayanan bir yöntemdir. Leke hâlâ yok olmamışsa, örneğin kristal soda veya sabunla ovalamak ve ardından da oldukça sıcak suda yıkamak faydalı olabilir. Alternatif olarak saf alkol, alkol veya sabunlu ispirto da kullanılabilir. Yalnızca yüne önceden benzin uygulanabilir.

Yaka kiri

Yaka iyi bir giysinin kartvizitidir. Bu nedenle de bu gölgenin temizlenmesi için, seyahat çantasına bile sığan tüp biçiminde pratik sıvı sabunlar vardır.

Yeni yün

Her yüne 'saf yeni yün' denilemez. Sadece yeni işlenmiş, sağlık koyunların ilk kırpılmasından elde edilen yün bu adı alır. Sıradan yüne karşı bu lifler doğal, zarif bir parlaklığa sahiptir.  Saf yeni yün kırışmaz ve keçeleşmeyen yapısıyla makinede çoğu kez kolaylıkla yıkanabilir. Özelliğinin işareti olarak giysinizde uluslararası bilinen yün mühür etiketi bulunmaktadır. Bunun yanında çoğu kez doğal kumaşın itinalı bakımı için gerekli bütün önemli bilgiler yer alır.

Yumurta

Yumurta lekesi, yumurtayı ovuşturmak yerine tuzlamanız halinde sorun yaratmaz. Ardından kuruyan lekeyi önce fırçalayıp soğuk suyla üstüne hafifçe bastırarak çıkarabilirsiniz. İşlem sonunda yumurtanın akıyla sarısı hâlâ görünüyorsa, seyreltilmiş amonyak tuzu ruhu kullanmanızı öneririz.

Yumuşatıcı

Çamaşırlarınızın daha da yumuşak olmasını istiyorsanız, son durulama işleminde çamaşırlarınıza yumuşatıcı ilave edin. Böylece havlular ve pijamalar hoş bir yumuşaklığa kavuşur. Ayrıca, giysilerinizin elektromanyetik yüklenmesini de önlemiş olursunuz. Ancak, yıkamadan sonra kurutma makinesi kullanılıyorsa yumuşatıcıya çoğu kez gerek kalmaz.

Yumuşatma

Kaba lekeler çamaşır makinesine girmeden önce, bazılarının lavaboda ekstra uygulamaya ya da makinede ön yıkamaya ihtiyaçları vardır. Lavabodaki yıkama maddesi hassas çamaşır deterjanı ya da sıvı sabun olmak zorunda değildir. Süt veya tuzlu su da çoğu kez inatçı lekeler için ön uygulamada kullanılabilir.

Yün

'Yün' kavramı arkasında çok şey gizlenebilir. Örneğin bu doğal maddenin mekanik veya kimyasal olarak işlenmiş olanı ve hatta eski lifler de böyle adlandırılabilir. Ancak sağlıklı kuzuların yeni eğrilmiş ilk kırpımına 'saf yeni yün' adı verilebilir. Öyle ya da böyle, bakım sırasında aynı dikkati göstermeniz ve en sevdiğiniz kazağınızı yün yıkama programında ve yün çamaşır deterjanıyla yıkamanız gerekir. Bilimsel raporların doğruladığı gibi bu işlem elde yıkamadan daha koruyucudur.

Yüne buhar uygulanması

Düzleştirilmeleri istenen yünlü tekstil ürünleri bu özel işleme tabi tutulurlar. Ürünü bir ütü masasına veya bir masaya serin ve kumaşı elinizle düzeltin.  Kuru bir ütü bezini ve ardından da ıslak bir bezi üzerine serin. Ütü sıcaklığı 150 °C’yi geçmemelidir. Üstteki bezi neredeyse kuruyuncaya kadar ütüleyin ve buhar uyguladıktan sonra iki bezi de hızlı bir şekilde kaldırın. Örgülü ürünleri tamamen kuruyuncaya kadar buharı salmaları için masa üzerinde bırakın. 'Ütü parlaklığı' denilen olgu aşırı ısı uygulandığında oluşur. Çoğu kez tekrar buhar uygulanarak yok edilebilir. Ancak genel olarak çok sıcak veya çok az nemle buhar uygulanırsa, kumaş sertleşebilir ve zarar görebilir.

Giriş yok henüz